Skip to main content

Full text of "De sacrificio missae : tractatus asceticus Joannis S.R.E. Cardinalis Bona"

See other formats


H 



i/ 






r • » ^ 



tsr 



^* 



il^ 



DE 

SACPtlFICIO 

TRACTATUS ASCETICUS 

Joannis S. R. E. Cardincdis Bona. 



WATERrORDIM, 
LMFENSIS JQHANNPS^^ BUI.V 






AD 

SACERDOTES 

DE USU ET SCOPO 

HUJUS ILIBELLI 

PRiEMONITIO. 

JL AUCIS te in hoc vestibulo sistam, quis- 
quis es Christi Sacerdos, qui hanc meam 
iucubrationem evolvere dignaberis, ut in 
ed edtndd propositum meum, ejusque scopum, 
Sf usum noscas. Cum primum Sacerdotio 
initiatus fui, illud protinus animo versare 
capi, quam ardua res esset susccpto minis" 
Urio rittfungi, Sf ipsum Dei Filium pro meis 



ir 

^" aVwruM peccalis inciiiento sacrijicio qtio- 

tidie immolare. Aclus igifur conscientia 
ftiimulis, sanctorum Patrum Sf recenfioruni 
ferc omnium, qui de Alissu sancfh celebrandd 
aliquid ediderunt, scripia percurrens, plura 
ex illis documenta excerpsi, quibus in unum 
congestis, paucisque de meo additis, koc 
Opiisculum composui, quod, amicis impeUen- 
tibus, multos post annos publici juris facio. 
Et primo quidem de ipso Sacrificio, ejusque 
valore Sfftuctibus qucBdam generaliter prce- 
mitto. Secundb de his ago, quce ad ritt Sf 
pie celebrandum Sacerdoti ntcessaria sunt. 
Tertio de antecedeniihus MisscB celebrationem, 
Sf de proximd ad eam pneparatione. Quartb 
de ipsu celebratione. Demum de his, quce 
Sacro absoluto facienda sunt, 

Jnserui aliquot. orationes Sf exercitia pro 
me, meique similibus adhuc in limine perjec- 
tionis hicrentibus, quibus si quis assuevcrif. 



V 

d distractionihus prceservari, Deique amorc 
succendi facilt poterif, Alios autem, qui in 
attiori gradu sunt constituti, sublimiores 
extrcitationes Spiritus sancii unctio doccbit. 

Porrh Ii<£C exercitia non eo consilio des- 
cripta sunt, ut in sin^ulis ditbus a Sacerdote 
rem divinam acturo peragantur : sed legendu» 
aliquoties libellus est, donec documenta in eo 
tradita bene animo percipiantur, Sf voluntas 
piis affcctibus imbuaiur : tum ea quisque 
seliget, quibus se magis ajffici senserit ; Sf 
quoties celebrare volutrit, aliqua ex illis pro 
suo arbitrio, ^' devotione assumet, 

Terret quosdani prolixitas, sed inexpertos, 
qui landem usu Sf exercitatione edocti, quce 
prius ardua, Sf operosa pufabajit, expeditis- 
sinia esse, minimique negotii experiunfur, 
Velocihs enim mens operatur quam lingua ; 
c^' qu<je nonnisi longo sermone explicaxi pos- 



Tl 

sunt, unico mentis actu concipiuntur. Plura 
docebit usus, Deo juvantCy cujus gratiam, ut 
tnihi S^ omnibus, qui hoc meo labore uti voltie- 
rint, uberrime aspiret, enixe deprecor ; sed 
mihi prcecipuh ne forte cum aliis prcedicavc' 
rim, ipse reprobus efficiar. 



ORATIO S. AMBROSII 

I 

ANTE MISSAM. 
L/ie Domiiiicd* 

oUMME Saccrdos, & vere Pontirex, Jcsu 
Christe, qui te obtulisti Deo Patri liostiam 
puram & immaculatam in Ara crucis pro nobis 
miseris peccatorlbus, quicjue dedisti nobis Car- 
nem tuam ad njanducandum, & Sanguinem tu- 
iim ad bibendum, & posuisti mysterium 
iliud in virtute Spiritus sancti, dicens : Ilcrc 
quotiescurtiquffeceritis, in mei memoriam faci- 
etis. Rogo per eumdem Sanguinem tuum, 
magnum salulis nostrse pretium : rogo per hanc 
miram & ineffabilem charitatem qu^ nos mise- 
ros & indignos sic amare dignatus es, ut lavares 
nos ^ peccatis nostris in Sanguine tuo : Doce me 
servum tiium indignum, quem iuter csetera dona 
tua, ad officium Sacerdolale vocare dignatus es, 
iiuliis meis meritis, sed solii dign^tione miseri- 
cordiic tuce : Doce me, qujeso, per Spiritum 



vni ORATIO 

sanctum tmim, tantuin mysterium tractare e^ 
reverentiA & honore, eiique devotione & tiniore, 
quibus oportet & decet. Fac me, Domine Jesu 
Christe, per gratiam tuam semper illud de tanto 
mysterio credere & intelligere, sentire & firmi- 
ter tenere, dicere &: cogitare, quod tibi placet, 
& expedit animae meje. Intret Spiritus tuus 
bonus in cor meum, qui sonet ibi sine sono, & 
sine strepitu verborum loquatur omnem veritii- 
tem tantorum mysteriorum: Profunda quippe 
sunt nimis, & sacro tecta velaraine : Propter 
magnam ciementiam tuam concede mihi Missa- 
rum solenmia mundo corde, & pura mente cele- 
brare. Libera cor meum ab immundis Sc 
nefandis, vanis & noxiis cogitationibus. Muni 
me beatorum Angelorum pia & iida custodi^, 
atque fortissimii tutcla, ut hostes omnium bono- 
rum confusi disredant. Per virtutem tanti 
mysterii, & per manum sancti Angeii tui re- 
pelle a me, Domine Jesu Christe, et k 
cunctis servis tuis, durissimum spirituni super- 
bicC, cocnodoxia', invidiai & blasphemiie, for- 
nicatjonis «^ innnunditix, dubietatis tS: diffiden- 
tiit\ Confundanlur quis nos persequuntur : 
pereant illi qui nos pcrdere festiuaut. « 



ANTE MISSAM. IK 

Feria secunda. 

I^EX Vir^inuni, et amalor castilatis & iiitc- 
gritatis, coelesti rore benedictionis tuae cxtingue 
in corpore nieo lomitcni ardcntis libidinis, ut 
maneat in me tenor caslitatis animae & corporis. 
INIorliiica in membris meis carnis stimulos, om- 
nesque libidinis commotiones, Sc da mihi veram 
& perj3etuam castitatem, cum caterisdonis tuis, 
quie tibi placent in veritate, ut sacriiicium laudis 
casto corpore & mundo corde valeamtibi offerre. 
Quant;i enim, Domine Jesu Christe, cordis con- 
tritione & lacrymarura fonte, quanta reverentia 
& tremore, quantl corporis castitate, & animaj 
jniritatc illud divinum & cceleste sacrificium est 
celebrandum, ubi Caro tua in veritate sumitur, 
ubi Sanguis luus in verilale bibitur, ubi sum- 
mis ima, terrena divinis jungunler ; ubi adest 
j)raiseulia sanctorum Angelorum : ubi tu es 
sacerdos, & sacrificium mirabihter & inefiabili^ 
ter constilutus ? 

Feria tertia. 

vJuTS digne hoc celebrare poterit, ni:>i 
lu Dcus omnipotens, ofierentem feceris 
dignum ? Scio & vere scio, & idipsum pietati 

B 



X ORATIO 

tuae coiifiteor, quia non sum dignus accedeie 
ad tantum niysterium, propter nimia peccata 
niea, & infinilds negligentias meas. Sed scio, 
& veraciter credo ex toto corde, & ore coniiteor ; 
quia tu potes nie facere dignum, qui solus potes 
facere niundum de immundo conceplum senii- 
ne, & de poccaloribus justos 6c sanctos. Per 
hanc omnipolentiam tuam terogo ut concedas 
milii peccatori hoc cceleste sacrificium celebrare 
cum timore & tremore, cum cordis puritate, &c 
lacr}'maruni fonle, cum Isetilia spiritali & coelesti 
jjaudio. Senliat mens niea dulcedinem*Deatis- 
simse prxseutiec tui£, & excubias sanctorum 
Angelorum tuorum in circiiitu meo. 

. Feriu quartd. 
lijGO enim, Domine, memor venernndae pas- 
sionis tux, accedo ad Altare tuum, licet pecca- 
tor, ut otFeram tibi sacrificium, quod iu institn- 
isti, & offerri prajcepisti in commemorationcm 
tui, prosalute nostr;!. Suscipe istud, quajso, 
summe Deus, pro Ecclesia sanct{k tua, & pro 
cuncto populo tuo. Et quoniam me peccalorem 
inier te & eumdem popuhim tuum medium esse 
vohiisti, hcet in nie l)0!ii operis teslimonium 
iiou agnoscas, <)th( ium sallom dispcnsationi'- 



ANTE MISSAM. XI 

crcdrtoe non rccuscs; nec per me indignum 
fanmliim luum eorum salutis percat prctium, 
pro quihus viclima fiictus salutaris, dignalus es 
esse redemplio. Profero etian», Domine, si 
digncris propitius intueri, tribulationcs piebium, 
periculapopulorum, captivorum gemitus, mise- 
rias orphanorum, necessitates pcrcgnnorum, 
inopiam debilium, desperationes languentium, 
defectus scnum, suspiria juvenura, vola virgi- 
iium, lainentaviduarum. 

Fej'id quintd. 

Tu enim misereris omnium, Domine, & niliil 
odisti €orum quae fecisti. Memorare quve sit 
nostra sub.-ytantia : quia tu Pater nosler cs, quia 
t« Deus noster es, ne irascaris satis, neque 
multitudinem viscerum tuorum super no8 
contineas; non enim in justiHcationibus nostris 
prosteniimus preces nostras aute faciem tuam ; 
sed in miserationibus tuis mullis. Aufer k 
nobis, Domine, iniquitates nostras, k. igneni 
sancti Spiritiis in nobis clementer accende. 
Aufer cor lapideum de carne nostra, & da 
nobis cor carneum, quod te amet, te diligat, 
te delectctur, te sequatur, & te perfniatur. 



Sll ORATIO 

Oramus, Domine, clementiani tuam, ut sereno 
vultu faiuiliaQi tuam, sacri tui nominis oiiicia 
prajstolantem, aspicere digueris, & utnullius sit 
irritum votum, nuUius vacua postulatio, tu 
nobis preces suggere, quas ipse audire propitius 
Sc exaudire delecteris. 

Ferid scxtd, 

XVOGAMUS etiam te, sancte Pater, pro spiri- 
tibus fidelium defuactorum, ut sit illis salus, 
sanitas, gaudium & refrigerium sempiternum, 
hoc magnum pietatis Sacramentum, Domine 
Deus meus, fit illis liodie magnum & plcnum 
conviviura de te Pane vivo, qui de coelo descen- 
disti, & das vitam mundo de carne tua sancta 
& ber»edicla, Agni videlicet immaculati, qui 
tollit peccata mundi : quae de sancto & glorioso 
beatae Virginis IVIariie utero est assumpla, & de 
Spiritu sancto concepta ; ac de illo pictatis fonte, 
qui per lanceam mililis ex tuo sacralissimo 
latere emanavit, ut exinde refecti ik satiati, 
refrigerati & consolali exultent in laude cS: 
gloria tu&. Peto clementiam tuam, Domine, 
ut descendat super panem tibi sacriticandum 
plenitudo tuae benedictionis, & sauctificatio tuaa 



ANTE MISSAM. Xlil 

diviiiitatis. Descendat etiara, Doiuine, illa 
sancti Spiiilus tiii iiivisibilis, iiiconipreliensibilis- 
que majestas, sicut quondam in patruni hostias 
desceudcbat, qui & oblationes nostras, Corpus 
& Sanguiuein tuum eHiciat, &; me indignuin 
sacerdoteni doceat tantum Iractare mysterium 
cum cordis puritate, &c lacrvmarum devotione, 
cum reverentid & tremore, ita ut placide ac 
benigne suscipias sacrificium de manibus meis, 
ad saluleni omnium, tam vivorum, quam 
defuuctoruni. 

Sabhato, 
IvoGO te etiam, Domine, per ipsum sacro- 
sanctum mysterium Corporis & Sanguinis tui» 
quo quotidie in Ecclesia tu^ pascimur & potamur, 
abluimur 6i sanctiticamur, atque unius tuae 
summiie divinitatis participes etficimur : Da 
mihi viitutcs tuas sanctas, quibus repletus, bom\ 
fonscientia, ad altare tuum accedam, ita ut haec 
roeicstia Sacramenta efticiantur mihi salus Sc 
vita. Tu enim dixisti ore tuo sancto et bene- 
dicto: Panis quem ego dabo, caro mea est pro 
mundi vitd. Ego siim panis vivus qui de calo 
descendi. Si quis manducaverit ex hoc pane, 
vivet in aternum. Panis dulcissime, saiia 
palatum cordis mei, ut sentiam suavitatem 



xiV ORAtlO 

«mioris tui. Sana illud al> oni!»i languore, iit 
iiullam praeter te seiitiam cJulcedinem. Panis 
randidissime, habens omne delectamentum, & 
orancm saporem, quinos scmpor rcficis, et nun- 
quam in te deficis. Comedat te cor meum : et 
dulcedine saporis tui repleantur viscera anin.ic 
fiieae. Manducatte Angelus orepleno; manducet 
te peregrinus honio pro modulo suo, ne deficere 
possit in via, tali recreatus viaticO. Panis 
sancte, Panis vive, Panis munde, qui descen- 
disti de coelo et das vitam mundo, veni in cor, 
meum, et munda me ab omni inquinamento car- 
nis et spiritiis. Intra in animam nleam, saiia et 
munda me intcrius, et exterifis. Esto tutamen, 
etperpetuasaluscorporis, etanimoemeae. Repelle 
a me insidiantes mihi hoslcs : recedant procul a 
pra^sentia potenlise tuoe, ut foria ct intus per te 
munitus, recto tramite perveniam ad tuum reg- 
mim : ubi non in mysteriis, sicut in hoc tem- 
pore agitur, sed facie ad facicni le videbimus, 
€um tradideris nos regnum Deo Patri, ct eris 
Deus omnia in omnibus. Tinic enim me de te 
satiabis salietate mirifica : ila ut nec esuriam, 
necsitiam in aetenmm. Qui cum codem Deo 
Patre, et Spiritu sancto visis et regnas in s^ecula 
saeculorum, Amen. 



DE 

SACillFICIO 

TliACTATUS ASCETICUS. 



CAP. I. 



Quedam prcwiittuntur de ipso 
JlJissce Sacrijicio. 

§. I. Qiiak Sacrlficium sit IMissa. 

viUAMVkS iii kge vcteri plura fuerint sacrili- 
cia, in nova tauien uiticum est, <}uod onuiiuin 
lo<;;^iliiini hosliaruui diiierentiain tauto perrecrius 
coniplectitur, quauto excellentior Deo>jue 
acce|Uabiiior est victinia, quxin eo imuiolalur. 
I-^t igitur I\lis5a sacriticium Lalrcuiicumi siv*r 



iS DE MISSA 

lionorarium oblatiim Deo ad summum et supre- 
mum cullum alque honorem ipsi exhibendum, 
lauquara primo priucipio et ultimo fini nostro, 
in protestationem infinitaeejusexcellenli-de, domi- 
iiii, et majestatis ; nostracque ab eo dependen- 
tiae, servitutis, et subjectionis. Est Eucha- 
risticum in gratiarum actionem pro omnibus 
beneficiis naturee, gratiae, et gloriae collatis, et 
conferendis ab ipso Deo, ut summo benefac- 
tore. E&t Propitiatorium el satisfactorimn 
pro peccatis et poenis dcbitis; appHcat enini 
omnibus, pro quibus ofiertur, vim et virtutem 
sacrificii crucis : irno est idem sacrilicium quo- 
ad substanliam, eadem hostia, idem principahs 
offerens, Hcet diverso modo offeratur. Ideo 
ver5 Propiliatorium dicitur, quia hac oblalione 
placalus Dominus graliam et donum poenitentiie 
peccatoribus non ponentibus obicem concedit : 
Poenas ilem peccatis debitas relaxat, quiaper 
ipsum applicatur sacrificium Chrisli, qui pro 
peccatis totius mundi in cruce satisfecit. Eas- 
dem poenas rcmitlit defunctis existentibus in pur- 
gatorio, quia ad eum quoque fmem a Christo 
inslitutum est ; ut constat ex '*' potestate, quae 

* Pont. Fiom. 



TRACTATUS ASCRTICUS. if 

Confertur Sacerdolibus in OrdiiiatioRC, q^^eren- 
di pro vivis 6) dejunctis : nec potest hoc 
effectu carere, quia ex parte ipsorum nuilus 
obex esse potest. Porro in illis, pro quibus 
tantum otiertur, sive vivLs sive defuiictis, tanta 
etit |Kenae remissii©, quuhtam Cl)rislns ex su<^ 
luisericordiA taxavit. Licet enim res, quae 
offertur, sit infiuili v^Ioris, nostra lamen oblatio 
non liisi fir.itum hahet effoctum, ut ccmmuuiter 
doceut Theoiogi. Iu iis vero qui simul eiiam 
offerunt, augetur pro cujusque affectu et 
dcvotione. Deni^jue quia Chiislus uon soluni 
nobis remissionem peccatorum, sed alia qux- 
cunque beneficia promeruit, idcirc6 hoc sacrifi- 
ciura est etiani omnium bonorum Impetratori' 
utn, spirilualium quideni primo & per se, 
tcmporalium vero secundario, et qtialenus ad 
spirilualia conducunt. Sed quia ex se vim 
habet dpntaxat impetrandi in genere, ut aliqrud 
determinatum impelretur, debet ad illud offer- 
entis inlentio specialiler apphcari. Ad impe- 
Irandum autem pro Ecclesia, seniper iutervenit 
ejusdtm Ecclesiae inteutio, prae>^erlim quoad 
€a quse ia orationibus Missee ^ Deo petuntur : 
nam ipsa quoque Ecclesia est offerensf in persous 
sui Ministri. c 



JS DE UlSSJk 

§. II. De his qui offerunt hoc Sacrijicium* 

jL EIMUM et praecipuum iiiter oiTerent^s locuni' 
obtinet ClHistus, qui solus potuit ac(e[>tabile 
sacriliciura ofFerre Patri, quod quia quotidie 
offert per Sacerdotes niinistros suos, ideo dicitur 
sacerdotium IiaL>ere sempiternuni, sicut scriptui» 
est, Tu es sacerdos in cstermm secundiim 
ordinem Melchisedech. Non soliira aulem ex 
€0 est oilerens q«6d illud inslituerit, quodque ei 
Tim totam ex meritis suis coutulerit: sed ex eo 
j>rgecipue quod sacerdos in persona (yus, et tau-» 
quam Minister ac iegatus ipsum reprajsentans 
sacriiicat, ut constat ex verbis consecrationis, 
iion enira dicit* Hoc est corpuSf vei hic est 
sanguis Ciirisli ; sed Hoc est corpus meum, 
Hic est sanguis meus. Christus igitur slmul 
cum Sacerdote idem sacrificium Deo Patri pro 
l^ominibus oftert: et ex ejus persoua, cujus 
purissima sanctitas et digniias infuiita est, sem- 
per hoc sacrificium muudum est et gratum Dco; 
quamvis a Ministro peccatore ofteratur. 

Alter offerens est ipsa Catholica Ecclesiaj 
cujus sacerdos Minister est, et in cd omnes fide- 
les noH excommunicati, qui ctiam aliqua ratione 



TRACTATDS ASCETICUS. 19 

snnt offereiites pcr sncerdotcni, non tanquani 
5)er iMinistruui, sed tanquani per legatuni seu 
iiiediatorem. Nam sicut totu Respublica dici- 
tur a^ere, quiccpiid ejus nominc Legatus suus 
ai^it : sic omues Catholici dicuntur sacrificare, 
quia ipsonim noniine in persona lotius Eccle- 
bi-e Sacerdos sacrificat. Non lamen omnes 
er.dora modo : sed quidam habitualiier tan- 
lum, illi nimirum qui nec adsuut sacrificio, nec 
cogitant de illo ; quia tamen uuili sunt toti 
Ecclesice per charitatem, censehtur habitualiter 
idem facere quod illa facit. Alii causaliter 
jubeoilo et curando ut quis sacrificet, quo<l 
maxime conlinmt in danlibus ad hoc elecsvmo- 
nam. Alii demum actualiter, qui sacrilicio actu 
iDtersunt. 

Tertins offerens et proprius Ministcr hujus 
sacrificii est sacerdos legitime ordiralus, cujus 
tcim firina et immobilis potestas est, ut etiam in 
hairesim lapsus, suspensus, deposilus, degrada- 
tus, sivc excommunicatus, valide hoc sacrainen- 
tum conficiat et offerat, licet illicite, dnmmodo 
lenitimam materiam et formam adhibeat. Nec 
valor sacrificii minuitur, etsi sacerdos pessimus, 
aut ab Ecclesiii pr?ecisus sit : non euira frnctus 



?0 BE MISSA. 

ex qnalitate Miuistri, secl ex Cliristi institutione 
depenclet. 

§ !1I. De VI effecfivu hujus Sacrificii. 

JL?uplex speclari potest in Ijoc sacrificio vis 
effeciiva. Uua quani clicunt Theologi ex opere 
operato, iaciepencieuter a merito et dignitate 
Minisiii : aitera cjr.am vocant ex opere opcran- 
tis, dependenter nliiiirum ab ipso operante, 
ejusque merilo et bonitate, atque ab ipso prc- 
tium et virtutem accijfiens. Priniuni eficctum 
ex opere cperalo piuies Tiieologi docent, ncc 
sacerdotem percipere ut oflerens est, iiec fideles 
quatenus sunt ofitrenles, scd quatenus pro ij)sis 
offertur : hunc enim efieclam sacrificium istud 
non habet, nisipro iis pro quibus est institutum, 
et eo modo cjuo institutum fuit: est autem 
irvstitulum ut pro hcniinibus qfieratur, et ut 
illis duntaxatprosit, pro quibus o-"ertur: cum- 
que sit apphcativum virtutis sacrificii crucis, 
uon causat nisi in sulijecto, cuitaiis virtus apph- 
catur : jd autem iil ab ofierenle, qui dcteru^itiat 
oblatior.em pro tali persoiia. Constans seir.per 
^iit Calholicorum senleiitia habere hocintaiiibiles 
et determinatos efiectus ex opere operato, nisi 



TRACTATUS ASCETICUS. «f 

illc pro quo offertur obireni jwual, reniissionem 
videlicet alicujus poenx peccatis jani rtinissii 
debitw, vei donuni alicAijui gratioe praevcnienti^ 
ad obtinendam coniniissomm renjissioneju. 
Quod vero attinet ad vini inipetrativam, eani 
joon esse infailibilera quotidiana probamus 
cxperientia : non enini omnia qux petimus, et 
propter qux sacrificium offertur, senij>er impe- 
Iramus. Proveuit hoc ex naliira impetrationis, 
quit* requirit libei-tatem in dante, a<leo ut possit 
pro suo arbitrio negare vel concedere quae 
petuntur. Pctimus cnim proposito aliqao 
luotivo, quo putamus posse Deum moveri ad 
aliquid facieudnm, sed ex eo non arctatur, vel 
propter paclum, vel propter instilutionem ad 
concedendum. Deinde non impetramus, nisi 
volunlas nostra, rt-spectu rei quani petimus, sit 
conformis voluutati Cliristi, quai cum nobis 
ignota sit, ei non possumus uos conformare, 
Certum nibilominus est non carere sacrirtciura 
boc effectu, qula, tametsi id pnccise Deus non 
concedat quod jioslulanms, aliud tamen tribuit 
quod bic &: nujic magis judicat exj>edire. 

Quod ad alternm effectum ex opcre operantis, 
duo sunt capita, ex quibus augeri potest. 



22 DE MISSA 

Primum est bonitas et dignitas operantis pro- 
cedens ex habitu graliai sanctificantis et virtu- 
tum, quae gratiae annexas sunt : nam qu6 sanc- 
lior est sacerdos et gratior Deo, e5 magis accep- 
tabiles erunt ejus preces, et oblationes. Secun- 
dum est actualis devotio, qua. sacrificium 
ouertur : nam qu6 mDJor illa est, eo amplius 
ipsum prodest. Sicut enim alia opera bona k 
justo facta, eo magis sunt meritoria et impetra- 
toria, plusque valent ad satisfactionem et remis- 
sionem pcense, qu^ perfectiils et ferventius fiunt : 
ita hoc sacriticium sive spectetur ut est sacrifi- 
cium, sive ut est sacramentuni, quo ferventius 
peragitur et suscipitur ; e6 magis augetur meri- 
tum, magisque prodest pro se oficrentibus, et 
suscipientibus, et illis pro qiiibus ofiertur. Ideo 
satagere debet sncerdos, ut sit Deo valde gratus, 
ct coutinud virtutum heroicaruni exercitatione 
crescat apud illum in gralia et sanctitate, sem- 
perque celebret cum ingenti fervore ^* devoti- 
oue : sic eiiim liet, ut tam ips'e quam alii pro 
quibus offert, plures et efiicaciores sacrificii 
efTectusex opere operantis consequantur. 



TRACTATUS ASCETICUS. 03 

§. IV. De valore Sffructibus Sacrificii, 

WuAMVis uonnulli ex Tlieologis existimAriut 
hoc saciificium ex opere operato valorem sive 
efficaciaiu inlensive infinitam habere, et) qu6d 
sit idem quoad substantiain cuni sacrificio crucis, 
resque oblata, corpus scilicet et sanguis Cbristi, 
sit infiniti pretii, et ij)se "Cbristus principalis 
oflcrens sit persona inhnita ; cerlior tamen et 
communior sententia est, non nisi finili valoris 
esse. Potissima hujus assertionis ratio ex 
Cbristi Domini voluntate desumitur, qui noluit 
hoc sacriticium ordinare ad fructum intensive 
infinitum conferendum : sicut de facto rebelles 
Angeli non sunt redempti, quia Christus merita 
&uae passionis noluit illis applicare. Alia ratio 
cst, quiaad infinitamsacrificiiefficaciam, praeter 
hostiK, et principalis offerentis infinitatem, re- 
quiritur etiam ejus infinitas a quo immediate 
otiertur. Ci\m igitur sacerdos immediatus 
ofterens sit finitee dignitatis, valor etiam sacrifi- 
cii quoad aclualem influxum et efiicientiara 
finitus erit, quia actio il!a k supposito finito 
immediate producitur : et iu hoc differt a sacri- 
ficio crucis sacrificium aostrum, quia illud fuit 



J?4. IJR MISSA 

immedJate a supposilo infiirito, ide5que fuit 
actio secuadum esse morate infinita, et ©eo t^atri 
ittftnite grata. Favet huic doctrkiac communis 
fideiium seasns : qui plura pro se et suis sacrificia 
offerri curant, quod certe non facerent, si 
iufinitam in siuirulis efficaciam agnoscereiit. 
Possent etiam sacerdotes unico sacrificio sex- 
centis obligalionibiis satisfacere, quod Ecclesias- 
tica vetant decreta. Frustra pro uno defuncto 
tot maltiplicarentur sacrificia, quia unum sutii- 
ciens esset ad oniues animas libcrandas. Missa 
dcnique cuju-jiibet sacerdolis sacrificium Christi 
in cruce sequaiet, quod ide5 unicuni fuit, quia 
Taloris iufiniti. Ncque considerandum est id 
quod in sacrificio conlinetur, tanquam ens 
quoddam naturale agens secmidum summura 
gradum virtutis suee, scd ut eus lii^eruni, cuju* 
operatio tantam habet CiScaciam, quantara 
habere vu!t ipsum ageus principale Christus 
Redemptor noster, qui hoc incruento sacrihcio 
vultnobis applicari finitum tantrim et liniitatum 
frurtum suas passionis. Ilabet igitur sacrificium 
eificaciam finitam in ordine ad omnes suos effec- 
tus, excepta vi impetraliva, quam idco infinitam 
csse onmes fatentur, qiiia nou cousistil iu aliqiw» 



TRACTATUS ASCETICUS. 55 

quod producatur a sacriticio, sed in excellciilia 
et iiilrinseca dignitate ipsins, quafenus ohjective 
movet Deum ad id quod petitur concedenduni, 
quamvis semper non concedat, nisi cumjudicat 
saluti nostrac expedire ut concedatur. 

Si vero loquamur de intinitate intensiva, aii 
scilicet sacriticium pro multis oblatum aoque 
singulis prosit, sicut uni prodesset, si pro eo 
tantummodei ofierretur, gravis queestio est prae- 
missd dislinctione tVuctuum INIissa?, detiuienda. 
Est igitur triplex porlio valoris Missae, seu tri- 
ptex fructus, generalis, specialis cS: medius. 
Primus pertinet ad omnes fideles ; secundus est 
proprius celebrantis ; tertius subest dispositioni 
sacerdotis, ut applicet cui voluerit. 

Primus ex eo proveuit quod generaliter pro 
omnibus tidelibus vivis & dcfunctis offertur : 
€st enim idem quoad substantiam cum sacriflcio 
crucis, quod jtio omnibus oblatum est, et ex 
Canone constat deberc sacerdotem pro onmibus 
applicare : pro Papa, pro Episcopo, pro ncgp, 
totaque Ecclesii^i militante et purgnnte, et wm 
potcst non applicare, cmn sit ab ipsa EcciesiA 
ad Iioc spccialiter deputatus. Quocircvt bic 
fructus ad onuics fideles extendilnr qni ab 



DE MfSSA 

Eccle^is unitate non sunt praecis;, el nan.poTiunt 
obiceni, et sic potest esse quodammodo exten- 
sive intinitus, oiiinesque et singuli, si j:>er ipsos 
uou slet, integruni fructum percipere possunt, 
ac si unus tantum cssct. An autem iiic iVuciU'* 
non soliun inipeirationem, sed etiam i?alibfacii- 
ouem includat, coutro^Trsum esi. 

Secundus iu hoc fundatur, quia sacerdos 
offertetiam pro seijiso, OJfero, inquit, pra 
innumerahilibus jf^ccafis, Sf oJfensionihuSt 4* 
neslisacntiis meis. Debet eaim, «t ait Anoslo- 
lus, quemadmodum pro populo, ita etiam pro 
aemeiipso offerj^e pro jjcccatis. l^roveaii auleui 
sacerdoti fruclus, quaienus ab ipso ut publico 
ministro offertur ; et ideo non est alteri appli- 
cabilis : nam dum offert pro se illis verbis, pro 
peccatis Sf offensionibus meis, eo ipso sibi 
applicat, sibi vero applicatuiu non est aiteri 
applicabile. 

Tertius colligitur ex iiatum sacrif.cii, quod 
ita iustitutum est, ut pro liominibus offeralur, 
ac propterea illis prodesse debet, pro quibus 
offertur. De hoc fructu medio couimuuis 
sententia cst non esse iniinitura extensive, scd 
eo luagis in singulis iiiinui, quo magis exleiKU- 



THACTATUS ASCETICUS. 27 

tur. Dchel auteiu sacerdos liun<: fructura illi 
appiic*if, \no quo spccialiler celebrare teuetur 
laliouobeutficli, eleeiiiosyuac, pruecepti siiperi- 
«ris, ye\ alio quocunque tilulo ; idque aute 
Missan^ vel sulteiii iu Missa aute consccratiT 
©ncm ; naui si essentia Missa) ia sola cousecra^ 
\\ijnv cojisisteret, ut pleriquc sentiuut, applica- 
tio post iisani fucla luliii valeret, sacrificio 
fjuoad ^ubslanliani jam consunuikuto. 

L V. Qua praxis servanda in applkatlone 
MisscE. 

viu lA (liximus sacrificii fructum deberea 
sacerdotibus appiicari, operae preliuni erit ex 
coninHUii et niagis receptp, Theologorura scn- 
tenti;\ pra?»im aliquam sive metliodum hujik» 
applicaiionis praiscribere, qux ipsis sacerdoti- 
hus usuisit, ne eos labi iu re tanti momenti, et 
muueri suo deesse coutiugat. Et priino qui- 
dem o!>s€r\anduui est sacerdotem multiplici 
Domii:e hoc sacrificium offerre, nomine Chrisli 
prinii et prxcipui offorenlis cx cujus meritis 
sicrificii valor emanat, et ex cujus voluutale 
mdxime pendet cjusdem ap.plicalio : nonuue 
ilem Ecclesia;, cui meriloruui suorum el 



'2B nE MISSA 

satisfactionuiii dj^pensationem Cliristiis coiiimisit : 
deiiide iiomine proprio, quatenus libera su-^ 
voluntate ofFert, sibique aut aliis pro suo arbi- 
trio appiicat : nomine tandem aliorum fidelium, 
qui sinml cuni i|>so, sive per ipsum interno af- 
fectu offerre dicuntur ; illorum videlicet, qui 
Wishie iuserviunt cc assistunt, vel pro ea. cele- 
brandd eleemcsvnam larsriti sunt. Porr^ 
Cbristus 6c Ecclesia sacrificii fructuum, quoties 
offertur, participes esse volunt omnes fideles 
dummodo capaces sint, & nullus in eis obex 
reperiatur, nec ulla requiritur ex parte sacerdo- 
tis celebrantis anplicatio, ut communis hic 
fructus in omi^es diflmidatur. Omnium autem 
fructuum pars qucedam notabilis, Christo sic 
volente & determiuationi tam ipsius sacerdotis 
pelebrantis tanquam Ministri &c mysteriorum 
ejus dispensatoris, quam aliorum simul cum eo 
ofibrcntiuni, quod ex comnmni Ecciesiee cou- 
sensu morem fideliuin approbantis, quo e^pe- 
tunt hocsacrificium pro se peculiariter oflerri, 
inaDirestum cst : frustra enini id faccrent, si 
omnis ejus fructus jam appiicatus essct, nec 
ullus pe| sacerdolis iiitentionem applicandus 
supercsset. Sacerdos vero in hujus sacrificii 



TRACTATUS ASCETICUS. 29 

actiono iiliis ciim ijyso oftereutibus siijierior est, 
iS: ideo fruduuni a)«plicatio ab ejus intentione 
praecipur j)endet : nani cuui sit aclus potestatis 
ordinis, ejus subjacet voluntati. Sed quanta &c 
'qua!is sit j)ortio fructus, quani Christus Dorai- 
nus Toluit sive generatim ad omnes tideles, sive 
specialim ad lios vel illossecundum intentionem 
jvarticularem sacerdotis celebrantis derivari, in- 
tertum omnino est: neque enim sacra Scrip- 
tura, r.ec Ecclesice traditio, «ec Concilia, aut 
Fatres (juidquam de buc re tradiderunt, aut de- 
finierunt. Ideo satis est quod sacerdos tantum 
de fruclu sacrilicii juxta devotionem, sive obH- 
gationcm suam his aut illis applicare velit, quan- 
tum Christus Domiuus ij>si ajijViicaudum con- 
cessit. 

Observandum secund6 quod ut sacerdos sa- 
nificii fructum valide ajiplicet, neccssaria est 
ejus inieutio, qualeui requiri aiunl Tbeologi ut 
aliquod sacramentum valide conficiatur. Qua- 
j)ropter habituabs sutHciens non est ; actuaiis 
cplin;a alque laudabilis, sed nou necessaria ; 
snfficit enim virtualis, illa nimirum qua: ab ac- 
tuali proveniens t^ non revocata, auiuic rema- 
lict secundiim suam virtutem. Dcbet autem 



30 DE MISSA 

1j*c inlentio ipsam saciificii actioifiii cdnconii'- 

tari, 6:. tsse certa & detersiiinata, nec efteclum 

suspeusum relinquere, qula lion potest a futurA 

conditione depeudere. Quod si sacerdos iruc- 

tum sacriticii nemini applicct, vcl iiie pro quo 

oflcrt ejus capax non eat, aut eo liou indiget, 

mauet fructus iu Thesauro Ecclesiie. Unde in 

fali casu optimum fore ceusent Tiieoloi^i condi- 

tionalam liabere voluntatem, & alium substitu- 

ere, qui eo fructu potialur. Optiniura quoque 

aliquibus visuui esc qnod sacerdos, qui pro 

pluribus ofterre ir.tendit, eos speciaiilcr & no- 

minalim exprimat, non generaiiler ^ in con- 

fuso, quia sir.2:ulis niiu^iS prodessct ; suum enim 

effeciura producit, secundian njodum quo ap- 

plicatur : perfectior autera applicatio est, cuni 

omnes sigillatini uominantur. Ad scrupulos 

deuique evltandos, qui circa applicationeni oriri 

possunt ; debet saceidos, rejectis incertis opi- 

nionibus, sacrilicii fruclus {)rimo & priucipali- 

ter ilii applicare, pro quo celebrare tenetur rati- 

one beneficii, eleemosyna;, promissionis, aut 

specialis obligaliouis. Tuni sine ejus prjcjudi- 

cio & in quantum bcite potest, aliis iteni appli- 

care poterit sibi charitate aut ali^ qnavis rasione 



TRACTATUS ASCETrCUS. 31 

)WUiiarUer cohjujh lis, seu comiuemlatis, suain 
inteiilioiie:n iiitentioni Cluisli suiumi s-aierdoiLs 
perfecte confornvdndo, & subjiiilteiido : sic 
eniiii poterit tutd conscieutid ex intiiiito & nun- 
quain exliauricudo tliesauro nieritoruin & satis- 
factioBum Christi, cuJAis tlisjieiisator esl consti- 
tutus, parteni aliquani iii pimrs derivare, quaj 
ex sunnna cc iisetialnii Dei miscricordia non nisi 
uberrima sj.erari potest. 

CAP. II. 

Dt requisiiis in Snccrdote ad ritc S)' pic 
cehbrandum. 

WuoD oiim David dc templi aedificatione, id 
sibi sacerdo-s de (iivini sacrificii oblatione & 
sumptione dictum putet: Opus grande est, 
neque enim homini prteparatur habitatio, sed 
r>eo* Ad Dcum i:;i'ur accessurus, ut ipsius 
Dei unigeniium Filium iiicruente sacrificet, 
cum timore \' tremore tantum opus aggredialur, 
probelque seipsum, «Si praeviis dispositionibus 
praeparel ad ubcrrimos sacrilicii fructus percipi-r 
endos. Sunt auteni tres priecipux disposili- 

* Paral. 29. 1. 



32 DE MISSA. 

ones, quce iii sacerdote rtquiruntur : Purilas 
vitcE, reclitudo intciitioa is, & actualis 
devotio. 

§. I. De Puritatc vitcc. 

-1 LRITAS vites in duobus consistit. Primum 
ut sit niundiis ab omni peccato nou soliim mor- 
tali, sed etiam veniali deliberato & scienter 
admisso, atque ab omni affectu erga ipsa pecca- 
ta venialia. Levia siquidem peccala omninc\ 
vitare nequimns, at ipsorum aflectum peuitris 
ex animo eveliere ^ possumus & debemus, 
adeo ut nulli vuluntate tS: affectu inhaereamus. 
AUerum ul conetur omiii sludio esse purus, & 
sanctus, &: orualus onn:i virtatc, slbique prop- 
terek il!ud peculiariler dictum existimet : Qui 
justiis est, justijicetur adhuc, c^ sanciti^ 
sanciificetur adhucr Recte Chrysostomus : 
Quo non oportet esse puriorem tali frutntem 
sacrijicio ; quo solari radio non spUndidioreni 
manum carnem hanc dividenieni ; os quod 
igne spirituali rcpleiur ; linguam quci trc- 
ivtndo nimis sanguine rubescit ? Cogita 
quali sis insignitus honore, quuli mcnsd 
Jruaris: quod Angeli mdenies horres- 

* Apoc. 22. 11. 



TRACTATUS ASCETICUS. 33 

cnnt, iieque liben auaens iniueri propter emi- 
cantem inde splendortm, hoc 7ios pascii.iur^ 
huic nos unimtir, Sf fncti sumus tinum Chrii^Li 
corpns Sf una caro. Docet S. Thonias 
propriuin effBctum liujus sacramenti esse ho- 
. niinem in Dcum transformare, et ipsi per amo- 
rem assimilarc. Qui\ ergo fide debet esse im- 
bulus, qu^ spe roboratus, qua succensus cha- 
ritate, qu^ proeditus innoccnti^, qui tak-m 
victimam quotidie innnolat, Deumque suscipit, 
ct in ipsum mystic^ transforniatur? Quod si 
dispositio, ut aiunt Philosophi, ejusdem rati- 
onis esse debct cum forma ad quam disponit : 
diviiia procul dubio dispositio necessaria erit, 
nt recipiatur cibus divinus ; vita sic instituta, ut 
(livina sit et superliumana, et mundana? atque 
carnah prorsus opposita. Qui sic vivit, secedit 
a creaturis, et soH Deo adhaeret : solus Deus iii 
intcllectu eius est, solu3 in voluntate, solus iji 
colloquiis, solus in opetibus. Nihil in i!lo quod 
sapiat mundum, quod carnem redoleat et sen- 
sum: seipsum odio habet, corjius suum jugi 
mortificatione crucitigit, divitias spernit, hono- 
res fugit, amal nesciri et pro nihilo leputari. 
Discutiat ergo vitam suam saccvdos, et si talem 

s 



54 DE MISSA 

nequa(iuam esse, sed adliuc terveiiain depre- 
liendeiit, iu divinani transferre satagat sedula 
virtutum exercilatioue. Huc etiam peiiinel 
externa corporis et vestium mundities, gravitas, 
etmaturitas, quae Preshytermn, hoc est, seni- 
orenr deceat, talisque compositio totius homi- 
nis, ut omnes ex solo ipsius aspectu aedificeii- 
tur. 

§. II. De recfitiidine intentionis. 

OECUNDA sacerdotis disposilioad celebrandum 
est rectitudo intentioab : virtutis eniin laudem 
vei vitii notam a fine quem intendimns, actio- 
nes nostrai sortiuntur. Intentio autem ut recta 
sit, non soliim excludil onmem finem malum, & 
alienum ab ipsa sacrificii institutione, sed etiam 
vetat ad ipsum accedere ex sola consuetudine, 
sine actuali tanti mysterii consideratioiie & 
pr^evid pra?paratione. Sacerdos itaque celebra-T 
turus diliircnter attendat quo fine moveatur, a» 
propter damnabile lucrum, autaliquod temjK)- 
rale motivum, non ccelestem panem, sed terre- 
num quaerens ; non animee salutem, sed corpo- 
ris emolumeutum : ne sacrificio pro mundi 
?itu instiluto in sui perniciem abutalur. Finem 



TRACTATCS ASCSTICUS, 35 

«ibi pr<€fi«:;at excelsum, coelestem, supernatura- 
lem, qui Dei gloriam respiciat, propriam salu- 
tem, & porfectionem, ac proximi utilitatem. 
Huc dirigat siiam intentionem, ut per hane 
Tictimam salutarem purgelur k peccatis, k 
languoribus auimae curetur, & ab ingruentibus 
iiialis protegatur : ut ab aliqua tentatione & 
aclvcrsitate eripiatur: ut aliquod beneficiuni 
impetret, «Sv: de perceptis gratias agat : ut virtu- 
tes, augnicntum gratia?, &z donum perseveran- 
tiae obtineat, ut pro variis pro.ximorum necessi- 
tatibus, ^ pro requie defunctorum Deum 
inlerpellet ; & universamEccIesiameicommeu- 
det : ut cultum latriae Deo exhibeat, Sanctisque 
honorem & v^nerationem : uJt Christi passionem 
& mortem commemoret, sicut ipse pra?cepit 
dicens, Hoc facitein mel commemorationem : 
ut emendatus ab omui inquinamento carnis & 
«piritiis, seipsum Deo conjungat, & insepara, 
biliter uniat, cum ipso consummalus in unum. 
Ex his et aliis hujusmodi motivis intentionem 
ante Missam dirigere oportet juxta formulam 
infra tradendam. Non est autem hoc loco 
praetermitlendum quosdam eximiae sanctitatis 
€t doctriiiae viros semper memores incertitudinis 



56 DE MFSSA- 

vitae, quotidie liiic intentione corpiis et sanguj- 
ueni Christiin Missse sacrificio suscepisse, ut, sL 
eos contingeret ed die niori, Viaticum iUis 
foret ad vitani selernam. Multum verti hoc 
proderit sacerdoti ad mortis et geternitatit» 
memoriani sedulo renovandam. 

§. ITI. De actuafi devotiotte. 

l ERTIA dispositio in actuali devotionc 
consistit, quam ut in se excitet sacerdos, sala- 
gere debet primo, ut quidquid de hoc inefiabil* 
tnjsterio, coelestiunique charismatum Ihesauris 
hi eo recondilis sacro Sancta docet Ecclesia, 
firm^ fide apprehendat cum subHmissima eorum- 
dem aestimatiouet, Verbis enim consecratiouis ab 
€0 prolatis, panis in corpus, et vinum in san^ 
guiuem Christi transubstautiatur, atque ibi 
adest sub specierum velamine illud purissimum 
Christi corpus, quod pro s^lute nostr^ cruci 
athxum fuit: adest sanguis, qui pro nobis 
etfusus est : adest auima jiloriosa, in qui sjint 
omnes tliesauri sapieutiai ^ scientioi Dei : adest 
Christus verus Peus & verus homo, mirabiliii 
in majestate sua, qui venturus estjudicare vivos 
& mortuos & sgeculum per igiiem. 



THACTATUS ASCETICUS. 37 

TCecessaria secund^ est atl excitaiulam 
devotionem humilitas, quie prae cacteris virUiti- 
bus in liujus sacramenli instilulione, niaxim^ 
eniluit. Christus enim cum hi fonn;^ Deiesset, 
iexuianivit semetipsum, & sub exiguis speciebus 
panis «Sc vini corpus suum et sanguinem atque 
Divinilatem conclusit, seipsum exponens scele- 
ratorum homiuum injuriis, qui pleni immun- 
ditiis ad ipsum accedere, eumque pollulis 
nianibus contrectare preesumunt. Par igitur 
est sacerdotem tantam humiHtatem imitari, et 
in suum nihilum resilire, ac nihil de se praesu- 
mere, Sola humilitas est, quae dign^ nos 
pra:parat ad tantum hospitem suscipiendum. 
Nulla nnstra dispositio, nulla iudustria, nulla 
vjrtus, sed sola Dei gratia nos dignos reddit : 
quare nostram debemus indignitatem agnoscere, 
€tsoli divinae misericordiiE inniti. 

Tertii^, quia Christus hujus mensae delicias 
acerbissim;^ su^ passione nobis promeruit, sanc- 
tos sacerdotes legimus ignem devotionis in se 
solitos succendere, jejuniis, flagellationibus, 
ciliciis, et aliis hujusmodi cruciatibus, quos 
imitari et nos debemus, Agno pro nobis occiso 
uosnietipsos immolantes, silenlio, solitudinc. 



^8 DE MISSA 

abstinenliS, sensuam custodia, non oinissis 
■ exterioribus castigationibus juxla cujusque vires 

et conditionem. 

Muitum denique prodest ad <levolionem 

ingens fames, ferveus desiderium, atque arden- 
" tibsinius amor Intjus Ano-elici panis, ad quem 
" sumendum nos amantissime invitat. Domirtus 
" dicens : Venite ad me omnes, qui laboratis 
' S)' onerati estis Sf ego reficiam vos. * Quod 

si desit Iioc dcsiderium, illud saltem desiderare, 

et II Domino petere deberaus ferventissirais 

amoris actibus. Dcsiderium enim paupernm 

^ exaudieff i)'animam esurientem saliabit bo- 

' nis.f 

CAP. III. 

J^arice consideVationes^ante Missam. 

§. I. Quanta sit Sacerdotum dignitas, 
S) quanta deheat esse sanciitas. 

JNuLLA est inter homines dignitas, nulla 
excellentia, cui possit sacerdotalis snblimitas 
comparari. Omnium Principum fulgorem 
superat, onuiium Regum potestatem excedit; 
iUorum enim auctorilas circa temporalia et 

* Matth. 11. 28. 

t Psal. 9. 08. & 106. 9. 



TRACTATUS ASCETICUS. 3^' 

terrena versatur, snccrdotis antem polentia 
etiani ad aeterna et coilestia cxtenditnr, pro 
quibus coniixiraiulis onnies Priiicii^es et Reges 
ad sacerdotes confugere, opem eorun^ iniplo- 
rare, secjue illis subjicere non erubescunt. Ideti 
ab Apostolo (lictus est sacerdos ab iKnninibus 
assumi, ut offeral dona 6) sacrijicia ; ac si 
super alios clevatus commuiiem bomiunm con- 
ditiouem anteceilat, quasi mediator Dei et ho- 
niinum in his quasunt ad Deum conslitutus, 
A Malachia item Propheta AngeUs a^quiparatur 
his verbis : Labia sacerdotis custodlent scien- 
ti^im, S)\ legem requircnl tx ore cjusy Angelus ,- 
enim Domini exercituum est. Imo ex potes- 
tate quam habet absolvcndi a peccatis, et con- 
ficiendi coq^us et sanguinem Christi, etiam . 
AngeHs suj^erior est; et ut ait Nazianzenus, 
orat. I. Qucedam ilti diviniiasinestf alios- 
qve efficit Deos. Pleec tc sedul6 considerare 
oportetj quicuiique'es Christi sacerdos, «e ad , 
te pertineat Psaimographi sententia diceutis; 
Ilomo cum in honore esset, non iniellexit com- 
paratus est jumentis insipientibus, Sf" siinilis 
Jacins est illis. Niiiil in te terennm sit, nihil 
commuue cum populo. Sit Ar.gehca conversa- 



40 ^B MISSA 

tio tua, vlta divina, i^iores illibati. Qtiid tut- 
pius quam honor su)»iimis, et vita deformis ; 
saiicta professio et illicila artio ? Vide igitur 
quam digne actio respondeat noraini, mores 
dignitati. Quad si sacerdotes antiquie legis 
jussit Deus sanctos esse, ut incensum et panes 
proposiiionis convenienter offerrent; quant6 
raajorem sauctitatem inesse tibi oportet, qui 
Filium Dei quotidie offers et suscipis? Et si 
soletcorpus ciborum quibus nutritur qualita- 
tibus imbui, a^quum sane est, ut Cliristi in 
Eucharistiii existentis, quo sino-ulis diebus 
vesceris, conditiones imiteris, et virlutes per- 
fect^ exprimas. Latet Christus sub exiguis 
speciebus, nec ullo se specioso indicio mani- 
fcstat : tu quoque Dei dona absconde, et ama 
nesciri, ac pro nihilo reputari. Ille ibi nianet 
peccatorum, infidelium, ac etiam bestiarum 
injuriis expositus : tu similitcr cunctis subjectus 
csto, alque in onmi contemptu et opprobrio 
patientiam serva. llie enim seipso pascit sine 
ullA personarum acceptione : et tu erga omnes 
liberalis esto> sitque sincerus in te aniiiiarura 
zelus sine ullo humano respectu. Ille divisis 
speciebus nec Iscditur, nec dividitur : tu etiaxn 



TRACTATUS ASCETICUS. 41 

pacatum animum ac omniu6 im|)erturbabi'cm 
in omni difficultate conscrva. llle nullum 
detrectat locum, et iu eo stat, iu quo collo- 
catur a quovis sacerdote quantumvis scelerato : 
tu pari ratione ad omnia loca et officia indifTe- 
rens esto, nec uUura onus recuses quod tibi k 
supcrioribus imponatur. In hoc denique Sa- 
cramento substantia panis et vini desinit esse, 
et sola remanent accidentia : et tu eodem raodo 
in te debes anniliilare omnem terrenam substan- 
tiam, onmes scilicet afFectus inordinatos, ^Io- 
jriac appctitum, prava desideria, dictamina 
Iiujus mundi, & quidquid perieclioni contrarium 
est. 

§.II. De excelleniid hiijus Sacrijicii. 

^UM sacrificium sitpriraarium Keligionis rau- 
nus, plane decebat ut Christiana Religio, qui\ 
nuUa perfectior et sublimior essc pctcst, nobi- 
lissimuni liaberet sacrificium, cujus excellentia 
ex raultis capilibus colligi potcst. 

Primt^ ex eo quod in illo offertur, qui cst 
Chrislns Dominus, verus Deus et vcriis homo : 
et quia nihil excclsius illo est, idco ratione ipsi- 
us actio ip«a sacrificandi omncs humanas actio-^ 

V 



42 DE MISSA 

nes excedit, etiam aclus Sanctorum in coelif 
Deum amantium, Cavend um ergo ne nostri 
irreverentia & in devotione tam magnx rei ob- 
lationem delionestemus. Et si Deus oliju sa- 
cerdotibus praecepit, * Mundamini quifertis 
vasa Domini, quanto majori puritate nos enitere 
debemus, qui purissimum Christi corpus, & 
pretiosissimum sanguinem Deo offerimus ? 

Secundo, ex personiicai ofFertur,qui est soliis 
Deus. Nulli enim Sanctorum, nec ipsi Beatce 
Virgini oiierri potest, sed ex ipsi\ intrinscc^ rei 
^atur^ convenit soli Deo, quia per sacriticium 
testificamur Deum esse primum principium & 
ultimum finem noslrum, & supremum Domi- 
num omniuni rerum, cui in signum nostrse 
subjectionis aliquod sensibile ofTerimus ad sig- 
nificandum per rem sensibilem oblatam sacri- 
ficium internum, quo anima se oflert Deo, si- 
cut principio suec crealiouis, & sicut tini su» 
beatiiicutionis. Hoc autem nec ipse Deus per 
absolutam suam polenliam etiicere potest, ut 
alicui crealurse conveniat. 

Tertio, ex ips^ consecratione, qua panis & 
"vinum in corpus vS: sanguinem Christi transsub- 
stantiantur, manentibus accidentibus sinc sal>- 

* Isui. 5 2. H . 



TRACTATUS ASCETICUS. 45 

jeclo. Est auteni hsec actio oiiiniiio supcrna- 
turaiis, qucc nullo modo pendere potest ab 
alliiua polenlia creata tanqujm a causA princi- 
paii, tiuia solus Deus etficit transsubstantiati- 
onetTj. 

Quarto, ex valore ipsius sacrificii, qui est 
inrinilus sirut raerita & passio Christi, ac proin- 
<le 3Wjue placct Deo, ac luors ejus iu crucc, 
Jicet efleclus fliiitus sit. 

Quinto, cK fine j^ropter quem caetcris omni- 
bus abolitis institutum fuit, ut nimirum per 
ipsum Dco creatori nostro cultum latriae liibu- 
sir.us, noslramque servitutem »>c subjectionem 
humilliine testificemur : ut dignas ei gratias 
perpetuL> agamus pro universis beneliciis ejus: 
ail auxiiia divinaj gratiae, ejusque protectionis, 
excitrilionis, & directionis inipetraiida : ad 
obiincndaiu peccatorum veniam : ad iiam Dei 
placandani, & immineatia tiagella avertcnda: 
ad succunendum oraniuni viv^rum & defunc- 
torum necessilatibus ; quae sunt pene infinitae. 
l*oiTo ex liis ciarissime ccastat nullam posse 
nworeni in hac vita, aut praeatabiiiorem actio- 
nrm a mortaiibus exerceri, quiim offerre Deo 
hoc sacrilicium. Ideo nullus seu Rex, seu 



44 DE MISSA 

Pontifex esset, qui saccrdotem celchrankin 
quacunqiie ex causii accerscre, cocplunK|ue 
sacriticium iiiterrunipere auderet. Quia ver6 
sacerdos hoc sacriiicium peragit in jiersoua 
Cbristi, ita se gerere debet, ne quid in ipso sit 
quod Christi personam dedeceat : sicut lega- 
tus Regis pcrsouam sustinens sunmiopere cavet, 
ne quid indecorum, & suo muuere indignum 
commiltat. 

§. III. De ejusdem nectssiiate. 

1,/EBET sacerdos soUicite considerare qudm 
sit necessarium hoc sacriiicium, q\io summo- 
pere indigent & qui sunl in hoc mundo, & qui 
in Purgatorio : hi ut citius liberentur, & ad 
perennem fehcitater.i pcrvcuiant : ilii ut cou- 
tiuuis Dei praisidiis adjuventur. Ad ipsum 
enim spectat, tauquum ad iegatum totius orbis, 
oniniuui petitiones ad Deum i\in^y onmiunri 
•necessitates spirituales cS: corporales eidem ex- 
ponere, et singuhs obtiuere quod siuL^uHs pro- 
sit ad sahitem. Sunt autera uecessifatos spiri- 
tuales, pimum j)eccata, quibus pleuissima sunt 
omnia regna niundi in quovis fere homiuum 
^tatu 6: condilioue. Deiude suiit tentationes 



TRACTATUS ASCETICUS. 45 

intemac & externic j corrupta uatura, iisensii>us 
& membris, ab extriusccis objectis rcrum cV 
personarum a volubililate liberi arbitrii, A die- 
iiior.ibus oriri solitse, ea:quc iimumera! 6c supe- 
ratu ditnciks. Sunt deuiquc occasioues e.\- 
Irinsec* malorum ad peccata aliiciciites 
domi Sc foris, «Sc binc peri>etua pericula letenias 
damnationis. , Necessitates corporales sunt 
eliani innumerabiles, quibus omucs vcl pre- 
iiiuntur, vel sunt obnoxii: morbi videlicet, 
bella, perseculiones, lites injuslac, odia, calum- 
iiix, contumeliaj, paupertas, mendicitas, amis- 
siones bonorum, exilia, carceres, insidiie, doli, 
fraudes, pngn:e civiles & domesticae, jurgia, 
detractiones, et multipliccs injuriae dominorum, 
servorujn, vicinorum, acqualium, quae passim 
inferri solent manifeste vel occult^. Suat igi- 
tur in magua necessitate Calholici male viven- 
tes, qui peccati mortalis nexibus irretiti 
computrescunt in faicibus suis : omnes quoque 
luiidcles, Hacjrctici, Schi.-matici, Juda:i, iVga- 
iii, Sc Turcee qui \eii Dei cognitione careutes 
in tenebris vivunt : neque bi omnes a statu 
adeo iufclici uaturae viribus emergere possunt, 
nisi respicieus dcsuper Patcr misericordiarum. 



45 DE MiSSA 

potenti virtute eos excitet & praRveniat. Jiis- 
ti item tepidi, 6c imperfecti, i^ alii etiam ferveu- 
tesquibus continuum iniininet periculum cadeii- 
di in peccatum inortale «Sc gratiam divinara 
amittendi, cilm sit tanta depravatze naturie 
fragilitas, tanta carnis rebellio, tanta daeniouis 
rabies, tanta vis pravorum liabituum, tanta 
iimndi corruptela. Sunt & alii sine numero 
guprasrriptis calamitatibus pressi ; Quidiuii 
enim ope divina indigent ad aliquara tentalio- 
nem supeiandam, alii ad aliquam virtutem 
acquirendani, &ive ad aliquem aqtum superna- 
turalem eliciendum. Quidara ia mari sunt, 
alii in via non satis tut^. Ilic vexalur inimici- 
tiis, ille carumuiam patitur, nonnulli pauperta- 
te, alii morbis, scriipulis, litibus, a^re alienjo, 
aliisque calamitatibus atHiguntur. Multi tsuut 
in periculo mortis constituti; a qua pendet 
aeternitas, quos modo prors5s inexplicabiii tor- 
quent & cruciant peccata commissa, bona 
omissa, temporalia •quge relinquunt, aeterna 
ad quae proj)erant, 

Gravissimam denique necessitatem patiun- 
tur animse defunctorura ia carcere Furgatorii 
dctentaD, quarum tola spes in suiiVfigiis nostris 



TRACIATUS ASCETICUS. 47 

«ita est, cum ipsac pro se nec satisfdcere, uec 
quicquaui possint impetrare. Iloruin omniuin 
iufiuita muilitudo supplices manus extendit ad 
sacerdoiem miserabili ejulatu clamans ct depre- 
cans, ut j'artom aliquam diviui auxilii singulis 
irapetrct, porreciis in Mibsa suj>plicibus eorum 
libellis, quos ferventer, maguoque affectu 
aetern^ Palri coumiendare dcbet. Turpe enini 
essel in conspectu tauttE majeslaiis, distractione 
vel haesitatione iusuisam reddere legatiouem, 6c 
lanti ponderis negolia frigide ac peifuactorid 
pertractare. 



§. IV. Qud reiereiitid cehbrandum sit. 



D 



UPLEX est revercntia, interna & extema. 
Intema in timore & tremore, iu humiiitate & 
tompunctione cordis consistit. Ad externani 
pertinenl lotius homiuis corapositio &; gravitas,' 
omniumque cxrcmouiarum ac pra;:scriptorum 
rituum obscrvautia. 

Quanta veru cura adhibenda sit, ut hoc au- 
gu^tissimum sacrificium omni veneralione ac 
revereulia celebretur, facile iutelligct sacerdos, 
si ex mA parfe consideraverit nuUum opus 
sanctius ac divinius a Chri^ti cuUoribus Irac- 



48 DE MISSA. 

tari ])osse, qium hoc ipsum tremendum mys- 
teriam : ex altera ver6 perpendat maledictum 
vocari in sacris litleris qui facit opus Dd ne- 
gligenter. * Qu(>d si Regem allocuturus magno 
melu stat coram illo, uec audet oculos ab eo 
divertere, quanto majori trepidatione, huraili- 
tate ac soilicitudine in conspectu divinae majes- 
tatis adslare oportct, totd mente in ipsum Deum 
intenta, qui non solt.ni extemum aspectum, 
sed intiraa etiam animi penetralia intuelur'? 
Quid tur}:>ius & poen^ digenius, quam quod 
peccator sacro altari irreverenter assistat, ubi 
Sancti metuunt, pavent Angeli, tremunt Potes- 
tates, & supremi Spiritus faciem suam velant 
prae verecundia & confusione ? Accedit nox 
ad lucem, indrmus ad omaipoteiitem, servus 
ad Dominum, creatura ad Crealorem, & non 
formidat, non contremiscit ? 

Proderit etiam ad excitandum reverentias af- 
fectum, consideratio gaudii quod Sancta Trinitas 
&: omnes Cojiites ex devol;^ & reverenti Mis- 
sae celebratione percipiunt : tum quia id 
sacrificium testamcnti loco k Cliristo relictum 
est, in pignus amoris q-.io snos intinem dilexit : 

* Jerem. 48. 10. 



TRACTATUS ASCETICUS. 49 

tum quia est niorlis illius conimenKratio, qu5l 
intercedeiile pecrata noslra deleta sunt, ho- 
mines reden::»ti, sancti s.alvali, k nos qui vivi- 
mus innumeris beueficiis cunialanmr. Caven- 
dum ergo ne quid .-aciificans adniitlal, quod 
istam niinua! latitiam Dei & Sanctorum, quae 
ex liujus saciiti» ii suavissimo odore promanat. 

Ad eanidem denique reverentiam compuran- 
da^u debft sacerdos solerter piifemeditari quiim 
sapicnter & exacte Sancta Kcclesia diviuitits 
edocta, tolius sacrificii *>rdiuem, mociiun & 
apparatum prxscripscrit & m^tituerit. Nam 
prim<S culpas veniani precaiulo confilciur: 
tiim Deum laudat 6c adorat, eique de acccptis 
beneficiis gralias agit : openi divinam sibi k. 
aliis implorat, nec u!lum ofiicii genus praeter- 
mittit, quoil ]>ossint niortales sancte cum Deo 
exercere. Jungit autem cum his extcriiam 
conformationem, habitumque corporis maxim^ 
decentem, k rcligiosum ; vel stat, vel fiectit 
genua aperto seniper capile, maniUus modd 
junctis, modo protentis, k in coeium sublatis ; 
qu^e omnia aptissima sunt ad revercntiam ia 
ipso celebrante, & in astai.libus conciiiaH- 
dam. 9 



50 DE MISSA 

Nec quocunque modo, sed praestantlssimo 
Deum alloquitur: secret6 enim loquitur & 
veluti ad aurem, sicut amicus cum amico. 
Loquitur uon suo, sed totius Ecclesiae nomine, 
& a Deo auditur tanquam gerens personara 
publicam, nullii habita sui ratione, sive bonus, 
sive malus sit Loquitur in publica celebrilate 
coram univers^ coeli curii\, & hominibus qui 
adstant : atque ide6 in solemni confessione, 
quae iMissae praemittitur, et Sanctos et populum 
appellat ; et in Praefatioue Dcum precatur, ut 
voces suas cum Angelorum vocibus admitti 
jubeat. Loquitur cum Christo Domino, qui 
in sacramento praesens est, ejusque preces 
simul cum ipso iEtemo Patri praesentat. Verba 
tandem quae loquitur, non ipse suo ingenio 
composuit ; sed vel a Christo tradita sunt, vel 
in sacris litteris a Spirita Sancto dictala, vel SS, 
Patrum et Concihorum auctoritate comprobata : 
quare nihil proferre potest quod non sit Deo 
gratissimum et summe acceptum. Totis itaque 
viribus conari debet, ut tam sanctum ministe- 
rium qu^m maximil fieri potest reverenti^ el 

anctitate exequatur : et dejwsitb terrae sordi- 

us, AngeUc^ puritate elucescat. 



TRACTATUS ASCETICUS. 51 

^. V. Alice considerationes ad pios affettua 
in celebrante excitandos» 

V IX ficri i)oterit ut non attent^, devote, «t 
reverenter celebres, quisquis es Christi sacer- 
dos ; si fide viv^ hanc vcritalem |)erceperig, et 
intimo sensu apprelienderis, te ii)sum Christum 
ofierre, Unigenitum Dei Filium, Salvai^rem 
et Judicem tiium. Sed huic veritati niagnum 
momentnm ex hoc accedit, quod perferliorera 
Christi humanitatem nunc in Miss-^ Deo ofiers, 
quam ipse obtulerit in ultima ccena. Nam 
prira(i Christus mortalem obtulit, tu immorta- 
lem : ille passibilem, tu impassibilem. Se- 
cundci nunc eadem offertur cum plenA pro 
nobis salisfactione, omnia siqnidem ipsius me- 
rita ejusdem morte completa *unt. Tertid, 
quia humanitas Clirisli, etsi a principio sanc- 
tificata fuit in unione hypostatic^, cum tamen 
in passione oblata est Deo, novam acquisivit 
sanctificationem, ut hostia scihcet tunc actu- 
aUter exhibita, et nunc off*erlur in Missa hac 
nov^ sanctificatione exornata. Adde quc^cl 
Christus mirabiliori modo in sacramento exist, 
quam in coelo. Totum enim ejus corpus 



52 DE MISS\ 

folis speciebus est : et lotum iji quSlibet mini- 
mk earum parle siiie quanlitate coextens^ ad 
locuni ; ita ut ejus preesenlia nec quidem k su- 
premis spiritibus per princjpia naturalia nalura- 
liter vidcri possit. Sunt et a!ia iimumera 
mirabilia, quae satius est vencrari qu^m euar- 
rare. Nam ut reliqua practernjittam, qui» 
digne polerit explicare, vel saltem animo conci- 
pere, quum niagnum benefirium sit, quod 
medianie hoc sacrifif io coelum in tevris qua- 
dam anticipalioue possi.leut homines, diim 
aiite oculos habent, raanibusque contrectant 
ipsum coeli et terrje condilorem 1 Hoc sedul^ 
conlemplare, et erubesce, quod ade6 tepi- 
de. et irreverenter htEc trenienda mysttria 
audeas celebrare. 

Extende cogitationem luam per universum 
munduni, quira nnile ubique Deo serviant 
homincs, quot peccata comniittant : quam pau- 
ci sint Reiigiosi qui j)erfectioni sedulo incum- 
bant : qunm niulti qui in rebus vanis et otiosis 
jugiter occupati, vix unquam de Deo coirilant 
et loquuntur. Ideo tactus dolore cordisintrin- 
secfis, ardorem et rtfTerlam veliementissiinuni 
io te excila erg-a Dominuai Deum, quera 



TRACTATUS ASCETICUS. 55 

pterique mortalium vel uon agnoscuiit, vol 
S])€rnunt : tuni sacrificium eii devotione offerre 
satagas, ut Doniinus, si fieri possit, ejus suavila- 
te, quam Iiabet etiam ex opere operantis, 
quodaramodo recreatus, eoruni omnium obli» 
visratur, quae contra sanctissimam ipsius volun- 
tatem ab iiominibus perjietrantur. j^x alteri 
ver6 paite in coelura auimo ascende, et con- 
sidera quanto feivore Cflelile.s uuiversi Deum 
anient, et quLmi suavi harmonia ipsius laude» 
uno ore decautent. Junge te illis, et similcs 
elice amoris ac laudum affectus : sed cave, ne 
vocis tuae ac morum cacophoni^ Beatorum 
dulcissime concinentium concentum })erturbes. 
Cum hoc sacrificium Christi passionem et 
mortem repra^sentet, veluti (juaeilam iniagO" 
et actio tragica est, non verbalis, qualcs sunt 
Poetarum tragcedice, f>ed realis et substauliLdiSj. 
exprimens incruehte passionem illam et mor- 
tem cruentam, ex qu^ omiiia bona tua et 
aliorum, onniesque thesauri divinaj gratiae- 
profluxerunt. Solerter itaque adverie, quitn» 
ftivida devotii>ne tanti boni reprxsentutio a te 
fieri debeat. Suut spectatores hujus tragce- 
dioe SS. Triuhas, Humanitas Chrisli in coehv 



54 DE MISSA 

Angeli, et Anlmac Beatae : cave ne quid ineptum 
vel inclecens in te appareat, quod Dei ac coe- 
lestiuni civiuni purissimos oculos possit offen- 
dere. T(i verb assequeris, si perpetuam in te ipso 
corporis afflictioneni, et passionum mortifi- 
cationem expresseris, vivamque memoriani 
in te conservaveris acerbissimorum Cliristi 
cruciatuum, quos hoc sacrificio commemoras 
ct repraesentas ; et eosdem aliis proposueris 
morum ac vitae severitate. 

CAP. IV. 

De his qn(Z MisscB celebrationem 

Proximh antecedunt. 

§. I. De necessitate prceparationis, 

i\.NTE orationem, ait Sapiens, prcepara 
animam tuam, S)^ noli esse quasi homo qui 
tentat Deum. * Qu6d si Deum tentare atque 
ad iracundiam provocare dicitur, qui ipsum 
audet in oratione interpellare, non praemissti 
diligenti et accurat^ praeparatione : quant6 
inagis eumdem sufi temerilate et audaciil irrita- 
bit, qui Unigenitum suura illi offerre, ipsumque 
* Eccl. 18. 23. 



TRACTATUS ASCETICUS. 55 

suscipcre iiiiparatus praesumet? EtsiRex, aut 

Princeps niagnae polentiae tibi, 6 Sacerdos^ 

signifitasset, ut illi liospitiuni crastini die pa- 

rares, qua/itA solliciludine expurgare domuni et 

oruare satageres, totam ctiam noctem ducens 

insomnera, ne quid ille veniens incompositum 

ct indecorum repcrirct ? Nunc vero Rex regum, 

et Dominus dominantium mandat tibi per 

Prophetam dicens,* Pretparare Israel in 

occursum Dei iui, quia ecce cgo veniam, et 

nianebo in raedio tui. Vide ergo et considera 

quant^ diligentia thalami tui tergere sordes 

debeas, quali apj aralu ipsum ornare, quc> 

dignus fias a tanto hospite visitari. Talem se 

Deus exhibebit aniniie tuae, qualem se illa 

praeparaverit ei : quantumque tu apposueris ad 

dilic^cntiuHj, tantura ille adjiciet ad gra- 

tiam. Vetus paroemia esl, Adoraturi scdc' 

anty qua parHlum purgatumque aninmni 

ad Deum aflerre nionemur. Quidam etiam 

Ethnicns ail, Dimidiumfacti, qui bene ccepit, 

hahtt : in singulis enim aclionibus id inprimis 

curandum est, ut recte ordiamur. Omnium 

autem optima prae[)aratio, et magis nccessaria 

* Araoj. 4. 12. 



56 DE MISSA 

illa est, quae iii puiitate et sanclitale vita 
cousistit ; ciJm quidquid agis, quidquid cogilas, 
quidquid moliris, ad hunc scopum refers, ut 
vivas vitd divina, teque dignum reddas hoc 
coelesti convivio. Slcut enim fructus frequeu- 
tis ceiebralionis in hoc praicipu^ attenditur, iit 
quotidie crescas in iiuniiiitate, patieiiti^, nmndi 
contemptu, et cliaritate : ita vem praeparatio 
in hoc sita estj ut quotidie aliquid vitii de}X)nas, 
aliquid virtutis acquiras, donec possis cum 
Apostoio (hcere : Vivo egOf jam noii ego, vivit 
vero in me Ciiristus. Et iilis quidem, qui Deo 
juglter adhaerentes mentem ijabent rebus diviuis 
exercitatani, iiou erit ditricile sanctioris vilae 
increinenta se ad digue ceiebraiiduni recte dis- 
p<jnere: aliis ver6, quorum major numerus 
est, qui minite idonei suiit ad animum sursum 
erigendum, varia Sancti Patres documenta 
prsescribunt, quibus adjuti ad Deum aocedant 
tali cur^, et dispositioue, quae tauto mysterio 
digna sit. QuaDdam ex his jam supr^ ^ nobis 
tradlla sunt : aliaiufr^ expHcabuntur. 



TRACTATUS ASCETICUS. 57 

§. II. De jjreemifttndd CGnfessione sacra- 
menlali, 

i* ORMIDABILIS csl, et 11011 siiie liorrore 
audieiid'd Apostoli coiuminatio diceiitis: Qui- 
cumque manducaverit panem hunc, vel bibe- 
rit calicem Domini indignc, reus erit Cor- 
paris S)' Sanguinis ■Domini Quare celebrare 
Tolenti revocanduni est in menioriam ejusdeni 
praecoptum: Probet outem seipsum hojno, S)' sic 
de pane iUo edat, S)" de calice bibat ; qui enini 
wanducat S)' bibit indignt, judicium sibi 
nianducat S)' bibit. Et quidem probatio 
orauiiio necessaria est, ut nullus sibi conscius 
niorlifene labis ad sacrificandum praesumat 
acccderc, non pncmissA sacramentali confessi- 
one, quantumvis sibi contritus videalur; alio- 
(juin paiiem vilae • in niortem et condeninatio- 
nem accipiet. Ut vero ex hoc divino convivio, 
quod sanctis animabus inexplicabiles praebet 
delicias, mens abundantius reficiatur, non 
solCim ^ mortalibus, sed etiam a venialibus 
«ulpis, el ab omni terreno afFectu eam expur- 
gare oportet, et puram ac vacuam Deo exliibeie 
gratia* su» donis impiendam et exornandam. 

u 



5S SK MISSA 

Hac de caus^ boni sacerdotes, quos te imitan 
par est, vel quotidie, vel alternis diebus, vel 
bis saltem in hebdomad^ animo vere contrito 
ad confessionera solent accedcre, onmesquc 
naalorum radices evellere conantur, atque 
omuem vei levissimam maculam absteraere, 
Qudd si nihil sacramento Poenitentiae expian- 
dum occurrat, intensum nihiiommiis contritio- 
nis actum de totius vitae deiictis elicere non 
omittes, quia cor contrUum Sf humiliatum 
Deus non despiciet. 

In ips-A autem confessione vitanda prolixitas 
nimia, et nimia diligentia in levioribus cuipis 
recensendis : satius enim est intime de iis do- 
lere, et per devotam cordis ad Deum couversi- 
onem eas expiare, quam in iis ad instar histo- 
riae sine proposito emendationis, sicut ut pluri- 
mi^m contingit, enavrandis imniorari. An ver5 
expediat quotidianas imperfectiones in con- 
fessione exphcare, ut stutus pcenitentis notior 
sit Confessario, non est una Magistrorum 
spiritualium sententia ; lutior tamen et com- 
munior est, oportere eas extra sacramentwm 
manifestare, Cavendus itcm muUorum error, 
qui se prolix^ de iis accusant, qucc peccata non 
suut, ut de pravis habitibus et passionibus, et 



TRACTATUS ASCETICUS. 59 

<le circumstanliis inipcrtineritibus ; quod sint 
superbi, irarundi, et proni ad nialura ; Qu6d 
Deum non amaverint ex tol^ cordis intentione, 
& alia cjusdem generis multa, de quibus et aliis 
ad confessionem pertiuentibus suadeo, ut om- 
nino legatur tractatus sancti Bonaventurx de 
modo confitendi, et puritate conscientiae. 

Confessioni autem duplex praeparatio prae- 
miltendn, remota et proxima. Rtniota in hot 
consislit, u* per vigilem cordis custodiam, pro- 
fundam tui cognitionem et exactam discussio ' 
nem, eam comparare studeas conscientiae tene- 
ritudinem et puritateiii, quac commisscs de- 
fectus sldtim sentiat, et fideliter memoriae sug- 
gerat. Deinde assuesces actum contritionis 
frequentare, et quotidianum examen sic institu- 
cre, ac si statira confiteri cleberes. Proxima 
aliquot actus compiectitur : nam primd gra- 
tiam etficacem petere debcs omnia peccata 
agnoscendi, detestandi, et emendandi, ti^m in 
memoriam revocanda qujecumque ab ultima 
confessione commissa sunt: Demwm de siii- 
gulis actum doloris elicies cuni firmo constan- 
tique proposito ab his deinceps abstinendi, ct 
satisfaciendu Qu6d si peccata leviora sin^ 



60 DE MISSA 

oir-ia corrigere propter liurnanani fragilitatem 
ditticile est, propones sallem et conaberis, quo- 
ties ad confessioneni acctdis, ||liquod ex liis 
deponere, in quod frequentius labi soles. 

^. III. Modus conJitendL 

WuANDOguiDEM hujus sacramenti pare 

esseutiabs, edqueprcccipua,est doloret contritio 

ob adniissa facinora, huic niaxirae insiste.s 

praeiiiissd brevi consideralione ahcujus motivi 

ejusdem contritionis, qualia sunt, i, Gravitas 

peccatorum, quibus otl^enditur Deus, cujus bo- 

Eitas hifinita ne levissirae quidem Idcdenda 

foret, etiam ob salutem totius mundi. 2. Atro- 

cissima damna, quac; tam in ista quam in altera 

vita ex peccato oriuntur. 3. Inscrutabilitas 

judiciorum Dei sae«)e ingratos deserentis, tepi- 

dos evoraentis. 4. Brevitas et incertitudo teni- 

poris gratias, quo potest ofiensa Dei expiari. 

5. Memoria aeternilatis, ejusque interminabihs 

durationis. 6. Iiia^stimabilis dignatio Dei, qui 

tanta passus est, ut te a peccatis Hberarct. 7. 

Magnitudo beneficiorum tibi a Domino coHa- 

torum, pro quibus turpissimnm est non te 

gratum bene vivendo exhibere. 8. Subiimitas 



TRACTATUS ASCETICUS. 6[ 

sfctemi pramii, et facilitas niedioruni ad illud 
acquirenduni. 9. lufinita amabililas Dei infinito 
obsequio prfjpler se dignissimi, quia ipse est. 
summum bonum, qui te amore incomprehensi- 
bili proscquitur. 

Haec motiva si attente consideraveris, 
facil^ poteris summam in te contritionem 
excilare. Sic autem dispositus ad pedes 
Confessarii accedcs, quasi ad lavacrum sangui- 
nis Jesu Chrisli, in quo te ab omnibus inquina- 
mentis luis dealbandum fore confides. Duos 
ibi sacerdotes adesse putabis, visibiiem unum, 
alterum invisibilem, qui penetralia cordis intue- 
tar. Ide^ humillinie quasi filius prodigus 
resipiscens benedictionem petes, & gratiam 
bene confitendi, pracmiss^quc generali coufes- 
sione, actum contritionis renovabis. Tura 
magnil interiori & exteriori reverentia, quanta 
Judici solet a reo exliiberi, peccata tua sacerdo- 
ti, qui Christum Judicem repreesentat, confite- 
beris nude, sincere, humiliter, non ex habitu & 
consuetudine, ploraus coram Deo fiagitia tua 
cum rubore dk confusione. Dum vero sacer- 
dos profert verba Absolutionis, iterum actinn 
contriliones ehcies, teque a. Christo ceu filiura 



62 DE MISSA 

prodigiiiti osculo excipi, novi stol^ ornari, 
amplexu constringi putabis, aclditis ab eodem 
iliis verbis: Remissa sunt tibi peccata tua, 
jam amplihus r^oli peccare. Quaie gratias ci 
ages dicens cum ProphetA : Aunc capi, & 
incipies ab ilia hora vitam sanctivis institu^re. 

Fost Confessionem, id qood impositum tibi 
fuerit pro satisfactione statiiii persolves, Deo* 
qne offeres in unione passionis Cbristi & satis- 
factionum omnium Sanctorum. Deinde exa- 
minabis an vera fuerit contritio eiicita, an 
intima cordis pcnetraverit, an diligentem dis- 
eussionem przemiscris, an culparum gravitatem 
agiioscas, an aliquid pr^ctemiiseris, ati tibi ex 
ignavi^ igooscas, an teipsum arguas, & adi 
seri6 pcenitendum impellas. 

§. IV, Oratio ante confessionem, Sf actus 
contritionis. 

-Ad te, Piissime Jesu, refugium meum & 
consolatio mea, ad te moerens & tristis venio, 
recogitans tibi annos & delicla mea in amari- 
tudine animae meac. Ad te verba doloris effun- 
do, misericordiam tuam iraploraus, ut facias 
opus tuum, quod est misereri & parcere, to!- 



TRACTATUS ASCETICUS. 6S 

ieos peccata inea, qu-ae saot niaxiiiia miseriii 
luea. Ne despicias voces & singultus ovi* 
perditae, & fiUi prodigi ad tuaiu pietatem rede- 
untis de regione lougin(|u;\ : non enim Isetaris 
inperdilioueinoiientium, quiutegonon morerer, 
mortem subire diguatus es. Vermis terrae 
retribui tibi mala pro bonb : &c beu quot mals 
&c quam gravia |)€ccata pro tantis & tam exiniiii» 
bonis ! Et tamen loqueris ad sponsam tuam 
praivaricatricem atiiuiam meam, postquam for- 
i>icata est cum amatoribns nmltis, ut revertatur 
ttd te & suscipies eam, quia misericordia ttn 
super omnia opera tua ; &c major est bonitastua, 
qaan iniquitas mea. Surgo igitur & veiiio ad 
te corde coiitrito 61, liunuliato : venio ut laver, 
o Tons aeteruae vitae, ad quem sitio sicut cervus 
ad fontes aquaiuiii: venio nt illumiuer, olui^ 
jnea, & amem te, & confitear adversiim me 
injustitiam meain. Emitte lucem tuam & veri- 
tatem tuam, cSc illumina mentem meam, ut 
omnia mea mala qu% commisi, & bona qu« 
©niisi distincte cognoscam, & integre confitear ; 
jiec mepermittas coinputrcscere insordibusmeis, 
tu qui onmium misereris, &c niliil odisti eorum 
quse fecisti. Fac me assueta luaia rdittquere 



64 DE MISSA 

& tibi placilis operibus occupari, ut ubi abun- 
davit delictum, tua gratia superabundet : et 
sicut fuit sensus meus ut errarem a te, decies 
tantum iterClm conversus requirara te. Doleo, 
benignissirae Jesu, de oninibus & singulis pec- 
catis meis, eaque detestor super omnia mala, 
non solilm arido & iraperfecto corde meo, sed 
corde etiam & affectu omnium yere pcsniten- 
lium, ex gratuito tui amore, quia Deus es infi- 
nito amore dignissimus : lirmiterque propouo 
quaDiibet poliils subire mala, quam iterum 
peccato consentire. Exactissime item conliteri 
volo, tibique & proximo integre satisfacere, 
atque omnes peccandi occasiones deinceps 
evitare. Quidquid verc> mihi deest, suppleat 
mors tua, sanguis tuus, & superabundantia 
merita tua, quibus fretus veniam oblinere 
spero, & gratiam mores meos corrigendi, & in 
bono usque ad finem perseverandi. Et nunc, 
Domine, qui dedisti mihi cognoscere flagi- 
tia mea, perfice contritionem meam, & perduc 
ad finem satisfactionem meam. Ure me igne 
amoris tui, & separa a me quicquid dispiicet 
majestali tuae. Purifica omne quod tibi non 
placet in me, ut in te vivam uon in me, 6i m 



TRACTATUS ASCETICrS. S^ 

te moriar ^c pro|>lcr le, Sahator nieus, Qui 
vivis & regnas ia saecula bu>cuU>Pum. Aiuen. 

§. V. Oratio paat confcssionem. 

Gratias ago tibi, Domine Pater & dux 
yxX-Xi meae, quia uon secundum peccala mea 
fecisli mihi, secl superexaltasti misericordiam 
judicio, & projecisti in profundum maris omnia 
deticlu mea. Atque utinam possem tantam in 
me couUitionem excitare, quantam iiabueruut 
pro peccatis suis sanctus Proplieta David vir 
•tecundnm cor tuum, sanctus Petrus Princeps 
Apostolorum, ac reliqui poeniteutcs: quam 
iiltenter totus in lacrymas difflucrem, donec 
iavarentur iiiiquitates meae, & ostenderes miht 
placatum vullum tuum ! Sed facta est anima 
mea sicut terra sine aqui tibi, ^ aruit sicut 
testu virlus mea ; cumque omni virtute desti- 
tutus sim, hoc soliim habeo residui, ut oculos 
meos extoUam ad Redemptorem meum, 
ejusque lacrymas oflTeram tibi, quas ille pro 
me uberrime efludit, ut iis placatus aperias 
mihijanuas misericordize tuae, & suscipias me ser- 
vum fugitivum venientem ad te, et ab ininiicis 
fugientem. Respice ia me et misercre me% 

I 



^ DE MISSA 

Domine patlens et misericors ; loquere ad pc- 
tram corrlis mei, et percute virgu virlutis tuae, 
ut fluant aquae compunctionis, aquae salutares, 
quibus sanabilur, et dealbabitur anima mea. 
Confirma hoc quod operatus es in me, tibique 
grata et accepta sit confessio mea, atque omnem 
ejus defectum suppleat pietas et misericordia 
tua. Misericordiam luam imploro, et veniaxn 
postulo cum inviolabili proposito deinceps non 
peccandi, et studio virtutum sedul6 incumbendi, 
te mihi vires subministrante, qui non deseris 
sperantes in te. Ne patiaris me diutiris vagari 
post vanitatem vitae hujus, transeunt enira 
dies et dies, anni et anni, et ecce nihil proficio, 
Convertere ergo, et deprecabilis esto super me 
indignissimum seiTum tuum, et noH sic atten- 
dere malum meum, ut obhviscaris bonum tuum : 
nam si ego commisi unde me damnare potes, 
tu non amisisti unde me salves, et recipias in 
gratiam tuam, Deus meus adjulor meus, Qui 
vivis et regnas in secula saeculorum. Amen. 



TRACTATUS ASCETICUS. 67 

§. VI. Directio intentiotiis ante lilissanu 

Oeus cccli & tcri-ac infinit^ amabilis, & 
oninium bonorum fons indeficiens, ego N. 
omnium natorum niiserrimus peccator, & Eccle- 
siac minister indignissimus, ante thronum gloriae 
luee Iiumi provolutus, (jujm maximo possuni 
amoris, reverentiai, &: devotionis afiectu, volo 
& intendo liodie sacrosanctum IMissee sacrifi- 
cium allissimie Majestati tuae, cui soii debetur, 
juxla ritum Sanclje Romanai Ecclesiac offerre, 
.\- ex nunc offero, uuA cum omnibus sacriticiis 
libi placitis quotquol a principio mundi oblata 
sunt, & usque ad finem offerentur: simulque 
pretium sauguinis & cunctos labores ac crucia- 
tus Redenq^toris uostri; omnia merila sanc- 
tissima; & immaculata; Genitricis ejus; omni- 
um Sanctorum virtutes, totiusque militantis 
Ecclesite laudes & preces. In unione illius 
admirabilis sacrificii quod idem Uuigenitus tuus 
in uitima coena instituit, & in cruce consumraa- 
vit factus sacerdos suae victimx, & victi- 
ma sui sacerdotii : affectu ac nomine ejus- 
^ewy totiusque Ecclesiae sanctae, & omniuni 
mecum quocuDque modo offerentiuni : ex puro 



6S DE MISSA 

tui ainore ac desiderio tiii beneplaciti scii)|>er 
et in oir.nibus pcvficicndi. Ad luam maximani 
lauJem, et cultnm, et gloriam: in proteslati- 
&'nei\i suprehiae tua; excellentige, dominii tui in 
bmnes crcaturas, et nostra; subjectionis et 
dependentiiC u te: ia cultum latriae tibi soK 
debitum, simul cuni adorationibus tibi gratissi- 
hiis ejusdem Christi Filii tui, BeatiE Virginis, 
bmniumque Angelorum et Sanctorum. In me- 
moriam vitse, passionis et inorlis pricfali Domi- 
hi noslri, et in obcdienliam ejusdem mandati, 
Ijuo praecepit, ut idem in ejus commemoralio- 
iiem faceremus. Ad Iionoreni et augmentuin 
gloriai Deiparse Virginis, omniumque Angelo- 
tiim et Sanctorum, corum pracsertim quorum 
bo3ie festivitas celcbratur. lu gratiarum ac- 
tionem pro univerns beneficiis tuis, qu£e mibi 
indignissiitio peccatori, cunctisque bominibus, 
H omhi crcaturac conferre dignatus es. In 
ptopitiationem et saiisfactionem pro peccatis 
totius ttiinidi, et pro meis specialiter, de qui- 
bus ddleo, quxjjuc detestor et abomiiior super 
otnne det6stabile, quia tibi maximopere dis- 
plicent, cum firmo proposito emendationis. 
l^ qiiia boc sacrificium viin ihipetratoriam 



TRACfATUS A^tETICUS. ^^ 

iofinttain habet, offero iliud pr6 mers, et omni- 
uni viventium, ac defunct^Hi necesSitalibus ; 
et priino qimlem fiucluni quein possom et de- 
beo, iili principaliter applico pro qtio celebrarc 
iulcndo, ct si forte contingat eum noh iudiger^, 
^•el non esse capacem, opto et V(4o hunc frnctum 
ad N. derivari : cum appMcat-ione ludulgentia- 
runi mihi vel tali defuncto. Se^undand autenr 
sine ejus pracjudicio pro quo «ffcrre primari6 
teneor vel intendo, 6ftero pro oiunibus raibi 
jiecuHarfter commendatis, pro N. et N. pro tali 
gratii obtinendA, et pro cunctis viventibus 
atque defutictis, prd quibas ttje iudignum faniu- 
Ittm ttium legtitione apiKt te fungi voliristii 
«t defiinctis reqiiiem indulgeas, vivisque gratiaffi 
concedas tibi serviendi, et m amore tuo usque 
in finem perseVerandi. Amen. 

§ Vil, T>eprecatio pro omniumnecessifatibus, 

IMEMiirNTO, DoTrtine, per viscera misericor- 
diae luaD, fier Inerita Fnii tui, qnem pro nobrs 
oblatuni mint denuc^ <)fi«t), pcr inerita 15. 
Virgiuis et 0H>nitira Safnrtonrum ; memento 
Eccleiiae tuae, sp6n6te tu«, auge in t^ puritaitein 
fidei, *t muD^ein «mctitjttis, et labore Tiro- 



70 DE MISSA 

runi Aposlolicorum diiata eam toto orbc terra- 
rum. Couserva eam quictam et tranquillain» 
et portaD inferi non praevalcant adversus eam. 
HosHum ejus elide superbiam, et gentes a fide 
alienas veritatis tuas splendore collustra, ne 
pereant tot iniagines tuK, pro quibus praetiosus 
Filii tui sanguis efFusus esl. Da summo Pouti- 
fici nostro N. cor docile, da Spirilus Sancti 
abundantiam, ut populo sibi comraisso verbo 
et cxemplo pra:luceat, Intende oculos pietatis 
tuae in universos Ecclesiae Praesules et Pastores, 
ct fac eos super gregem sibi commissum fide- 
liter excubarc. Adesto Parochis et Prcsbjteris, 
et omni Clero, ut nulli praebeant scandali occa- 
sionem, diligant puritalem, et ea sequantur 
quje pacis sunt. Esto propitius omnibus Religio- 
sis, quos separasti tibi in baereditatem de univer- 
sis populis terra) : da illis continuum in virtute 
profectum, votorumque ac regularum exactissi- 
mam observantiam. Da huic domui bonorum 
tcmporalium sufiicientiam, et spiritum exci- 
ta in Praclatis nostris, et in cunctis fervorem 
accende. Suscita in Ecclesia tua strenuos ope- 
rarios, qui eam verbo fideliter pascant, et exem- 
plo confirment. Da eis rectara nientis intentio- 



TRACTATUS ASCETICUS. '71 

neiTi, zeli sinceiilalem, coutemptum sui, animi 
robur, virtutis coiistantiam. Etfunde misera- 
tiones tuas, Domine Princcps Regura terrae, in 
omnes Reges et Catholicos Principes, eisque 
tribue in obedientia fidei et Ecclesiae, p€rse\*e- 
rantemjramulatum, subdilorum curam, justitiae 
zelum, mutuam pacem, et observantiam manda- 
torum tuorum. Tuum etiam auxilium cunctis 
Magistratibus praebe, ut pacata gnbematione 
subjeclos regant, te in oninibus judiciis suis ti- 
nieant, tibique jugiter placere contendant. Da 
omni statui Ecciesiac abundantiam gratiac tuap> 
iit unusquisque in efl vocatione, in quA vocatus 
est, tibi dign^ et laudabiliter famuletur. Da 
Virginibus caslitatem, Deo dicatis continentiain, 
coujugatis sanctimoniam, poenitentibus indul- 
gentiam, viduis et orphanis sustentationem, 
pauperibus protectionem, peregrinantibus redi- 
tum, navigantibus portum, justis perseverantiam, 
bonis ut meliores fiant, tepidis ut fervescant, 
nialis et peccatoribus, qualem me dolens esse 
confileor, ut converlantur. Conserva ccelum in 
salubritate, terram in fertilitate, fructus iamatu- 
ritate, mundum in providentia omni ex parte 
sufficienli. Respice omnes aegrotos, afflictos, 



Tt DE MISSA 

mit^tQS, agonizantes, tit in aliquo periculo vel 
i^ees^itate gonslitutos, et da illis auxiHiijm, re» 
Hie^ittrn, et consolaiioBem, prout expedk ad 
giQrijun tuam et illorui» salutem. SuppJex 
itcm oro te, benignissime Peu3, pro amnibus 
inii^ncis fmh qnos intim^ diligo : pro m qui 
Bie ofiVn<;ieruot, vel qms ego otlencli aul scan- 
dalizavi, ut eis in oranibus bencfacias, et pec- 
lora eorvm sancto igne tuse cbaritatis succen- 
ijas. Miseiere onmium pro quibus orsre tlebeo, 
vei qui secommendaverunt indignis oratioiiibus 
wejs, omnium priecipue cousanguineorum, afR- 
nium, amicorum, et benefactorura meorum N. 
€t N. ExauiJi preces et vola ipsorum, et sub^ 
Vf^i eorun^dem ad te clamantium necessitatibus. 
Oro te quoque pro tali re et negotio N. et N. 
int; felicem exitum sortiatur, si saiuti nostras^ 
profuturum esse cogooscis. Meniento etiani, 
Pomine Rex selvrne, cui omnia vivunt, anima- 
rum omnium fidelium defunctorum, proDsertim 
N. et N. super quas invocatum est nomen tuum. 
Extingu? earum ardorem optato rore misericor- 
diae tu;)e, et citcy purgatas in eonspectu tuo ad- 
mitte. Pro meipso tandcm infelicii&imo pec* 
<:»tor« cl^ia^jotiam tiiam humtlUme imploro» 



TRACTATUS ASCETICTS. 7^ 

ut per virtutcin liujus Sacrificii univcrsa pccciitu 
moci ctiinittas inihi, quie niuUiplioita sunt sup«:r 
nuinerum arenne niaris. Auili sanj^uincni Filii 
tui aitir>s claniantcm quanisanguis Abel, «!^ iu 
virtute «blationis miserere servi lui secundi^m 
inaumam miseiicordiam tuam. Diriire me iu 
via tua, & docc me fucere voluntatem tuaiji. 
Augc in me fidcm, spem, cliarifatem, & reliquas 
virtut<*s statui nieo necessarias. Da lerrena 
clespicere, »Sc amare cxlestia. Posside nie 
jugitcr sccun(li\ni bencplacitum tuuni, nt te iii 
omnibus, & ubique inveniam, (ionec per felicem 
mortem ad le mercar pervcnire. Amcn. 

§. VI il. Specialis oblatlo sacrijicii quatcnus 
tst JLairiuticum. 

Sancta Trinitas unus Deus, rerum omnium 
priiRipium & fiiiis, cujns j><>tenli.i, sapientia, 
bonitas, magnitudo incompreliensibilis est, 
toto corde &z corpore prostratus adoro te ; ti 
bique iiodie sacrificium ofteire intendo Cor|)ori> 
& Sanguinis Domini Jesu Chrisli, pure j>roj)ter 
te, ad niajorem tul gloriani, in prote.stalioneni 
supremi duminii tui iu omnes crealuras, \ nos- 
tnc subjectionis ac onmimodx (tepcudentix a 

K 



74 DE M1S9A 

te : m rccognitionem iufiuitae tuae pcrfectionisr 
beatitudinis, & gloriae, omniuiiKjue operum tuo- 
rao!, quae summopere gaudeo a nuilii creaturJi 
dign^ posse aestimari, nisi ^ te, Pater onmipo- 
lens, selerne Deus, (\ ab Unigenito tuo Salva- 
tore nostro, qui tecum, & cum Spiritu Sancto 
unus est Deus, unus est Dominus ; quem ide6 
tibi in sacrificium laudis oiiero tuil inlinit^ 
niajestale dignissimum, iu cultum latriaB tibi 
soii debilum, cum omnibus obsequiis, laudibus 
ik adorationibus, quibus te olim glorificavit in 
tertis : uiu cum merilis, laudibus, <k adoratio- 
nibus B. Virwinis Marisc, (»mniumqiie Angelo- 
rum, tS: Sanctorum. Quis enim ego sum ver- 
miculus terrae, & opprobrium hominum, Ut 
audeam faciem meam levare ad te, & aspicere 
altitudinem coilil Christi igilur tilii tui, 6: om- 
nium eiectorum meritis oimsliis accedo ad t^, 
eorumque noraine 6c affectu abjicio me corpor^ 
& spiritu ante thronum Diviuitatis tuw, ut intel- 
ligat universus orbis me essc opus manuum tua- 
rum, & tanqnam nijjilum ante te. O quam 
gratum & jucundum mihi foret per omnes un- 
dique regiones omnes honnnes vidcre iu genua 
provolutos te adorare : sed quia pl«rique te ncn 



TR ACTATUS ASCETICU9. 7-5 

cftgnoscuiil, vel coguitum non veiuranlur, pro 
his quoque te adoro, teque humilli:iie de])recor, 
ul hanc ohlationcm J'ihi tui suscipere digneris 
in supplcnientuni peccatorum & lilaspbemiarum 
quibus perditi mortales te offendunt sive in 
terra, sivc ia iuferuo. Tibi gloria in saecula* 
Amen. 

§. IX. Ohlatio secrijicil quatenus est Eucha' 
risticum. 

Gratias ^go tibi, Domine Dcus, omuium 
bonorum fons et origo, pro niaximis ^t innu- 
merabilibus beneficiis tuis, pro quibus omnibus 
€t singuHs infinita tibi et interminabilis gratia- 
Tum actio singulis momentis lemporis et a^tcrni- 
tatis debcretur ; sed quia minor sum sine ulU 
comparatione miuinK» beneficic^rum tuorum, 
nec ulla crcatura reperiri potest, qu£c tuaB inex- 
haustae bonitati dii^ias valeat refcrre gratias : 
Unigenitum Hiium tuum tibi unice dileclum 
divinae majestati tuaB in sacrificium Eucharisti- 
cum huniiUinie oifi^ro, una cum omnibus obse- 
-quiis, laudibus, ct gratiarura aclionibus ipsius. 



76 r>E MissA 

ac Bealissiin?e !Matris e^n^i, oiTiniumqiie ?anc- 
l< »111111, ct elecloruui tuoruni. Sptcialiler au- 
tein i|;ratids tibi h<tc sacriljcio persolvere iiiteudo 
ex tolis priEcordiis meis propler maguani ^'lo- 
ri^ini tiiani, proqtie oinni gaudio <|uod tu 
teij)so beatus intra te percipis perenni et inter- 
iiiinahili fruitione ex ffiterna generatione Filii 
tui ; et a te at({'!e ab eo processioue Spiritus 
Sancti et ex |>erfeclionibus tuis, quannn nrm 
est numerus, et quas neiuo couipreheiidere 
jiotest. Pro oinni!)us item misericordiis et 
riirabiiibus tuis, qu-e per Filium loum extra 
teopcratus es, et semper operaberis. Pro ejus- 
dem Incarualione, et pro inexhaustis sapicntia?, 
scientiae, meritorum, et glori.« thesauris, quos 
in sanctissimu ejus humanitate abscondi-^ti: 
pro(jue illa sin;:;ulari pietate, qua eum mihi iii 
pafrem, ac Doctorcm, iu Ducem, ac Itedemp- 
torem concessisli; et pro omui frucUi >ilap, 
passionis et morlis ejus. 

Pro immeii.sis j^raliarum opibus, quas Bea- 
tissinvje e;jusdem Genitrici Virgini iSIarifc co-itu- 
listi, quam mihi quoque in parentem, advoca- 
tam, et protectricem largiri dignalus es : pio 
ejus eleclione, immaculal-i conceptioue, admi- 



TRACTATUS ASCETlCrS. 77 

rtbili maternitate, gloiiosii in coelum asrAiiiip- 
tione, oniuique gratij, et gloriA, qud illam iii 
terra et in cnplo lionoi ificasli : ot pro onmihus 
heneficiis, quie, ipsainlercedente, loti terr.irum 
orbi, ejusqiie devotis ciientibus contulisli, et 
conteres in pcrpetuum. 

Pro innumerabilibus Angelorum exercilibu5, 
quorum numerum tu solus nosti, qui eos cre- 
ajiiti pr«rogativis siiiguiaribus cxornatos ad tui 
gloriam & iiostrum subsidium. Pio eximiis 
donis quibus Sanctos et eleclos tuos cumulasli, 
illos prdcsertim quos bodic sancta Ecclesia vene- 
ratur, quorum meritis et doctrina ipsam Eccle- 
siam aedificasti, hxreses et schismata contrivisti, 
el omnes fideles illuminasti. 

Pro maximo gratiarum munere, quibus eos 
reples, quos ad apicein perfcclioni? ctficacitei 
trahis, iS: ad dulcis^iir.am familiaiitatem tuani 
achniiiis. Pro inex[)iicabili patientia, qua pec- 
catores toleras, ad te invitas, k auxilia iliis 
iiecessaria suppcditas, ut cunvcrtantur. Pro 
singulis beneliciis quie onmibus viatoribus, ami- 
cis 4^: inimlcis meis, fidelibus ».'v: infideiibns, 
cunctisque creaturis sensibilibus &: iiisensibihbus 
contulisti. Pro gratiis gratis dalis ad Ecclosiai 



78 DE MTSSA 

utrlitatcTO, qua» licst non omnei singuHs dederis, 
dedisti tanien ut sint in omnibiis, ut quod singuli 
in se non habent, in aliis h»beant ; Spiritus etum 
tuus dividit siogulis prout vult. 

Pro infinito amore, quo me prosecutus cs, 

eligens me ante niundi constitutionem, ut 

stm sanctus ft immaculatus in conspectu tuo j 

quodque tempore praefinito ex abvsso nihili 

«duxeris me, et nasci feceris in Ecclessia tua, 

^•'xtra quam non est salus. Quod me dono tuje 

gratiae per baptisma ditaveris, et animam 

meam prtjeclarissimis \irtutum habitibus e\or- 

naveris : quod perp^tuft adstitisti conservans 

me, el prapservans i mullis^ periculis et adver» 

sitatibus admirabili tu^ providentiA • quod 

Angelum ad mei custodiam deputax^eris, qui 

perpetuus cogitationum et operatioriUm mea" 

fum inspector est, dirigens me occultis insp- 

jationibus ad salutem. Pro maxima misericor- 

-sdia, qul me redemptum pretioso sanguine Fi- 

dii tui ^ saeculo nequam eripuisti, et cura in 

pcccatis jacercra, excitasti illustratione tu^, 

jfi vocasti in admirabilc hnnen tuum, in locum 

^anctilicationis, dissimuhms peccata mea prop- 

-ter poenitentiam. ' rro subliriiissima sacerdotii 



TRACTATUS A9CETICUS. 79 

xiigiiitatc, ad qiidm me prorsus immcrcntem 
«vexisli : ct pro muitis prwclariasimis donis 
iiaturse tl gydlijs, qu«e miiii siDgulariter cvn- 
tulisti. Qu6d mihi tot media ad salutem, 
totque virtutis iiistrumenta suppedilavoris, 
qu6d totics me cu^todieris nc peccarcin, 
occasiones suhtralieas, et pravas sanaj^ 
tttiecliones: qu6d ciim nliquando me lentari 
pennisibti, vim tamen cV fortiludinem resistendi 
misericorditer tribuere diguatus sis, pracvenieui 
lue in miierutionibus tuis. Quod victum etves- 
titum et alia necessaria ad decentiam stat^s 
roilii copios^ prrebncris : quodque omuia propter 
me regere el conservare nou desinas. Qu6d ut 
validiiis mc trahcres ad te, aliquot mihi corpo- 
ralcs acgritudines, angustias animi, et adversita- 
tes imniisisti, ac n.irabili vicissitudine consolatio- 
nuni et dc5olati<»uuni erudiens me, ne in prosperis 
jcxtollur, aut iu adversis deftciam. Qu6d per vi- 
ain mandatorum tuorum deduxeris rae, dans 
scirv, velle, et opcrari quod bonum est ; ut 
per boua opera ceriani facieus, te adjuvante., 
vocationem mcam, pra*paratyr*«4ectis tuis gloriA 
perfruar in zeteniuin. II'ci:c et alia muUa fecisti 
mibi, Dosninc Dcus uieus v^ta ct dulceiio dui- 



80 DE MISSA 

mae niex, de quibus <»})labile n)ihi foret seniper 
loqui, semper cogliare, seniper tibi gralias 
agere : sed imperfectun» nieum "vidernnl oculi 
tui. Quis enini cgo sum tilius iroe, et abvssus 
tenebrosa,. ut taniis beneficlis par esse possiin ? 
Calicem igitur salularis accipiam, et hoc tibi 
S3crificium pro nie et omnibus inimolabo, ut 
de perceptis hic dignissim^i victiniii gratias exhi- 
bcnles, beneticia potiora sumamus. Amen. 

§. X. OhJatio Sacrijfcii quatenus est PropiU- 
aiorium, 

Procido covam te, Domine, cum tremore 
& rubore, gravissima onustus fiagitiorum nico- 
rum sarcina : nec mea solv.m, sed & totius 
populi peccata corara le porto, quia nie pro 
omnibus legalione fungi jussisli, ut qiiod IIII pro 
se non possunt, ipse tan(piam mediator merear 
impelrare. Sed qu^ fiduriA pro culpis alienis 
inlercessor veniam scrvus nequissimus innunie- 
raliilium scelerum reus, qui pro tot beneficiis 
i\ te susccptis gravissiraas tibi injurias & offensas 
rehiliui, bonilatem tuam contemncr.s, et justi- 
tiam vilipendens ? Iniquitates meic diviserunt 
inter me, et te, et peccata mea uLseonderunt 



TRACTATCS ASCt^.TICUS. Sl 

faciem tuam ne exaudircs. Verumlamen ecce 
rcveitor ad le dolens ot nicerens rjuod offcnde- 
rim te : et quia nullum extat pretium, quo 
inliuitae bonitati tuoe ofifensae condigne satisfacere 
valeamus, nisi pretium Sanguinis dilectissimi 
Filii tui Domini nostri Jesu Christi ; ipsum tibi 
otiero hostiam placationis sufticienlissimara pro 
meis ac totius mundi peccalis ut mihi Sc N. N. 
£.tfjue omnibus peccatoribus veram contritioneni 
coiicedas, meque ct iilos a reatu pcenarum 
misericorditer abscivas, pcr acerbissimam j)as- 
sionem, et mortem ejusdem Filii lui, quem 
seniel in cruce oblatum nunc denu6 offero. 
Ibi enim invenio meritcrum ejus mare magnum 
et spatiosum, quo demergantur omnia peccala 
liGstra : ibi infinitum salisfactionum thesaurum, 
quo omnia debita nostra remissionc obtenla 
expungantur. Esto ila([ue placabilis super 
nuiltitudinem iniquitatum nostrarum, et au^i 
Sriiiguinem Filii tui clamantem ad le i- m vin- 
dictam, sed veniam et misericnrdiam. Alteu- 
de, Domine, «Sc iguosce dolcntibus t^ pceniten- 
tibus. Da gratiam emendationis, h iri hono 
perseveraiitiam, Sz caiUabimus laudes tuas ia 
saecula sxcuiorum. Amen. 

L 



82 DE MISSA 

§. XI. Ohlutio Sacrijicii quatenus est 
Impttratorium, 

CJuiA ineffabili tua pietate & misericordiii me 
indiguissinium famulum tuuni legatione fungi 
apud te voluisti pro omnibus hominibus vivis 6c 
defunciis ; offero tibi, clcmenlissime Pater, hoc 
tremendum sacrificiun), quod vim impetrato- 
riam infinitam habet ; pro singulorum necessi- 
tatibus & indigentiis, utperpassionemiScmortem 
Jesu Christi Salvatoris nostri, eorum voces & 
singultus misericorditer audire, & partem ali. 
quam auxilii tui singulis largiri digneris. 
Atteude itaque «Si exaudi pro siaguhs deprecan- 
tem, nec avertas facicm tuam k me propter 
innumerabilia peccata mea ; non cnim in 
justificationibus meis, sed in persona Ecclesiae 
tuae, isc tibi unice dilecti FiHi tui ad te loqui 
prjcsumo. Miserere omnium quos fecisti 
Domine, ^ reple eos scientia ac fide tu^, ut 
lauderis cum hsereditate tua. Da omnibus 
fidem vivam, & ardentissimum in te amorera, 
& ne claudas ora canentium te. Effunde 
misericordiam tuam iii gentes qu3D te non nove- 
Tuut, Turcas, Mauros, Idololatras, Judxo» 



TFACTATU5 ASCETICUS. 83 

Hacrelicos, SchiHuatisos, obscura nucJe infide- 
litatis sepultos ; vindica eos ab erroribus, 6i illu- 
uiina corcla illorum, ut te cognoscatit, et Jesum 
Cbristum quem luisisli. Dissipa consiba impi- 
orum, ne quicquam officiant reguo tuo, et 
propagationi glorias tuze ; et bbera fideles tuos 
de inanibus filiorum alienorum. Saactifica 
Ecclcsiam tuani quam plimtavit dextera tua : 
aufer ab ea omnia scaudala, dissruliones et 
schisraata ; ut tandem aliquando liut unum 
ovile et unus Pastor. Da Summo Pontifici 
nostro, cunctisque Pralatis, ut oves sibi com- 
missas fideliter pascant fructu orationis, exem- 
plo bonae conversationis, verbo prjKdicationis, 
subsidio charitatls. Sit perpetua in illis oneris 
sibi impositi consideratio, et sacerdotio fun^an- 
tur sine reprehensione. Reforma omnes Eccle- 
siaslicos ordines, ut et ipsi lurcant coram homi- 
nibus, sitque iu eis virtutum decus, splendor 
sanctitatis. Reduc omnes Religiones ad fer- 
voreni et perfectionem, in qua fuerunt institutae. 
Da Superioribas zelum disciplinje, subditis 
obedientiam, ut professione sud oinnes dieni 
inveniantur. Da Praedicatoribus vocem virtntis, 



S4 BE MFSSA 

ut e cceno peccatorum quam plurinics ed(»f ant, 

et ad timorem tt an.oieni luiim yftrduii-fnU 

Illumiiid sapienli^ \uk omres Piej^cs, el.trjuci- 

pes, cunctosque Magistiatus, ul subdilis sibi 

populis justitiani fideiiier admiiiistreut, paceiu 

diligant, Ecciesiam veaeientiir, niandala tua 

custodiant, et de hostibus sanclae fidei te pro- 

tegente triumphent. Dcfende lideles tuos k 

fame, peste, et bello, a persetuliorrihus et ca- 

lumniis, a cunctis pericuiis et adversitatibus, ab 

omni necessitaie corpoiali et spiriluali, ab onmi 

angustia et caiamitatc : et ilios adjuva, quos 

aliligi et tribulari peruiisisti, ut omnes sibi misc- 

ricordiam tuain sentiant adfuisse. Ne sinas eciS 

labi, qui in peiiculo et occasione peccandi vtr- 

santuneosque conserva, quos gratiie tuac prcliQ- 

sissimo munere locupletasti. Adeslo agoitizan- 

tibus, ut vera ccntritiore purgati, et amo.e luo 

surcensi, diaboli insidias evadant, et a damna- 

tione perpetaa liberentur. Memento ioL n.i^-e- 

rabilium peccatoium, qui in foveam pcccati 

mortalis infeliciter k.psi, siue ope tua iiide esiier- 

gere nou possunt, et da illis auxiliun; eiiicax, v.t 

surgant et resipiscant. Omnibus iteni inimi- 

cis Dostris cbaritateui tl dulcedir.eni tuam 



TRACTATUS ASCETICUS. 85 

b^nignus iiifuiide ; et libeia nos k nialorusn 
insidiis. Da illis quos ego offendi, aut scanda- 
lizavi, veniaiii }?eccatorum et verani eniendatio- 
nem. Omnes auteni amicos, et l>enefactores, 
consanguinecs et atiines ncstros illustra graliA 
tuij, succende amore tuo, ut te solum quaeraul, 
te solum (Ijligant, omnique tempore ojjeja illo- 
runi plena invrnianlur iu ociilis tuis. Da huic 
congregalioni, ad quani vorare nie dignatus es, 
bona spiritnaiia et temporalia, nosque et iila 
adrninistra et diiige, ut cultus tuus et animarum 
saius h:c semper vigeat, crescat et peiseveret. 
Custodi onn;es mihi commisscs, et ron;nienda- 
los, et pro quibus orare debeo, praicipue ver<^ 
N. et N. rege, tt salva eos juxla beneplacitum 
tuum, ut nemo ex illis pereat. Succurre omni- 
bus, pro quibus me orare tu vis et ego nescio : 
protege servos tuos oiiines, qui te maxinie dili- 
gunt, quamvis eorum numerum et nomina igno- 
rem : justis autein lepidis et imperfectis auge 
fidcui, spem, charitatem, au-^e fervorera, ut 
a<i cuhnen perfectionis tilo ]>ervciiiant. Res- 
pice bcnignis ocuiis animas in l*argalorio deten- 
tas, illas puesertiin quee srrTragiis nostris magis 
indigent, et da illis requieni seiupiternam. I^Iel 



85 DE MISSA 

tlenique memenlo omnium misenim) cl indig* 
missimi, qiri gratiae tuae auxilio tant6 majori prae 
c?eteris egeo, quanto infiniior sum et impoten- 
tior. Extingue in me oninia terren» desideria, 
et ignem tni amoris accende. Biiige me in 
veritate tur^, et da fina^em perseverantiam. Per 
Christum Fiiium tuum, cui tecum et cum Spi- 
ritu Sancto est laus et honor in seecula saeculo- 
rum. Amen. 

^. XII. Aclui diversarum virtutum anie 

Missam, 

FIDEL 

wuis mihi det suavissime Jesu, ut £ub can- 
dido specieium sacrameritalium velamine vul- 
tum tuum intueri possim, in quem desiderant 
Angeli prospicere ? Quis mihi Ai:X ut pateant 
fontes saluberrimi quinque vulnerum tuoruni, 
quae ocuhs fidei in tuo rorpore cerno, for.tes 
aquarum viventium in ablutioncni peccatricis 
animse raeae ? O venae salientes in vitiim aeter- 
nam, eftundite super me aquam gratiae, quae 
sitim meam satiet, ut g^«udio replelus, et fide 
viv^ imbutus exclamem cam Thorua Apostolo» 
Dominus meus, 4' Df^(S mcus ! Credo euira 



TRACTATUS ASCETICtTS. «7 

firmissinia tide, te in augustissimo sacrameuto 
Corporis et Sauguinis tui vere pracscntem esse 
Deum meum et Dominum mcum ; et pro h-^c 
assertione inillies mori paratus sum. Credo, 
iaquam, quod in hoc sacramento Corpus tuuin 
giorioisissimum vere adest, sole splendidius, elec- 
tuni ex ii;i!!ibus, cum ei inlegritate, pulchritu- 
dine, .mnjf siate, qudin ccelo existit, et quanulia 
majcr concipi potest. Ibidem est Sanguis olim 
pro iiostra omuiumque salute effusus, Ibi est 
anima omni gratia et sapientia plena, in qna 
siM.t onmcs thesauri virtutum et scientiae Dei. 
Ibi denique latet Divinitas tua, verbum scilicet 
omnipotens, per quod Pater dicit omnia : et 
quia tu in Patre, ct Patcr in te est, adest etiam 
Pater te Verbum suum geuerans ; adest «k Spi- 
ritus Sanctus utriusque nexus et amor. Hoc 
est conq)endium omnium mirabilium tuorum, 
hoc summum prodigiura omnium creataruni 
menlium captum excedens, haec veritas infalli- 
bilis, quam te largicate per gladios el ignes pro- 
iilebor. 



8a DE" MfSSA. 

SPEI. 

In te solo spem meam colloco, duloissime Jesu> 
quiatu salus et vittus mea, tu refugium el lir- 
Diamentum meum, tii fons omjiium bonorum. 
Quonxodi^ enim auclereiu hoc tremendum sacri- 
ficium Deo Fatri olferre, teque in eo suscipere, 
Disi fiduciara tu milii pracberes, qui me tuo san- 
guine redemisti l De tua igitur benigiiitHte con- 
fisus accedo ad te, ut ovis morbida ad Pastorem, 
ut infirmus ad Medicura, ut reus morti obnox- 
ius ad Advocatum : ut tu me foveas, protegas, 
corrobores et sanes. Abyssus nii»iii mei 
abyssum invocat boiiiiaiis tuie: nam licct pec- 
cata meaplurinia et gravissima sint, ea tamen 
nihil sunt, quamvis plura et graviora forent, 
si cura misericordia tr.a et pretio Sanguinis tui 
conferaiitur. In ipso reposiJa est tota fiducia 
niea, et gaudeo quod nihil in me sit, in quo 
possim coiitidere. Miserere mei, et salva me, 
qui nunquam deseris sperantes in te. 



TRACTATUS ASCETICUS. S^ 

CIJAIUTATIS. 

vJ ^UANTA vis anioris cor Inum succendit» 
ainantissiine Jesu, cuni trunsiturus de hoc mun- 
do ad Palrem, nicnsam parasli nobis habentem 
onnie deleclanienluni, <S: omnem SH|X)rem 
suavilatis ! Grande quidem fuit & admirabile 
oj)us amoiis lui, quod naluram noslram assu- 
merc dignatus sis ; scd louge prxstantius & 
jTiirabilius est, qu6d Corpus luum in cibum, & 
Sanguinem in polum reliqueris ; iu illo siqui- 
dem nostram suscepisli Immanitalem, in hoc 
tuiim largiris Divhiitalem. Sic tolum thesau- 
rum graliae tuae iu nos efFudisti, ut immensA 
hac dilectione pracvenli amoris vicem tibi repen- 
dere totis viribus sataganms.' Amo itaque te 
nr.icum meum solatium in hoc exilio, unica 
spes languentis animte, unica niea felicitas, & 
summum bonum, quo in terris frui Hcet. Amo 
te toto corde, tot^ niente, tota virtute : atque 
utinam omni momeuto te ferventiris senq^.er 
amarem ! Hoc est ardens clesiderium ntcnm, huc 
feruutur geniitus mei, et suspiria coidis mei. 



^ DE MiSSA 

Ad te euim trahis omnes vires animse meae, dura 

teipsum transfundis in me : dum, quantum fieri 

potest, me similem tut facis : dum esurientem 

animam meam non cibo aliquo terreno, sed pre- 

tioso corpore & sanguine tuo nutris, satias, & 

saginas. Pro hac tua ineftabili largitate amo te, 

i)eus meus, & ut nunquam cessem amare te, 

amorem meum teipso inflanmia, qui esca &: 

pabulum amoris es. O ignis jugiter ardens, 

& nunquam deficiens ! ure renes raeos & cor 

meum, ut ardeaut amore tuJ. Ignem venisli 

mittere in terram, accende iilum &z eventila, ul 

seraper crescat. Te enim amabo, si amandi 

vires praebueris, & e6 amplius amabo, quti 

uberiorem aniandi gratiam infuderis ; nunquam 

tameu te amabo, ut dignus es. 

DESIDERIL 

QuEMADMODUM desiderat cervus ad fontcs 
aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Sal- 
vator meus Domine Jesu : desiderat, inquam, 
auima mea accedere ad te, teque oflerre Deo 
Patri, ac de fontibus salvationis tuae vinum Ixti- 
ficans in gaudio haurire. Sitio enim, Domine. 



TRACTATU5 ASCETICCS. Pl 

lassiiliis iu via iniquitalis, sitio te Deum meum 
vcnam aquarum viventium, sitio Sangumem 
Uium, quera milii in potum mirabiliter tribuisti 
Ad te vcnio, & clamo post te, liberator meus 
esuriens & sitiens : Miserere mei, Fili David, 
& da mihi paneni tuum, da vinum quod miscu- 
isti, ut refocillelur anima mea. Atque utinam 
possem omnium Sanctorum affectus & inflamma- 
ta desideria habere, teque semper sitire fontem 
vitie, fontem sapientiae, fontem aeterni luminis 
torreutem voluptatis. Utinam te semper esuriat 
cor meum paneni Angelorum, refectionem ani* 
marum sanctarum, et dulcedine saporis tui 
repleantur viscera animae meae ! Renuit conso- 
lari anima mea, donec suscipiam te omne bo- 
num meum, Doniine Jesu, quem solum arden- 
lissime concupisco cum omni affectu et devotio- 
ne omnium electorum tuorum tecum epulan- 
tium in mensa tua, quorum divitias offero libi 
in su])plementum inopias meae. Esto tu solus 
g-audium meuni, tranquillilas mea, refectio mea 
et thesauiois meus, in quo mens mea quiescat. 
Mihil desiderem cxtra te, et omnia mihi viles- 
cnnt practer te, Deus meus, dulcedo rcea, et 
unicum ceutrum cordis mci. 



i)2 DE MISSA 

GRATfTUDINIS, 

vJcis sum cgo, bonltas infinlta, ut me sacris 
altaribus astare volneris , tibique oiTerre de 
donis tuis sanctum sacrificiuni, hostiam imma- 
culatam ? Unde inveni hanc gratiam iu oculis 
luis, ut ostendcres iu me divitias misericordiae 
tuae? Venite & audite, omnes An<;eli &c Sauc- 
ii Dei, & narrabo vobis quanta fecit Dominus 
animae meie. Nam ci^m essem abjectus iu 
domo mea, de putvere erexit me, et constituit 
lne cura Priucipibus populi sui, ut commede- 
rem panem et biberem viimm iu mensa sua 
cnmibus diebus vitas meae. Quas ergo libi 
gratias agam, cleiiientissirae Jcsu, Salvator 
hiundi, aut quid retribuam tibi pro omnibus 
quae tribuisti mihi ? Vere enim dc te Spcnso 
Ecclesiae iljud canticorum inteiiiftitur: Si dede- 
rit homo omnem stihsfaiiiiam domus suce jiro 
dileciionet quasi nikii despiciet eam, Tu 
omnia quai habes mihi largitus es, Corpus, 
Sanguinem, Animam, et Divinitaiem tuam : et 
si ego tribuam tibi omnem subslauliam domds 
.nieae, corpus, animam, ct libcrtatcra, cum 



TRACTATUS ASCETICUS. 93» 

rmnibns quaei iiunc habeo vel babeie possuin, 
hoc quasi nihiiuni leputabitiir comparalioiie 
imniensi et ineslimabilis doni tui. Taiitum tibi 
debeo, quaiitum ipse vales, qui iufir.itus es: 
quare debiium uieum onnitm meam facultatem 
exdedit. Audeo tamen rogare te, quia benig- 
uus, et misericors es, et tu nosli j>auperlatem 
mcam, audeo rogare te, ne despic ias munus-, 
cnlum quod tihi ofiero iii simplititate cordisj 
mei, dicens cum sponsa : Diltctus meus utihi, 
^; ego illi. Nam sicut tu totum te mibi tradi- 
disti in nutrimentum animie mea? ; ita ego me 
totum servituti tuae consecro, et quidquid ha- 
beo, quidquid sum, quidquid possum, tibi 
j>enitris tra(io, ut me totum tibi vhidices, nec 
quidt|uam mei mihipatiaris superesse. 

TIMORIS. 

Ad n>ensam convivii tui a tc voratus et invi- 
tatus, Domine Jesu, summum bonum njeuni, 
et felicitas sempiiema, parae quidcm vocanii 
\ellem, teque an.anter et devole suscipeie; sed 
contremlsco valde, c\\m meam intucor fqedita- 
tem, contrejifisco a vcce Apostuli tui dicentis : 



fJ^t DE MISSA 

Si quis mtinducaverif panem hune, 8j hiherit 
calicem Domini indignet reus erit Corporis 
Sf Sanguinis Domini. Mira enim res est, et 
portento simillima. Pascor coelesti pane, qiio 
saturari possunt iiifiniti mundi : potor prsecla- 
rissimo vino, quo ardentissima Angelorum silis 
extinguitur ; et fame ac siti aresco : omne coeli 
guadium intus fero, et terrze illecebris irretiri 
non desino, vanaque solatia k creaturis emen- 
dico : ad Deum excelsum, fontem omnium 
bonorum quotidie acc^do, et sub specie panis 
et vini ipsum quoiidie sumo ; et non soliim non 
rapior cum Paulo iu tertium coelum, sed terrae 
totus adliaereo, omnisque mea sollicitudo terrae 
famulatur et corpori, nulla coelo. Hae sunt 
angustiae, quae me undique premunt, haec con- 
sternatio mea magna nimis. Vereor enim ne 
quod in salutem constituisti, in judicium et con- 
deninationem accipiam, Nunquid ergo fugiam 
a facie tua cum impio Cain, aut abscondam 
me cum Adamo, eo qu(jd nudus sim, et audierini 
vocem tuam ? Absit. Scio eiiim quia major est 
misericordia tua quAln miseria mea : major est 
clcmentia tua quam iniquitas mea. Si foedus, si 
infirmus, sinudussum; tume potes mundare. 



TRACTATUS ASCETICUS. ^5^ 

sanare, vestire. Ad te igitur cura timore el 
tremore confugio, ut me veslias, sanes et puri- 
fices. Abstrahe cor rceum a cseteris omnibus 
extra te, in quibus iiihil est nisi vanitas et atflic- 
tio spivitus. Sentiat racns mea dulcedinera 
praesentiae luae : gustet quara suavis es, ut 
amore tuo capta nihil quaerat extra le, Deus 
cordis ^iei, et pars mca Deus in aeternum. 

HUMILJTATIS, 

Jmmense, tremende, potenlissime, etincom- 
prehensibilis Deus, quis cs tu, et quis sum ego, 
ut digneris venire ad me, mecum epulari, et 
mansionem apud me facere ? Heu quanta est 
digudtio tua, quanta miseria et ingratitudo 
ir.ea ! Tu Rex regum et Dominus dominantium, 
(fui respicis terram et facis eam tremere : tu fons 
sanctitatis, coram quo Angeli noa sunt puri : 
tu Sol claritatis aeternae, qui lucem habitas 
inaccessibilem : ego ver6 animal immundum, 
onmium calamitatum ludibrio expositum, insa- 
nis perturbalionum motibus agitatum : omni 
vanitati subjectum, vas conturaeliae, filius irae, 
et tenebrarum. Et quomod5 potest lucis tuae 



96 DE MISSA 

ad tenebras meas esse conventio? Quomorl5 
proesuraa.n ad te accedere vermiculiis terrae 
in quo nullus ordo, sed sempiterr.us horror 
iuiiabitat ? Qir\ frduci^i coram te a]^">arebo, jus- 
tissime Judex, airte cujus conspectum column^e 
cosli contremiscimt. Lon^re enim recessi a te, 
qui taraen ubique es, et miserabiiis anima mea, 
quam tibiin baptismate desponsaveras, fornioata 
est cum amatoribu'' niullis, terepudians Crea- 
torem et Redemplorem, ut failacibus creaturis 
adhaereret. Tu me seijreo-asti ex utero matris 
meae, et vocasti per graliam tuam, ut lucerera 
coram hominibus doctrinae et vitse splendore, 
ego vero iu tenebris vixi, iion sapiens qu?e tua 
Sunt, sed qua; supev terram. Tu parasti mihi 
mensam in dulcediue tua, et sus|)iravi ad oHjs 
carnium JE^y\)i'i. Tu poiasti me Sanguine tuo, 
et coiiverti me ad pccubim Kabvionis. Verum- 
tamen ego loquar ad te, c».m sim pulvis et cinis. 
Respice servum tuum et suscipe me, quera tam 
amanter invitas ad te. Jam euim cognovi quia 
sine te niliil sum, nihil possum : et extra te non 
est salus nec vita. Projice ergo post tergum tu- 
um omuia peccata mea, et araplectere me, quam- 



TRACTATrS ASCETTCUS. «JT 

♦is indiijfiissinium gratiu ta^, ad te revertenleiu, 
juxta verhunv Piophelge tui dicenlis : Sacriji'- 
cium Deo spiritus cvntribulaius, cor contri" 
ium Sf /iumiiidtum, Dcus, non despicies. 

§. XIII. Commemoratio Dominica 
Pcssionis ante AJissam, 

O^PE dictum est in hoc incruento Sacrificio 
cruentura illud, quod seniel in Cruce peractum 
est, non verbis, sed reips^ repraesentari : una 
siquidem et eadem est hostia, idem qui per sa- 
cerdotis ministerium offert, idem Ciiristus qui 
imniolatur. Sicut enim dicitur Agnus occisus 
ab origine niundi, eo quod mortuus censeatur 
in figuris aninijlium, quae in ipsius memoriam 
mactabaiitur : ita non immerito eundem vocare 
posaunuis Agnuni, qui quotidie occiditur usque 
ad finem nmndi, in iiac nimirC»m suse mortis re- 
proDscntatione, qua; duratura est donec mundus 
durabit. Ideo Sancti Patres mortis Christi 
memoriara hoc sacrificium celebranti supcr om- 
nia necessariam esse aflirmant, dicente Apos- 
tolo: Quotiescumque manducalitis panem 
hunc, Sf caiicem bibetisy mortcm Domini an- 

If 



98 I>E MISSA 

tiHntiabitis, doiiec veniat. IIoc i|>5um autem 
idem Salvator noster praecepit, cuiii iiibtituto 
lioc sacraiiiento ait : Hocjacite in meam com- 
memorationem. Quje verba Seraplilcus Doctor 
sollicitc expender.s, libro de puntate conscieiiti«, 
cap. 9« exibtiinat sacerdotem nuliatenus de- 
bere Missae sacrificiuui celebrare, quin pri>'s 
passioncm et mortem Doiiiini commemoreL 
Jdy iuquit, quod pro meipso retineo, est rer- 
oam. iilius qui hoc sacramentum instiiuit, 
quem non credo illud fruatra proiulisse. 
Dixit enim: Hccc quotiescumque jeceriili, in 
nm memoriam jacitlis. Ex quo quidem verb^ 
arguo mihi ipsi, quhd quoties volo id ai^ere 
quod ipse insiituit, S) modo prcedicto rtliquit, 
tinieo Jicquaquamsine remorsu conscienlire, ac 
prcEJudiclo animcc ad iilud jtosse accedere, 
nisi prccmemoratd ipsius instHuentis Ciiarifate^ 
ac ejus passione d)^ morte, in cujus memoriam 
perpetuh rccolendam illud Sacramenlum de- 
bere conjici &^ percipi ipstprccclari asscruii cV 
injunxit. Saccrdos itacjue, cum ad Sacrur.i 
facieudum se pnrparat, fasciculuni sibi colligat 
€\ omnibus anxietatibus et auiaritudiuibus Do- 



TRATTATUS ASrBTICUS. 99 

Wiifii, €l ihtei* iihera Jiiia collocet, cordisque 
raedullis inserat ; nier.te et afiectu sedula revot- 
H'eus onn.ia tonucnta, cjuic il!e pro salute nostrii 
|ierpessus es^l. Ilcec frequenter in ore, haec 
semper in curde lial>eat : et hrec sit ejus suhU- 
,iiuor Phiiosophia, scire Cliristnm, et hiuic cru- 
ciiixum. CCim veto ad allare accessurus est, sic 
<Dret ex tolo corde. 

ORATIO. 

1^1 EMORIA nienior ero, clenieiitissime Pater 
et labescet in nie aninia mea : omniujnque diolo- 
n;m et passionum, atqu« acerbissimic n:orti& 
rihitui Domini mei Jesu Christi cum i^emitibus» 
ct lacrymis recordabor, quia ipse salus & vita 
mea ante oculos tuos pepeudil in lii^no, offerens 
sc tibi in holoraustum pro nioii et totius mundi 
i»alute. Ilanc auteni ol»lationem vivam, quam 
lu misisti in niiscratione muUa ad altare crucis 
iunnolandam pro nobis, hanc eandem tibi nunc 
ollero, ]>assionem ejus et mortem recolens ac 
repra^sentans : sicut i})se praecej)it, cum dixit, 
ul idem in ejus commemorationem faceremus. 
Ivecordare itaque huniihlatis cius, patientiae, 
<;liaiitalis, niansueludinis, el obedientiee. Res- 



lOO D2 MISSA ' 

|)ice lhl>ores ejus, jeiunia, couteniptus, conlu- 
jTielias, vincula, iirisienes, et iniquani coiideni- * 
.liationeiu. Resj>ice in faciera Christi tui, et 
intuere speciosum fornrd prse fiiiis honiinum, 
.opprobriis, injuriis, verberibus, livoribus, con- 
tusionibus ita deformatuni, ut non sit ei species, 
iieque decor. Vide caput nobilissiniuni spina- 
rum punctionibus Uansfossum, & percuosioni- 
bus attrilum. Vide genas niodesiissinias sputis 
fcedatas, alapls cxsas, sanguine cruentatas. 
Yide oculos benignissimos lacr} mis perfusos & 
ad ignominiam ▼elatos. Vide os suavi^ssimuni 
siti ardentissinvd cruciatum, & felle atque accto 
potatum. Vide dorsum, supra quod fabrica- 
verunt peccatores, verberibus dilanialum, Sz 
Immercs crucis pondere oppressos. Vide bra- 
chia antaliilissima funibus devincta, & in cruce 
crudelitcr extensa. Vide nianus iunOcenti>simas 
duriijsimis clavis perforatas.» Vide pedcs deli- 
catos tot itineribus defatigatos, ac cruci tandem 
aifixos. Vide Corpus venerabile pro nobis in 
cruce suspensum, vuluerdtuni, mortiMjm & 
sepultum. Vide Sanguinem preliosisslmum 
usque ad miuiniam guttam pro nostra saiute 



TRACTATUS ASCETICUS. 101 

«iKisericorditer eftusum. Uxc eium tihi offcro 
-ic repriesento, oiuiii quo possuni clevotionis 
affectu suppliciler orans, ut ipsa pietas, quA 
flPilium tuuni pro uobis tradidisti, te onmibiw 
-misereri compellat, pro quibus ille factus obe- 
/dieos usque ad ruortein, cruceni subire dignalu* 
• est. Aniea. 

§. XIV. O/ atlo ante Missain ad Patrem. 

rJxESPicE, clementissinie Pat^r, de sanctuarip 
tuo, & de.excelso ccElorura babitaculo, & intu- 
ere hanc immaculatani hostiara, quam tibi ufiert 
magnus Pontirex noster Jesus Christus Fiiius 
tuus Salvator mundi pro peccatisfratium suorum, 
6i esto placabiiis supcr multitudiiiem malitiae 
nost.-x, quia vox Sanguinis Domini nostri 
clamat ad te <le cruce. Hic est justilia mea, 
& sanctificatio, ac propitialio mea. Averte 
faciem tuam a |.eccatis uicis, et respice in facieia 
Christi tui : ejus enini mecitum ofiero ad te, 
oinnenique iiduciam in eo detiNam habeo. 
ImpeUit ministrandi necessitas, terret consci- 
eulia indebiti sacerdoJii. Sed rogo te, ne 
despicias mihi creditaj dispensationis officiuin, 
iicet iu me botii opeiis ledtiiuoniuo] noo ai^iK;*^- 



102 . T)E MT?SA 

cas. Et quia me indi<,'nnm mefriatorem es?e 
■voluisti inier te et populum tuiim, ne iiie repel- 
las ^ tua pietate cum diviiiissiniis fl<»nis tuis 
=venientem ad te, ut inculpate accedens ad 
-gloriom tuani, di^jnus sim qui openar protecti- 
ione Uuigeniti Filii tui et illiiminhtione Spirilus 
syncti t-.ii, atque pro omuibus deprorans pro 
omnibus exjaudiar, te praesfan.te, Deus meus, 
Pater misericordiarura, qui cuin eodem Filio 
tuo in unitate' ejusdem Spiritfis ^aticti vivis et 
regnas in strcula sacculorum. "Amen. 

§. XV. Oraiio nnfe IMissam ad DGminum 
Jti um (h rist um . 

Orattas affo tibi, Domine Jesu Christe, pro 
ineffabili tuA cijaritate, qua transiturus de hoc 
mundo ad rairem meiisam mihi parasti in dul- 
cedine tua, n^er.Fam prors^.s regn!em, omne 
delectamrnhuii in se hahenleni ; mensam prcti- 
osissiniara Corporis et ^an;Lruinis tiii, nt adipe et 
pinguedine repleatur aniuia niea, el secreto illap- 
su nutritionis tuac nhoretur ir.firniitas mea. Et 
nn<le lioc mihi, gloriosissime FiiiDei, utme per- 
mittas venire ad te, et cum cacteris commensali- 
bus luis ej ulari ] Atque utinam ab omni culpA 



T?.ACTATL'S ASCETICUS. 103 

liber, pursus ab oniui labe, ab ojiisii vitio pur» 
gaUis, et ab onini i;i.',rdijiata iilie<.tii)ne perrecie 
emeudalus e&.>ein, ul a<l bunc nieiis«m superc(£- 
lesiein accedere possein fcrvcns i Iiaritdle, uiveus 
iiuiocciilid, et oniniuiii viriuluni itecore exorna* 
tus. Sed quia miserriinus ego suni, et ounn 
liinamenlo destiluius, obsccio tc inpriniii, be- 
»iigni;sime haivator, cuias cliariL-.s iniiiicusa est, 
boiiilas iniiaita, ut sanguuie tuo aiiiurdiii nieani 
lavare, tt su|,er niveni dcalbar»', uieritis tuis 
iiidueie, illoque igne ardentissinii anioris suc- 
ceiul'jre digneris, qui te ^ nobis discessurum 
compuiii ad boc vivificum couvivium iustituen- 
duni. 

Obsecro deindc Bcatissimam Virginem Ma- 
tieui luam, et onines eleclos tuos, ut tibi pro 
r.ie Ouerant cuaritatem, lidem ct devotionem, 
c;ui boc Sdcramentur.i suscei;)erunt ab initio 
insiiiutionii ejus usque in prjcsentem dicm. Et 
quia particeps ego sum omnium linieullum le, 
oltero tibi omniuni sacerdotum, omniunuiue 
fifleliuin hac die celebranliuni ct comniunican- 
tiuni pielatem et puritatcm. Oflero omnium 
justorum ab oiigine mumli usf'ue ad ejus con- 



104 I>E MISSA. 

sutiur.atiouem virtutes et merita, ac pios afTeclu» 
trg'd te, dulcissime Jesn, iii veneraljili Sacra- 
Biento existentem : firmissiraae nimirum fiileii 
et vivae appreliensionis earum rerum, quae de 
koc maximo Mysterio credendae sunt : i^erfec-» 
tissimoe charitatis, et intinjae tecum familiaritatis J 
famis et fiograntissimi desiderii te omne bonum 
«uscipiendi: filialis fiduciae et spei 'de tu^ mise* 
ricordia tam mirabiii modo declarala : zeli divi- 
nae gloriae et dilectionis proximi, pro cujus 
salute hoc sacrificium offertur: admiratiouis 
tantae dignationis, et profundissimae Immilitatis : 
gaudii et jubih in te ct de te : laudis, gratitu- 
dinis, adorationis, et devotiouis. lios, inquara, 
aliosque affectus oifero tibi in suj^plementum 
insufficientiae nieae, et eos, si possera, elicerem 
cum raaxiraa intensione ad laudem et gloriam 
tuam, quia dignus es. Suscipe, Domine, hoc 
desiderium meum, mcritisque placatus eleclo- 
rum tuorura, ne k mensa lu^ repellas me, qua- 
teniis hoc cibo satiatus, hoc recreatus potUj 
vitam habeam : et abuudantiiis habeam, hic et 
iu asternum. Amen. 



' 



TRACTATUS ASCETICiUS. 105 

§. XVI. Aiia Oralio ad eumdem. 

V ENT, Domine Jesii, unica salus aniinae meai & 

iHfuDdepectorimeo multitu<iinem dulcedinis iwx^ 

Utuiiiil amem, nihil dcsiderem pr<eter tc. Vem 

gdudium meum & felicitas mea, veni spes & ro- 

bur meum, quia tecuui sunt diviticc & gloria, tu 

vita& consolatiomea,tu paradisus voluplatis. At- 

«jue utiaa)ii, te veniente ad me, vertantur mihi 

i^i amaritudinem omuei mundi deliciae, ut tibi 

MMius in hoc coeiesti convivio ^ te nunquoui se- 

parer in eeternum. Frustra expenderem aT;;en- 

tum nieum non in panibus, & laborem meum 

iion iii saturitate, licetomnes /Egyptiescas com- 

pararem, si carerem hoc paiie, qui prscbet 

delieias Regibus, et vjno tuo destituius essem, 

cujussuavitas in intinitum excedit onmia hujus 

saeculi oblectamcnta. Et uude ujihi tautuni 

bonum, uttecum epularimerear, Rex trcmendae 

maj^.^statis, ego indignissimus servus tuus, qui 

potidie pecco & iiicorrigibilis persevero ? Sed 

iDajor est in intinitum misericordia tua, quam 

iiiiseria niea: & tu, dulcisshua refectio iiica, me 

iu virum aiterum transformas, & verbo virtutts 

tuve sauas onuies languores meos. Ad te igilur 



10(? l)fe MISSA 

venio de tua pietale confisus, & in te spetar/S 
rton confundar. Laetifica animam servi tui, & 
supple quod mihi deest, tu benignissime Salva- 
ioTi qui omnes ad te vocare digiiatus es dicens : 
Venite dd rhe, omnes qUi laboratie, Sf onerati 
estisiS^ cgo rtficiam vos. Refice me teipso, 
quia in te sunt otnnes coeli deliciae ex copiosis- 
simo flumine gaudiorum Dei cum tanta pleni- 
tudine eraanantes, ut onines digne ad te acce- 
deutes inexplicabili laetitia replere possint. Uni 
intime tecunl animam meam, & fac nie dignuni 
ut huic mensse supercoelesti cum debilo virtutura 
omatu assideam, & dulcedine perfruar pracsenlis 
Divinitafis. Ameu* 

§. XVII. Oratio ad Spiriium SanctuiU, 

Veni, Sancte Spiritus, amor Patris & Filii, 
mundator scelerufti, curator vuluerum, fortitu- 
do fragilium, mcerentium cousolator, fulgor 
intellect{ls, & vindex bbertatis. Veni ^ patri^ 
felicitatis, & cordis mei penetralibus tam po- 
lentev iilabere, ut vitia omnia «Sc defectus tuo 
igue consumas, & omnia peccata mea remittas. 
Emitte in animam meam lucis tuas radium, quo 
illuminante intellectmn, qujr tibi sunt placito 



TRACTATUS ASCETirUS. 107 

tideain : qiio atiectum inflamuianle, atl ea pro- 
»€quenda tota virtute incunibam. Fac me dig- 
Bum sacris aitaribusministrum, meque torrente 
tuae voluptatis inebria, ut coelesti suavitate in hac 
diviniiisiraa mensa degustatA, nihil venenatae 
mundi dulcedinis libeal ampliils degustare. Im- 
buat rae, & perficiat scptiforrais Spiritus tuus, 
& ad illura scienliae gradum fac me pertingere, 
ad quem pervcnit Apostolus tuus, ciim dicebat 
te nihil scirc, nisi Christum «5f hunc crucijix-' 
um, Roborelur infirmitas mea fortitudine tuA, 
vincat bonit;is tua malitiam meam, &i. deformi' 
tas mea tua pulchritudine decoretur. Sursi^m 
erige me per aiternonim affectionem, copuia 
tecura per amoris unitatem, conserva per fina- 
lem persev^ranliam, ut tuo ductu revolet anima 
mea ad te principium & fmem suum, i quo 
nunquam sc])arctur. Amcn, 

§. XVIIl. Oratio ad Beatam Vii*^incm. 

Gloriosissima Mater Dei Virgo Maria, 
tota fiducia mea, k unicum solatium languentls 
anim^e me», precor te, ut mihi miseriimo pec- 
calori assistere hAc IiorA digneris, quii pretio- 
sissimum Filii tui Corpus ei Sanguiuem tetenio 



108 DE jVlIfiSA 

Patri ablaturns sum ; sicut amans $c doleus- 
eidein Fiiio tno ij» Cruce peiidenti, et se pro 
uostr^ salute offereuti adstiti^tt, Ne me despi- 
cias, Mater uiisericerdiLe, ob inlolerabiiem 
piccatorum meoruni foedidatem ; iieq^ue avertas 
faciem luam a me, ciuem Filius tuus tant j> 
amore dilexit, ut pro luie mori dignalus sit. 
Piena es gratiarum, pleoa rore ccelesti, innixa 
super diiectum tuum, delkiis atfluens. Cib<i 
crgo pauperem tuuni ila supenenluentj mensa 
tufk: tuarumque virtutum vestibus indue me,. ut 
his ornatus dlviiio conspectui gratus appaream. 
Memento illius cliaritatis, qua Verbum. Dei ex 
te carnem assunip*it, ut fijfres mater nostra, 
Aperi manum tuam, & imple me benedictioni- 
bus, quibus te Deus benedixit in aeteruuoi, ut 
te intervenicnte tremenda mvsteria acceplabili- 
ter perficere, & sancla sancloruni digue merear 
degustare. 

§. XIX. Oratlo ad Sanctos Ang^Jos. 

Oancti Angeli, purissimi spiritus, micistri 
Dei AUissimi, qui tacili^ voluntiilem ejus, & 
oianlium preces iu coelum dcfertis ; tuque praE- 
cipue fidelissime Custos liteus, state mecura 



TRACTATUS ASCETICTJS. lO^ 

joxta aram, in cjiia Deo Palri totius inundi pre- 
tmm oblaturus sum, & in vestris t!iuribuli:j in- 
ceosum orationum mearum suscipite, ut fumus 
aromatum hujus divini sacriticii ascendat per 
manus vestras ia conspectu Dei. Pur^te, 
illuniiuate, perficile, 6l dirgite me, vestramque 
puritatem & innocentiam inipetrate miiii, ut 
appaream coram Deo decentcr ornatus. 

Sancli Arcliangeli, duces illustrissimi mililiae 
coelestis, instruite mc, ut haec sancta mysteria 
percipiam, fidfmque vivam 6t efticaceui hujus 
sacramenti iii me excitate. 

Altissimi Principatus, vera pace intenui ani- 
mam meani componite, ut in ea juj^iter rommo- 
retur Doniinus, de quo scriptum est : Et factus 
eat m pace locits cjus. 

S:!nctissimae Virtutes, assistite mihi, ut profi- 
ciens de virtute in virtutcm, Dcum deorum 
dignussim oculo fidei cernere, et n»anibus cod- 
treclare, intus rccipcre, ac taudem in patria 
ctare vobiscuro iutueri. 

lovictissmise Potestales, dscmonum impelus 
cobibite, ne miiii appropinquent sacrihranti, ut 
sine impedimeulo digne mercar Deo servire, & 
iniui^trare. , 



110 DE MISSA 

Potentissimse Dominationes, veraiti mihi & 
sanctam libertatem obiinete, ut nec peccato ser- 
viam, nec corporis mei appetitui, & sensibus 
subdar, 

Throni stabiles Sc sublimes, sedes pulcher- 
rimai Dei, discam a vobis veram humilitatem 
& subjectionem, ut fiat anima mea ^^ratissimiim 
domicihum Deo, qui superbis resistit, & su- 
per humilem & quietum requiescit. 

Clarissima et nobilissima coeli lumina Cheru- 
bim, ilhistrate mentem meam plenitudine scien- 
tiae, ut summam vilitatem meam, hujusque sacri- 
ficii infinitaiii excellentiam agnoscam. 

Supremi Spiritns Seraphim, ardentissimi 
amatores Dei, solvite gelu cordis mei, & ves-» 
trum in eo ignem succendite, ut Deum vobiscum 
ardenter amem^ atque utinam sicut vos. 

§. XX. Invocatio omnium Sanctorum» 

OANCTi Dei omnes, cives supemae palriae, 
iiiclinate aures veslras, & dimittite lumiua ad 
me, meamque orationem exauditc. Ad vos 
ciamo pauper, nudus, & infirmns, cui omnia 
de^unt omamenta virtutum : ad Vos clamo, & 
vestram imploro benignitatcm ; succunite infir- 



TRACTATU3 ASCETICUS. 111 

tnihiti nieae, fidem nieam et speiu roborale, 
excitate in me igniculum amoris vesiri, iuduite 
tne veste nuptiali, ornate me donis quibus 
nbundatis, ut siue rubore introire valeam iiL 
Ipcum tabernacitli adniirabilis, in aulam coeies- 
tis convivii, in conspcctu divinae Majestatis. 

Sancli Patriarchae 6y: Proplietae, qui Christum 
Doniinum nostruin dictis prophctaslis, et ardcn- 
tissinib deaideriis ^ coelo ad terram traxistis, 
hujusque Sacramenti luYsteria variis typis et 
tnnbris pra?figurastis, preces tuiulite pro nie, ut 
*|wuni Dei Filium saucte tractare possini, et puro 
corde complecti. 

Sancti Apostoli, quos Christus in ullima cana 
novi Testamenti sacerdotes creavit, ac primilm 
teipso cibavit, vos supplex exoio, ut vestra 
adjutus o{fe giatiam uon nei;Ii^am per manuuni 
iinix)s:tionem mihi collalam, sed magno quo- 
tidie uu.seam iiicremento. 

Sancli Martyres, qui Christo Rcgi pro uobis 
crucifixo vicem quam potuistis vitie oblalione 
per martyrium rependistis, ipsum pro me orate, 
ut ignem sui amoris accendat in corde meo, quo 
succeusus et puriticatus, meipsura mactem Deo 
hostiam vivam et ei pluceakm ; sicque paralus 



112 fiE TvtlSSA 

ef |>roT>alus ad hoc divinum sacrificlura accedam. 

Sancti Pontifices et Confessorcs, nivsteriorum 
Dei fidelissimi dispensatores, qui hostiarn ptaca- 
tionis frequentcr pro populo obtulistis, pro me; 
obsecro, interciedile, ul meura quod oblaturus 
sum sacrificium l)eo sit acceptabile, inihique et 
omnibus, pro quibus illud offeram, propitiabiie. 

Sancti Mouaclii et Ercmitae, qui cibo potu- 
que coelesti s-jcpius refecti, pravas coiicupisccn- 
tias, et vitae hujus pericula superastis, adjuvate 
me orationibus vestris, ut sacris hisce mysteriis 
armatus, meij;sam vincam, et omnes inimicos 
aiiimie meae conteram sub pedibus meis. 

Sanct» Virgines Deo amabil^s, .quae studio 
castitalis diirnum in vobis FiHo Dei habilacuiura 
pr?cparastis, et nuuc in coelo canlicum uovum 
concinitis, quod nemo potest dicere, nisi fuerit 
Virgiuitatis praerogativa eximius, impetrate mihi 
peifeclissimamcastitatem, qu^corpus etanimam 
in omni puritate contineam, ut Christo Domino, 
q\u pascitur inter lilia gratum in corde meo 
exhibeam domicilium. 

Sancti mei tutelares N. N. et vos Sancti N. 
N. quorum hodie memoriam veneramur, vestro 
confisus patrocinio accedo nunc ad immokndum 



\ 



TRACTATUS ASC^ETICUS. il3 

ColpU9 cSu Sangiiiuem Tesu Cliristi Doniiiii 
nostri, coniitaniiiii nie cautpm ktd altate, fulcilc 
meritis vestris, ornate viitulibus, iit hoc sacri-' 
ficium \'\vX fitle, ferventi chiifitate, <Sr plenA 
devotione periiciam, perque ejus continuum &o 
salutiferura usum vestro dignua consortio tan- 
dem iuveniar, Amen. 

CAP. V. 

De Missce celcbratlojie. 

§. I. jDc proxima dispositlone ad Missam» 

i ERVULGATUM apud sanctos Patres axioma 
est, quod tiileiti se animae exhibot Deus, qna- 
lem se ilia pr^parat Deo. Ide6 Christtis in 
Kucharistia aliis quidem est fructus vitifi, panis. 
Angeforum, manna abs<:onditum, paiadisus 
deliciarum, ignis coiisumens, ettertium coelum, 
in quo audiuntur arcana verba, qu^e non licct 
bomini loqui. Ahis xerh est p^iis insipidus, 
omni carens dulcedine, & vitali operatione, tV 
ifauseat anima eorum supcr cibo isto: qv.ia 
nimirilni mors est malis, vita uonis ; cx: sicu* 
quisque erga Deum affectus est, talein ipsv.m 
erga se exjjtrilur, Pauci sunt qui adiuii-yl^iie-? 

p 



114^ DE MI3SA 

hujus sacri convivii in se sentianl effeciusj qiwai 
pauci sunt, qui se ad illos recipiendvxs rite dis- 
pouant, qui seri5 cogitent se ad sancta sancto- 
TUra accedere, ad aitare Dei, ad Deum, ipsuiu- 
Ideb multi hifirmi sunt S^ imbecilleiy df dor- 
miunt mulii. Mortem olim suram((^ saccrdoti 
minabatur Deus, si ausus fuisset introire i« 
Sancta sanctorum sine strepitu tintinnabulorura, 
non radians gemniis, non fulgens auro, omni- 
umque virtutum varietate circumamictus. Quain 
ei^go pcenam merebitur novae legis sacerdos, 
qui non ad arcam typicam, sed ad Demn ipsum 
accedit, ut filium ejus Dominura Jesum Cliris- 
tum imraolet, tangat, coraedat ; nisi id, faciat 
e^ soUicitudinc, attentione, & apparalu, quf 
dignus sit tali convivio, dignus Deo 1 Instanle 
itaque celebratione totis viribus curare debet^ 
ut in ar^ cordis ignem divini araoris succendat«, 
actusque eliciat diversarum virtutum qui heroici 
sint, & tanto sacrificio, ejusque termino fic 
objecto, quantiim fieri poterit, couvenientes. 

Quia ver6 in hoc sacrificio non solum animus^ 
sed etiam corpus occupatur, ipsum quoque 
oportet ab orani sorde incontaminatum custo- 
dire. Si enira sacerdos INIosaica sacrificia, qu« 



TRACTATUS ASCETICUS. tl\% 

•on nisi infirma Sf egena eltmenta fiierunt, ac 
ttmhrafuturorum, oblaturus, ex Dei praiscrip- 
to nilidis vc&libus indui, corpusque larare 
lenebatur: quanto magis decet k sordibus etiHUi 
corporeis Christiauuni sacerdotem expurgari, 
Qui Duiuini sui Caruem & Sanginem offert, 
conicdit, <S: bibit ? £l primo quidem necessarite 
celebraturo sunt hac corporis dispositioiies, jeju- 
nium scilicet, castitas, & caruis munditia, dc 
quibus disserere ad scholasticos spectat : vestes 
item composit*, modeslae, quae sordibus care- 
ant (k pompa, nec quidquam redoieant qtjod ^ 
statu sacerdolis alieuum sit. Tiim quia Chris- 
tus unte hujus sacramenti institutionem lavit 
.pedes discipulorura suorum, debet sacerdos pe- 
des auimje, qui sunt affectus, ab onnii macul^ 
cxpurgare, cor lacrymis abluere, & dum manus 
lavat, actu ferventissimo contritioiiis onmeni vel 
levissiniam culpam expiare. Cum vero lotis 
manibus hostiam patenze imponet, intenironem 
Fenovabit, consideran» quod iiie panis mox fiet 
Corpus Christi : tum ex suae vilitatis & hn- 
inens% dignitatis hujus mysterii appreheusioue 
■actus ehcict timoris .i' coosusioui». 



Il6 DE MISSA 

§. II. De sacris Vestibwi Sf earum . S 

significatione, j[ 

»^ICUT Reges & Magistratiis non vulgari & 
quotidiano vestitu in pnblicis functionibus uti 
SQlent, secl alio augustiore, quo potestas eorum 
appareat, Cv: ipsis reverentia concilietur: ita 
sacerdos celebraturus sacro & peculiari utilur 
liabitu, amictu, scilicet, albA, ciiigulo, nianipu- 
lo, stold, casul^, sive planetik, quibus & passio 
Christi ante sacrificium recolendn repnEsentatur, 
& ejiisdem virtutes exprimuntur, quibus ornari 
eelebrdntera par est, ut sacerdotio fungatur in 
iustitia & sauctitate veritatis. Cilm enini hoc 
sacrificium incraentum idem sit cum sacrificio 
rrucis, ut supr^ explicavimus, congruum est 
ut sacerdos, qui Christi pro nohis morientis pcr- 
sonam gerit, ejus quoque similitudinem habeat 
in vestiiiientis, idqtie ad decus & reverenliani 
sacrificii adhibeatur, quod impius Judaeorum 
furor ad contumeliam intuht Salvatori. 

Porr6 amictus velamen iHud significat, quo 
facies Cliristi velata est cum percutiebant eum 
jliudentes & dicentes, prophetiza nobis, quU 
€st qtii te percussit ? 



THACTATUS ASCETICUS. Uf 

Alba, vesteiii albatn denolat) qu-^ ab Herodc 
taiiquam stultus indutus fuit. 

Cinguluin, funcs, quibus in horto vinxerunt 
cun) ; sive fiagella, quibus coluiuuae alligatum 
crudelissim^ caeciderimt. 

Mauipulus, viiicula, quibus adstrictae sunt 
manus ejus tanquam iioniinis utjfarii & sceierati. 

Stohi, funes collo ejus injectos sive ciucis 
patibulinn humeris ejus impositum, & in quo 
|)ro nobis pependit. 

Planeta, vestem purpuream, qiiam ei milites 
in domo Filati tanquam ludicro Kegi imposu* 
.erunt. 

Ctmi igitur haec indumenta signa siut eorum, 
^UK Christus pro nobis perpessus est, varii 
2ictus k sacerdote, dum illis iuduitur, eiiciendi 
^unt, amoris, doloris, gratitudiuis, &c inlensis- 
5imi desiderii ejus patientiam & huuiilitatem 
imitandi in doloribus, afflictiouibus, opprobriis, 
4»liisque adversitatibus sustinendis. 

Cousiderandae sunt etiam virtutes> quae per 
-eadem indumenta mystice designantur, ut dis- 
xat sacerdos qui vitas sanctiuionii i^ morum 
integrilate praediUis esse debeat : scriptiim cst 
€uiiu: Sacerdotts tui induaniur justitiam. 



omnibus scilicet virtutihus oruati sint quas. jus- 
titiae nomine passim sacrae litterBe comprehen- 
dunt. 

Amictus itaque significat oporlere mentem in 
aeternae duntaxat salutis, reruraque coelestium 
consideratione fixam habere, «b omnibus curis 
rerum caducarum amotam, ^ contra quos- 
cumque bostiutn incursus spe & liduoia in Deum 
tanquam gaM salutari comnmnitam. Refert 
ctiam Amictus Christi Domini humanitaten^, 
^ujus caput Divinitas est, quae ab ill^ occultalur, 
sicut Amictus caput tegit sacerdolis. Neque 
cnim oculi nostri Solis justitiae infinitum splen- 
dorem intueri potuissent, nisi carnis nube ope- 
liretur. Quare sacerdos, ciim illum accipiens 
osculatur & capiti imponit, se amoris osculn 
sacratissimam Christi Humanitatem tangere, 5c 
capiti imponere putet, ut e-^ se protegat & lue- 
atur, dicens cum Propheta : Domine, virius 
salutis mece, obumhraHi capnt mtum in die 
heHi, Obiter quoque per Amictum monttur 
sacerdosmaximani servare oculorum modestiam, 
ciim pergit ad Altare, & ibi manet, & ab eo 
red it, nihil prorsiis aspiciendo, nisi quod iieces- 
sariura cst, ut videat qnod fadl. 



TRACTATUS ASGETICUS. 119 

Alb^ tolum coipus tegeiis, iniK^mttiam, siin-r 
plicitatem, puritiitem, ai>iniique candoreni, &c 
pulchritudmem indicat, quee totiun sacerdotem 
complecti & exornar& inlus «Sc extni debet, atquo 
in onuiibus operibus ejus spieudere, ut sit sanc- 
tus c^ immacuiatus in couspectu Dei, seque 
Uil<em £empcr exliibeat divinis m^steriis cele- 
brandis. 

Cingulum indicium est ca^litatis, qu?c in sa*- 
^rdote ita splcndere debct, ut nullam prorsus 
iam in corpore quam in corde admittat labeui. 
In cujus rei typum jussit olim Deus, ut come* 
dcntes Agiitmi acciugerent renes suos : 6i ipse 
Christusait, Sint lumbi vestri prcecincti, Idem 
quoque B. Joanui apparuit in Apocaiv})si prae* 
cinctus zona' aurea, ut nimiritm iuielligamus 
oportcre nos omnes ailectus puriticare, & amo* 
rem carnalem viucere spiiituali, quod est auvuni 
charitatis. 

Mauipulua pnemisso crucis osculo sinistro 
brachio insertus, o&tendit lacrymas, doloreni» 
k. poeuitentiam, quibus lu^ere peccata, ac per- 
petuo dolere sacerdos debet ; carnis item & 
spiritus movtificationcm, & humilitatem, qu^ 
accedendum est ad allare; tilui futuram bouo- 



l50 DE MtSSA 

nimopenim'retributionein, sicut psalmogfaplins 
cecinit; Euntes ihant Sf flebant, mittentes 
semina sua : venientes autem venient cum exul" 
tatione, portantes manipulos suos. 

Stola colio superposita, & in modum criicis 
per medium pectoris ducta, demonstrat sacer- 
dotem teneri se Deo unire & quodammodo 
colligare, suamque crucem Dei caus^ patienter 
ferre, divingj legi cum omni obedientia se sub- 
jicere, ejusque jugum alacriter porlare, a» 
semper memorem esse maudatorum Dei ad 
faciendumea. 

Casuia, quie caeteris vestlbus spfendidior & 
pretiosior iliis superinduitnr, signum est chari- 
tatis, quae reiiquis virtutibus exceisior omnibus 
supereminet tanquam illarum Regiiia, & vincu- 
lum perfectionis. Omnes enim sine ea suut 
imperfectae, ab e^ pendent qmnia mandata 
diviiMe Legis, &, omnia bona in ipsa continen- 
tuc Sicut autem casula in duas partes dividi- 
tur, .ita charitas duplex est, erga Deum & 
proximum : et sicut illa varios exigit cplores 
juxta temporis aut feslivitatis diversitatem ; ita 
haec varios aftectus, nunc lastitiae ob Dei mag- 
naiia> nunc gratitudiuis ob ejus beneficia, nunc 



TRACTATUS ASCETirUS. 131 

ibKltudlnis iii adversis, nuuc tiistilix ob propija, 
& alieua pcrcata. 

Ha; sunt praecipua; virtutes, quas vestes sa- 
cerdotales siguificant, quaruni actibus induere 
se del>et Sacerdos, ut suum digne oflerat sa- 
crificiuni. Consuetas autcrn Ecclesiae prece* 
singulis indumentis accommodatas attente & 
devot^ recitabit: &c cum indutus fuerit, seip- 
suni considerabit tanquam lupum in vcstimentis 
ovium, (S: rubore suftusus veuiam a Deo flaj;i- 
tabit. 

§. Iir, De accessu Sacerdotls ad Attare. 

Si ad omnes sacras functiones sanct^ 
accedendum, et omnes sanct^ peragendaj 
sunt; mult6 majori sanctitate hoc divinum 
sacrificium oflercndum est, quo nihil sanclius, 
uihil excellentiu«, nihil divinius esse potest. 
Ad hoc onuii conatu niti debes, Christiane 
Sacerdos, si tam sublimi^ & tremendo ministt> 
rio rit^ & perfecte fungi desideras. Qua in re 
ut tibi prosim, documenta qua:dam generalia 
prscmittam: deinde sigilalim proponam aliquot 
consideraliones pro singulis sacrificii partibus, 
€x quibus pios elicere aflectus possis, & mentem 
nliliter occupare, ne distrabatur. Neque dete^- 



122»' DE MISSA 

rcaris si Imjusriiodi considerationes & aflTectas 
aiiquanti^ fusias explicavero : licet enlm multis 
verbis tlescribanlur possunt tamen in momenlo 
elici, nec Missae celebrationem solito proiixio- 
reni reddent, ut reipsii experieris ; nam ipso 
l«su memoriae tenaciter infigentur, adeo ul eos 
ijuasi naturaiiter eliciturus sis, absque ulIA 
conftisione, aut capitis fatigatione. Frimum 
generale documentum est, ne toto sacrificii 
tcHijwre Deuni offendas ullo peccato veniali : 
nec ullo defectu & imperfeclione tam venerandi 
sacrificii ex<:e}leotiara contaniines. Id ver6 
assequeris, si ea revereutia, altenlione & devo- 
tione ceiebraveris, fjuae omuem vel levissimara 
animi evagationem exctudat, si exactissim^ & 
scrupulosissime observaveris quidquid in Mis- 
sali praeseribitur circa ritus et ca?remonias, eo 
niodo quo ^ viris serio perfectioni incumbenti- 
bus observari solent. 

'Secundo, oumia vcrba, quse sive elat^, sive 
submississima voce proferuntur, clare, distinct^, 
fcrveuter, & absque ullA festinatione pronun- 
tiabis, niliil interim mente revolvens, quantum- 
vis bbnum & sanctum videatur, quod k pro- 
prt^ & Utterali verborum signifieationc alieuuni 



TRACTATUS ASCETICUS. 123 

sit, ul te menli Ecclfcsiie conformes, qiiae onines 
Missae preccs, lectioues, & sentenlias niagno 
cum delectu ad sacerdotis & ad^tantiuni 
instructioneui & devotioneni selegit. Ad hoc 
auteni pluriniuni proderit onnies IVIissae ritus 
pers|>ectos liabere, eaque omnia probe intel- 
lii^ere, qu^e tum in Lectionibus, Colleclis, 
Evangelio, Versibus, & ca^teris hujusiiiodi ; 
tiim in Canone conliuentur quie facile disces 
ex eorjim lectione qui de ofhciis Ecclesiaslicis 
icripseruat, quales sunt Isidorus, Amalarius, 
Rabanus, Berno, Hugo Victorinus, Rupcrtus 
Abbas, Dion^sius item in libro de Ecclesiaslicil 
HierarchiA; Germauus inTheoria rerum Eccle- 
siasticarum, & ex recenlioribus Gabiiel Biel ia 
Canonem, Durandus in Rationali, Joannes- 
Baptista Scortia de Sacriticio Missas, & alii 
pleres. iVftectus vero elicies, quales infra pro- 
ponam, eorum quee recitas 6i agis scnsui & 
signiticationi convcnientes. 

Tertio, sicut in Missali praecipitur, antequam 
sacris te vestibus induas, Missam celebrandara 
perquires, perleges, <& ad ea quse dicturus es 
signacula ordinabis, ne te postea contingat aut 
verbis hxsitare, aut ia Cierimouiis deiicere, & 
perturbari. 



1C4 DE MISSA 

Quarto, processurus ad Altare, Crucifi:%ura 
vel aliam imagineni liumiHinvd iucliiiatioue sa- 
lulabis, te tanto ministerio indiguum reputans, 
atque ideo ipsius Christi, Sanctorumque opem 
implorabis. Tum ipsum Cliristum menle in- 
tuere, quasi cruce onustum, et ad Calvariae 
montem iturum, ante te incedeutem. Sequere 
ipsum primarium oftereutem, cujus passio et 
mors h te debet repraesentari : sequere, inquam, 
cum niodestid & gravitate, & agmina Ange- 
lorum te undique stipautia venerare : teque 
existima ex hoc mundo in ccelum transferri. 

Quinto, cum perveneris ad altare, coelum tibi 
desuper veluti apertum contemplare, <S: curiam 
cofclestem, Deumque ipsum spectantem te pro 
universd Ecclesia hostiam litantem imniacula- 
laui. Memineris pcEuam mortis olim iudictam 
bestiae quac moutom tetigisset, idque tibi ap- 
plica homiuum pessimo, & timorem conci]>e. 
Mox in Deum assurgens satage quantum potes 
ferventlssimos actus cbaritalis ehcere, cupiens 
in Christum totus converti, eique simillimus 
iicri virtutum imitalione. Cum denique li- 
brum aperis, memor esto libri, quem aperuit 



TRACTATUS ASCETTCUS. 1'25 

Agnus, & se^)tem signaculoruni ejus ; & desi- 
dera Christi fidem iu uuiversum orbem proj)a' 
gari. 

§. IV. De inilio Missce usquc ad Intrditum. 

C>ALICE rite collocato & Missali aperto stHiu 
paulisper in nicdio Altaris, et fact^ cruci incli- 
ivdlione, te cum Abrahamo quasi })ulverein ife 
ciuerem anle conspectum Domini confiteberis, 
imilaus Christuin, qui coelos incHnavit & de- 
scendit, formam servi accipiens : qu5 enim 
humilior fueris, e6 gratior & acccptior erit Deo 
oblatio lua. Mox descendens ad crepidinem 
Altaris, Verbi acterni Incarnationem recole, 
ejusque dilectionem & admirdbiJem promptitu- 
dinem ad opus nostrte Redemptionis suscipi- 
cndum. Iterata autem inclinatione, te inthne 
humiha, & Deum adora pro omrti crcatuM. 
Dum signo crucis te signans dicis : In nomine 
Patrisy Sf Filii, & Spiritus Sancii ; animad- 
verte quale & quantum sit noinen, k quo sacrl- 
ftcium ausj>icaris, d: sic te gere ut tantam decet 
inajestatem. Magni momenti est sanctissmiae 
Trinilatis prasentiam initio concipere, & ab eil 
nuDqiiam dtflectere ; ad ipsam enim & ad ejus 



12& DE MTSSA 

gloriam oblatio dirigitur, ejusque memoria 
robur tribuit ad improbos hostium conatus 
elideudos, qui seniper tenlaut variis & inuti- 
libus curis, atque imagiiiationibus mentem a 
sacrificio avocare. Sic concepta Dei pnesentia, 
daos aftectus raplim elicies, Fidei contra Infi- 
deles Trinitatem neganles, &c recordaiionis 
crucis Christi, atque passionis in ea corapletac, 
ex qua fluxerunl onmia bona. Hos auteni 
affectus ad onuie sigiium crucis renovabis. 

Sequitur atiiiphoua, Inlroibo ad altare Dei, 
qwx ter rejietilur : aute psalmum, in ipso, (Sc 
postipsum; ut intelligas spiriluali impulsu, &c 
alacritate, ac sunnna veneratione totam Missae 
actionem perageuiiam esse, omni abjecta tepi- 
ditate. Admirare Dei bonitatcm, qui te voca- 
tit ad altare suum : quis enim es tu, ut audeas 
ad ipsum iiUroire ? Ora abscondiin abscondito 
faciei Domini a conturbatione malorum spiri- 
tuum ; ne immittentes tetra pliantasmata, divi- 
num perlurbent ministerium. Ora etiam reno- 
vari in te animai juventutem, quas est fervor 
spiritus, ex quo vera & solida laetitia procedit. 

Ad primum versiculum psalmi, Judica me, 
Dtus.: Consi^era ea prseparalioae & disposi- 



TRACTATUS ASC^TICUS. 1C7 

(ione ad altare ■.KcedMKlum essc, ut Dei judi- 
ciuin iioit" pertiniescas, ut discernaris a gente 
iion sauctA & iniquA, sisque purus & sine 
Xnacula ante Deum, quantum iert humanii 
fragilltas.- Hanc ijul<*ni puritatem luimiliter 
petes, cuni cerla tiducia eam merilis Cliristi 
obtinendi. 

Ad 2. Quia tu esy DeuSy fortitudo men^ 
KruJ)esce quod toties tanti sacrameuti divino 
aliniento confortatus, inibecillis es, adhuc tristis 
kicedis, & cuicumque levissimae tentationi 
turpiter succmiil)is. Meril6 ergo repellit \t 
Dcus, merit5 te affligit inimicus, nisi ipse vires 
suppeditet, qui est fortiludo tua & robur 
tuum. 

Ad 3. Emltte lucem tuam, Pete divinum 
lumcn, ut veritatem a vaniiate discemeus, ipsam 
verilatem seqiiaris, cujus splendoribus interior 
sensus illustratus, cum e\temo sacrificio concor- 
det. Mons vero sancUis, qui in hoc versiculo 
commemoratur, attare est Calvariae monteni 
indicans, quia iu eo Christi passio &c mors? 
repr^sentanda cst. 

Ad 4. Et infroibo, IVIagnum renova in te 
revcpeiitiae affectura erga altare et sacriticiuoi. 



128 hU MISSA 

Ad o. Corrjiiehor tibi in cHharaj Excita in 
te cordis lactitiani, quae per citharain sigiiifi» 
catiir : sed statim oculos ad tuam imperfectio- 
nem reflectens, ingemisce el dic : Quare tris- 
tis es, miima mea, <5f quare conturbas me? 

Ad 6*. Spera iti JDeo, Ne despondeas ani- 
muni, restat enim spes in salutari tuo, iu quo 
tota fiducia coUocanda est: quoniani ipse dabit 
iit obtenta culparum \emk in ipso gaudeas, &i 
in ejus laudibus perseveres. 

Hac spe excitatus dices cum ingenti fervore, 
Gloria Pafri, Sf Filio, c«put inciinans & 
offerens ad omnia adversa, & ad mortem pro 
Deo suslineTidam : Tum rcpetita antiphon^ 
Iniroibo, ut bene memineris qu5 ingrcderis, et 
quid aggrederis, dices : Adjuiorium nostrum, 
ut discas uon ponere fiduciam in tuis viribus et 
industria, sed in eo gui fecit ccelum S^ terram, 
^ quo duplex adjutorium postulabis, pro con- 
sequenda aeterna salute, et mediis ad eam 
wef essariis, et pro illa peculiari necessilate pro 
qua ofTers sacrificiura. 

Subditur statim generalis confessio, quia 

Jusius prior accusator est sul, quam humiliter 

recitabis^ actum eliciens contritionis, ut est 



! 



TRACT^TtJS ASCRTICUS. JS^ 

fijsliacta 7\h attrilione ; tloleiis scilicct de pec- 
cutis tuis 6i lotius munili, super oiiinia iiiala, 
idque pure propter Deuni supcr onmia bona 
dili^ctum: tlal>isque operani ut vcrlia illa, meA 
ciifpd, cuni ujagno duloris scnsu proferas, & 
cum bona spe divinae misericortllie pro tuis 
€l aliurum jieccatis. ConHtcris autem non soluni 
Deo Crci^tori, Hedemptori, et Judici tuo, sed 
cliam B» Virsini, cujus innoccntcm fiiium scele- 
l-ibus tuis intcrfecisti, B. INIicIiaeli Archvingelo^ 
cujus obsequiis te ingratum exhibaisti, B. Jo- 
amii Baptistae et aliis Sanctis, quorum monita 
ft exempla contempsisti, fratribus quoque qui- 
bus scandalo fuisti. Agncscens autem fragili- 
talem tuani el ncccssitatem, auxilium eorum ira- 
pl(Jias quibus confessus es, ut pro te oreut^ 
quod Immiliter facies, et ciini adstantes preces 
pro te fundunt dicentes, Miserealur, dum 
eliam ipsi contitentur : dum sequcntcs versi- 
culos recitas, iUum iu te spiritum eKcitabis, 
quem verba sonaut, magno animi ardore et de- 
votione. 

Osculura allari semj^er figes tenero amoris 
affeclu erga Boiniiium Jesum Christuin, cum 

R 



130 • DK MIS5A 

ijitenso desiflcrio semper ei aiibxrendi, et idcj 

brevem sed fcrventlbsimum amori? aclum elicies. 

§, V. Lk Introitu usque ad Eqistohim. 

j[ntROITI'M et ea qujie sequuntur, sedi^te, al- 
tente, et devote re^citabis, adhibitis iiia^na cum 
honcstatc praescriptis ceremouiis, ut spiritua- 
lem ac divinam rem 112:1 omnes inleliijrant. 
Attendes autem ad sensum verborum, cum 
♦licis, Gloria Pafrl, sanetissiraam Triuitotem 
adorabis, optando, ut omnes illi serviant. 
Kifrie, ehison, ad siugulas tres Personas men- 
te in coclum erectus diriges, petens remissionem 
peccatorum cordis, oris, et operis pro te, ft 
pro aliis : et qui iiovies repetitur quot sunt 
Angelorum chori, ipsorum vocibus tuam con- 
junges, et corad illos elevabis. Ad Gforia in 
excelsi,<t, miraberls quomodo [>eccalor in tena 
alieua caniicum Augelorum cancre prtesumas ; 
tum alios alVectHs adjunges laudis, adonitro- 
nis, gratiarum actionis, lidci, spei, amori», 
zeli glori^e Dei, petitionis et obsecralionis juxt*i 
Sensura verborum. Haic aut«m verba, Tu 
solus Sanctus, Tu solus Domiaust Tu aolus 
AUiasimuSj JesH Christe, iutensiori dfrecltt 



TRArTAtUS ASCETICCfl. I3l 

ehaiitatis et revereutiae erga Cliristum Douii- 
nuin |>ronunciHl»is, clesideraus ut ab ouuiibus 
am^tur, honorelur, glorif^cctur. 

Hvuiuo absoluU) sccjuitur salutalio populi 
pcr Uxc verba, JJ.iminns vohiscum. Quotici 
auteni ea diccs, optabis iulinio aflectu Rccfesivc 
Dei et toti niuudo onjneui lyci beucdi( tioucm» 
\^x c|uam siugulis auimabusM, quo niaxime 
in<ligcut, couft^ratur. Dictiuus Collcctas, cru- 
besces, quoii niediator inlcr Deuru et j)opuIum 
esse aucleas, qui toties ulios ad niabmi pcitrac- 
isli. Cum dicis, Per Dominum, ofteres Deo 
omnia merita Cbri^ti cuui maena fiducia : cjuia 
scriptuni eat, Qnidquid pttierHis Patrem in 
vomine meo, dahit vohis. Expendes autem 
verba orationum, ciuafc et per se magui ponde'- 
ris et erticaciie ^uut, el ciira in persona Eccl^siae 
a C^-lebrante recitantur, facilius postutata impe- 
trant ob sacriticii prtcstantiam. 

§. VL De Epistoluj EtangcHo 3)" Symbolo. 

Absoluto introilu secpiitur insiructio po- 
puli iu tide, per doctrinam Propiietarum et 
Apostolorum in Epistola, per verba Christi iri 
Evaugelio, per articulosiidci iu Symbolo, cpiae 



13* DR MISf?A. 

omnia mysteriorum sancHiicatioui, ul nos piir- 

geut et pnvparenr, praemiiluntur. 

Ipsam ver5 Epistoiam et Evangelium iec- 
turus, mente eiice Iiunc actum humilitatis : 
Ego ne in Ecciesia divina depromaai orarula» 
iqui tamdiii sedi iu Cathedra peslilentiae ? Ego 
Evangelium promulgabo, qui factis et exem- 
plis Evangelium impugnavi ? Deinde considcra 
bealos nos esse, quia, ut ait Karuch Propheti, 
quie Deo placent manifesla sunl nobis. Deus 
euim volunlatem suam nobis revclavit per Pro- 
phetas et Apostolos in eorum libris et epistolis, 
ct per Filiuni suum in Evangelio. Ide5 hicc 
omnia magna cum attentione et revereiitia 
legenda sunt tanquam sermones Dei, gratias ei 
agendo, quod mundum doctrina su^ illuminare 
el instruere dignatus sil ; prompiumque ariimuia 
offereudo ad servanda ipsius inaudata lam in 
prosperis, quam in adversis. De hoc auteni 
iios inonent in Epistol-,^ lectione macus supor 
iibrum positee, et veluti oneri admotuE;. 

Graduale etiam, et caetera quae sequuntur, 
cxequendi desiderium siguificant, et ascensum 
ad apicem Chrisilanae perfectionis, qui suiit 
fructus Propheticae et Apostolicae prsedictitionis; 



TRACTATUS ASCGTICUS. 135 

(^iiidam (U'V()lus SacoiTjos direbat se quotidie 
dunbiis conrionibiis intcre>se elegantissijiiis ct 
efRcacisMniis, lectioni ninlirrini Epistolie, et 
Evahj;elii ; qnas sic aiidiendas asserebat, ac si 
Apostolus et Cliristus pia*senies forent, et 
loquerer.tur, cuni firmissinio proposito exe- 
quendi qiiod docent. Turpissinia eni^ii esset 
ejns piiccepli tran-^^^ie^sio, quod ab Ap«)stolo et 
a Chrislo ea dm auditum fuit, nam videretur 
Veibi Divini stalim oblitus esse, et tanlois Coa- 
cionatores neglexisse. 

Initio Evansclii, librum et teipsum sighabis 
si^naculo crucis cnm tenero afifectu er;ra Chris- 
ti passionem et mortem. Fit autem ipsiun 
signum in fronte sedc pudoris, ne Evangcliuni 
erubescas : in ore ut palam annuncies et * coii- 
fitearis : in peclore ut illud in corrle sem|)er 
conserves, nec nulla diaboli sug<»estio fruclum 
ejus impediie queat. In fine librum ibi oscu- 
Idberis, ubi priris crucem formaveras, ad signi- 
ficandum amorem, quo ea doctriim aitiplectcn- 
^la et executioni mandanda est : ideoque [)rp-. 
^ones foctor veirbi esse, et non tantrini auditor; 
actu feiTeiitis^simo ainoris elicito erga DeuCsK' 
ejusque legem. 



IM « Dt MISSA 

Certis diebus leclionem Evanjj^elii exdpit 
Syuiboliini, ut firles excilelur, et sicut corde 
ad jusliliani creditur, sic ore confessio fial adt 
Sttiuteui. Actus igitur fidei exercebis verbis 
correspondenles, et contrarias hiereses detesta- 
beris. Ciiristo item gratulaberis ob ejus glo- 
riani, dum ipsius Resurrectio, Asceiisio, et 
juuiciaria potestas comuiemoratur, et gaudebis, 
quia regni ejus non erit finis. lu illis verbis, 
^ui cum Patre Sf Filio simul adorulury Spi- 
ritum Sanctum adorabis, et iutinio auimi sensu 
sauclissimaai Triuilalem glorificabis ob siugula 
beneficia uatuv<e^ graliae, et gloriiK omnibus 
creaturis concessa et coucerlenda. Demum 
cum dici'?, Et vitam veiiluri .tteculi, spem 
Jirmiun coucipies, vitam aeternam meritis Ciuris- 
ti obtinendi. 

§. VI r. De Offertorio usqve ud Canonem. 

JlACTENUS inslructio fideiium et Missa 
Catliecumeuorum, qui deincejw •^desse non 
poterant, indicente eis Diacono ut exirtmt. Jam 
scquilur Missa tideliumt et quia bic inchoatul^ 
^ctio sacrincii iucrueuti, majori fervore et igneo 
piclatis seusu singuJa verba profereuda suut. 



TRACTATUS ASCETICUS. 1.'35 

Xxordiris aul»Mii ab osrulo allari?, in (luo divi- 
num sacranieiituui lurlici del)et, ut liac auioiis 
et lionoris exliil)ili(»ne Dei quodaninioiio cap- 
tes benevolentiani. Sed qitia Dei auicr annex- 
am habet erga Proximum chariiatein, sequitur 
po|tuli salutatio tanquain coiRniune aniiciliie sig- 
num, quo osteudis, te oinni odio et dissens.'one 
carere ; pra^cepit eiiini Don:inus non esse ofie- 
reRdum mimus, nisi j)rieviA cum fratribu», 
qui.ii^^quid habent conti*a offerentem, reconcili- 
atione. Ad^tantes etiani niones ut simul tecum 
oreut, diceiis, Ortmus, et hoc fcrventer facies 
respiriens ia cochim ad Deum Palrem, deinde 
ad teipsum, tuumque nihiium, qui peccator 
cilm sis omnlum notarum aelcrno Patri Fihuni 
suum offerre debes. 

Quando palenani cum hostia iii manibus 
accipies, poues in ea cor tuum, et omiiium 
circumstantium, omiiiumque fideh*um, ut ea 
quofpie Dco oflTeras huc hitentlone, quod sicut 
pauis, quem ofters, mox convertetur in Corpuri 
Christi, ila cor tuum et onmium lidelium, iii 
ipsum Cluistum per anKircm, et iinitationeui 
transformeDtur, adco ut dicere omues possiiUr 



33^ !de mis«a 

Vivo fgo,Jani non efrOt vivit vero in me Chris' 

tus. Iclcm repetere poteris iu calicis oblatione. 

Diaa viuuui calici infundis, giaiias ag«s Deo, 
qufNd sub his sjieciebus se occaitare volucril 
pro amore tuo : et coiuiuisces aquain, deside- 
xiura excitabis te totum immGrgeudi, in ab^s- 
ji\mi mcrilorum Christi ; -atque ad intimam cuiu 
Deo unioneui susiviraUis. In oratione autem, 
Deus, qui humancB substaniice dlgnitatem, 
tres veluti mixliones seu conjuactiones prorsii? 
admirabiles celebrari observabis. Priraam in 
humanae naturae creatione, ciim mortali corporj 
iiumortalis anima copulata esl: alteram in ejus- 
dem a Verbo facta assumptione, cvim duo extre- 
jnaiufinite distantiainunitatc personas conjuncta 
suut : terliam in ejus clevatione ad graliam el 
glorii^fii» ad corisortiuni scilicet et participatio- 
nem divinitatis, quam ardentissime concn})i»ceiJ. 

Quamvis hoc sacrificium unicum sit, duabud 
tamen partibus constat, corjwre videh*cet 
Christi sub speciebus panis, ejusque sanguiue 
eub s|)eciebus viui. Ide6 pane jam ublato, 
seorsim procedis ad vini obrationem. Utramque'* 
yero extendes ad omncs fincs propter quos 
hbc sacrificium instilutum fuit, qui c^m sijit 



TRACTAttJS ASCfeTICUS. ]37 

maximi monienli, cum summo devolionis fer- 
vore hx oblationcs fieri debent, ac si tu solus 
e^s^s in tolo mundo saccrdos, & ab hoc sacri- 
ficio oranium hominum salus penderet. 

Subdilur brcvis precatiOj In Spiritu huiUi' 
iitatiSf ex l^ngiori dccerpta, quam Azarias 
Unus eX tribus pueris hiter flammas fornacis 
Babvlonicse concepit, animo ver^ contrito & 
aHmmije humiHlalis affcctu recitanda. Sequitur 
alia oratio, Veni sanctijicafor, quA Deum 
mvocas omnis saiictificationis autorem, ut noa 
tolijlm sacriiiciura jam pncparatum periicere, 
sed suk etiam benedictione complerc dignetur. 

Dum manus lavas, protestaberis le velle purfe 
ac raunde vivere, &: a minunis eliam defectibus. 
cmundari : tum gratias ages quod Chrrst' 
sanguiue lotus ais, aliosque afTectus clicies ver- 
borum sensui conformes. 

In oratione, Suscipc, sancta Trinitas, non 
nudam & aridam beneficiorum Redemptionis 
Dostro:, quae ibi commemorantur, memoriam 
iacies, sed qux inlimae gratitudinis afiiectuni 
kicludat. Quare totus in demississimara grati- 
arum actionem effusus, hanc hostiara ii:iinita 
dignitatis te posse oflerre gaudebis ad Dei glo* 

s 



iS^ DE MISSA 

riam, & ad honorem Beatae MariaB VirgKH*, ^ 
omnium Sanctorum, ut ipsis in coelis ante thro- 
num Dei incensum orationum tuar<um pro ,tu* 
aliorujiique salute reprapsentent. 

Postea memor imbecilhtatis tuae, & cQn- 
siderairs quanti monienti sit tantum sa<;rificiunt'. 
divinae majestati oflrerre, ad circumstantiuiii; 
confugiens su^ffragia, ipsos admones ut pro t^ 
orent. Mamis autem extendis, ac si omnibut 
viscera pandasy^ ^ rursum jungis, quasi intra- 
peetus receptos coffiplectaris. Ipse \erb, qui 
alros ad orandum hortatus es, secreto quoqu^ 
oras, ut tuum a Deo sacririciura acceptetor. 
Porro inter hjec congruos his considerationibui 
affectus excitabisi 

Secretis orationibus abso]utis> statim clan^ 
▼oce dicis, f^er omniu s^cula ,sctcuhrum, 
nihil sonans temporale, sed subhme 6i a?t<?i> 
imm. Tum populum saiutans non te ad eum 
pro more convertis, quia jam debes h. terreni»' 
abductus, totuS Deo inteutus esse. Jube^ 
autem sursum corda altoHi, ac si diceres, 
Elevamiui, omnes creaturae, ad Deum, emer- 
gite e fa:ce terr-je, & quae sursiim sunt quaerit?, 
€^^ sursiim suntsiipite^ ugn qude ^up^r t^irdm» 



TRACTATL^S A^CfETICUS. 139 

Corda ver6 ad superna subvecla ad gratias 
Deo agendas horlaris, quia niliil di;^ius, nihH 
iiiai;is «'quum »Si sahiiare, (lu^m b^eficiorum 
meniorem esse. Ideo cor tuuni expandes ad 
otnnes creaturasr, & ad omnia beneficia illis 
collata, gratiarum enira actio potissjma est ad 
ampliorem gratiam disposilio. Succedit Piaj- 
/alio, quasi probquium, feu praeparalio quaedam 
ad eam actionem, quae proprie sacrifi«-ium 
*ontinet, in qua Deum impensiils * laudas, 
fedvocalis eliani ceelestibus spiritibus, ut tecum 
concih&int. Ne taaien temere in Angelorum 
<<horos te ingeras, facultatem a Deo petis hu- 
rtiili supplicatione dicens : Cum quibus ^' nos- 
tras roces ut admiiti jvbras deyrecamur, 
Ite Angelicis junctus agminibus, sacnim Trisa- 
gion psalles cum summa reverentia & fervore, 
tfui tantus sit, ut, quantrini fieri potest, super- 
Borum spiriluum affectui correspondeat, & 
adaequelur. Si enim tremunt Potestates, 
4fa2e sunt veiuti caeli cohmmae, quanto debes 
horrore ac tremore concuti tu vilissimus terrae 
vermiculus, qui Deum tolies & lam enormiter 
©tfendisti. 

•" Pbrrci conlinet hic hjinnus trcs krudesi & 
duafs petitioues. Natn prlmo laudas sanctiiatein? 



140 DE MIS6A 

potentiam, ac supremum Dei doniinlum, c\^m 

dicis, Sanctus, Sanctus, Sancius Dotnifius, 

Deus Sabbaotfi, Secund6, celebras gloriam 

ejus, qua* in tot creaturis iii c(elo & iu terr^i 

tam mirabilitcr elucet, bis verbis : Pleni sunt 

coeli Sf ierra glorid tu4' Tcrti^, magnificas 

Cbristum Dominum dicens : JBene^ictus qui 

venit in nomine Domini: & cilm boc dicis, 

ipsum invitabis in animam tuam aftectu omnium 

Sanctortim. Dua» vert» petilipn^s insunt verbis 

istis, Hosanna in ejccelsis, quae bis repetuntur ; 

h illis salutem postulas, h qua^ ad eam sunt 

necessaria, prim6 a Deo, deinde ^ Christo. 

Hic autem bymnus ide6 Cauoni pramittitur, 

ut ex ipsb admonearis te in maximi momenti 

negotio coram throno divinae Majestatis con- 

sistere, ac veluti in Sancta Sanctorura hitroire : 

& si bactenus oportuit te purum ^ ferventem ei- 

se, jam memineris te deinceps debere tanto ar* 

dore infiammari, ut eo possis omnes circumstan- 

tcs im6 universuqi terrarum orbem succenderc» 

§. VIII. De canone us^ue a4 Consecraiionem. 

Hjec pars Missae Canon dicitur, id est Reguta* 
qua in sacrificii oblatione servanda est. Con- 
istat autem, ut testatur Tvidentinum Conciliuni, 



TRACTATUS ASCETICUS. Ul 

itx ipsis verbis Domiui, ex Aposlolorum tradi- 
lionibus, ac summorum Poutiticum instilutioui- 
bus ; uihilque continet quotl non niaximam 
redoleat pictalem & siuiclitalem, atque oiTeren- 
tium mentes in Deum erigat, & cum eo con- 
jungaittur. Submiss^ voce recitatur, ut per 
^ilentium tum gravitas negotii, quod quasi 
secret6 cum Deo tractatur ; tum compositus, 
|>acatusque animi status, qui ad hauc fuuctio- 
nem rite peragendam uecessarius est, iutelliga» 
tur. Ejcis verba attente &c devot^ prolata ipsi 
]itterali significatione pios affectus suppeditabunt. 
Per particulam, igiturt connectitur cum praece- 
dentibus ; cClm enim tibi Angelorum ministerio, 
ijuorum vocibus tuas adjungi in Praefalione ro- 
gasti, jam quasi pateat ad coelum via ; stalim 
fiducialiter ad thronum Dei accedis, & eleviitis 
eursiim oculis, expansisque manibus, precei 
Juas ad Deum eflfundis, per Christum eum 
rogans, uti accepta habeat hoic dona, ab ipso 
nobis coUata, h(ec munerat a nobis ipsi oblata. 
ha)C sancta sacrijicia qux pro peccatis nostris 
Offeruntur. Et prim<N quidem personani com«. 
ciemoras, cui oblatio dirigitur, nemp^ Deum 
Tatrem : secuq<l<>, mediatprem Cliristum Jegum: 



i4* DE MISSA 

t€rti<\ offerentes, eorunique afFectum : quartff, 
res oblatas, quas pelis ut Deus acceptet & benc- 
dicat: quinto, eos pro quibus offertur, Ec- 
clesiam scilicet, summum Pontificem, et aliosi 
sextt>j ea omnia, que consequi hdC oblatione 
desideras, redemplionem, salutem, incolumi*. 
tatem : septim6 Beatam Virginem, & praeci* 
paos Printipes Curije coelestis, quorura suffragii 
memor tuae imbecillitatis imploras, ut Deuni 
tibi propiiiura reddant. 

Ut omnium recordari possis, pro quibu$ 
orare debes, poslquam dixisti, MemenfOt Do' 
mine, famuhrum, famularumqve tuarum : 
utque ipsje preces vim habeant efficaciorem, 
multilm proderit cum Christi Domiui cruciatii 
bus illas sociare, hunc fere in modum. Prim6> 
pro teipso orabis per sanguinem pro nobis effu* 
sum, ut per illum expieris a peccalis, & eas vir* 
tutes obtineas, quas tibi niaxitne sunt nec^ssariaei 
& finalem perseverantiam. 3 Per latus trans- 
fixum, Ecclesiam commendabis, quae ex eo orta 
esl. 3. Per caput spinis coronalum, summuiil 
Pontificem, omnesque Principes, & Antistites. 
4. Per vulnus dexterae manits, amicos, consart-* 
^uineo», Si benefactores, 5, PeF vulnu» siiijf^* 



TRACT.VTUS ASCETICrS. W^ 

intj OBiiies qui te odeiuDt, vel nlicjUd TDolestii 
aut scaDdalo affeceruiiL d. Fer deAiruni pedcm 
taosroratum, }»e»s<juas, Cv itegotia a supehori- 
biis coouiieHcUU' 7« Fer sinistruDi, oiEiies 
qui suut iii p^cc^to niortaii, ut in dexteram 
parlein transferantur. 8. Per fiagella, 8put%- 
'6c alapas, ^fhmcos, iiaer^ticos, cseterosque infi- 
deles, qui Deum coDtumeliis ainciuDt. p. Pci 
cr«icifi\ionem, Religiosos oniuium Ordiimm^ 
t^ crucem voluntariec aBperitatis libenter ferant. 
l^. Pef sitim, eos omnes qtii tuas preces €xp«- 
tunt }^. Per angorem, quera iu horto pati TOr 
luit, omoes qui in aliqua calamitate, periculo, 
liecessitate, tentatione, aut moiestiA versantur. 
>$. Per mortem 6c sepulturam, justos omneSy 
ut cum ipso sepuiti seuiper in justitia pcrseve« 
lient, Speciatim vero pro iliis orabis, quorum 
tfc Deus meruitiisse vuit, & tu nescis: pro Lis 
quos Dtus masime (liligit, licet eoruiu nume- 
i^m & nomioa ignores : id enim graUssimum 
iili est, ut amicorum ejus memor sis. Ab Lis 
HlVeHi orationibus te brevissime ex|)edies, imi- 
tatuB Ecclesiam, quas paucissimis verbis seip- 
sam, summum Poutificcm, ix Antislitem^ ora- 
uei^ue orthodoxos coDmieudiit. Noque ecim 



144 i>E MissA 

decet privatas causas prolixiiis quam pubjicjii 
traclare, praisertim apud eum Priiicipem, quJ 
omnia scit, & nos admouuit, ue orantes mul- 
X\\m loquamur. Consultius itaque erit pro om- 
uibus ante Missam fusiiis orare, ut ia ipsa bre- 
vior sis. 

Postquam vcri^ privatse deVotioni satisfecisti, 
rursum publicas Ecclesiae preces assumis pra 
circumstantibus k pro offerentibus, sive pne- 
senles sint, sive absent^: ..v quia sacriticiurh 
jam oblatum fuit in expiationem culparum, in 
gratiarum aclionem, &c impetrationem omnium 
ben«ficiorum, jam primarius ejus finis exprimi- 
tur h^c oratione, Hanc igitur ohlatiovem ser" 
vitutis nostra, (\\A protestaris h agnoscis 
snpremum Dei dominium, 6l infjlnam nostrara 
servitutem ac subjectionem, expansis nianibus 
super oblata veteri ritu, ut ea transferas iu Dei 
potestatem, ipsum cxorans, ul cb csternd dari' 
nntione nos tripijubeat, 4* ehctoruTn suorum 
grege numerari, Tum ipsi ccmmendas sacri- 
ficii oblationem, ut cam in ommbus benedic-* 
tam» & inter dona sibi grata adscriptcTn S^ 
ratam, sive approbatam, & confirmatam: atquc 
rtitiQnabilcm, divinis scilicet rationibus con* 



tRACTATUS ASCCTICUS. 143 

l^entem, ac tandein acceptabilem, id est 
dignani, quae non soliiin ex parte doni, sed 
ctiam ex parte luinistri offerentis a Deo accep- 
tetur, uon quidem ex ncstris meritis habere» 
sed sua ifv^iikfacfre dignelur. Porr6 ad illa 
verba, Ut nobis Corpus S)^ Sangnis Jiat dilec- 
tissimi Filii tui Domini nostri Jesu Christi : 
actualcni & expressam intentionem renovabis 
consecrandi Corpus iS: Sanguinem Cliristi per 
Jhranssubstantiatiouem panis <^ vini Cbristi verbit 
Gon^ieudaui» 

§. IX. De Consecratione usque ad Orationem 
Dominicanu 

PosT multas oblationes verbis hacteni\s ex- 
pressas, sequitur tandem realis oblatio, qu^ 
kleiu Christus iucruente immolatur, qui in ara 
crucis semel seipsum cruente obtuUt. Qu6d 
ii h^tenus uecessaria fuit puritas, humilitat» 
lc reverentia; uiuit^ major nuuc requiritur» 
cum ad tremeDdum mj^sterium non siue timore 
lc hprrore perficiendum appropiuquas. Hu- 
miiia te igitur quantiim potes, tx. recordare qu'd 
acciderit Ozae : tum ea Christi verba tibi ad 
aurem dici existima : Ecze appropinquat hcrot 

T 



146 BE MISSA 

4* FUius hominis tradetur in manm peccato- 

ris. Considera te liic Christi persouaBi gerere, 

tolunique Iiominem internum & externum ad 

ejus majestatem, ^: sanctilatem eompone : & 

cura, ne quid sit iu te dissonum ^ persona quam 

sustines. 

Haec vcrba, Qui pridic quam pateretur, 
proferuntur historice, & recitative, ut inspicias 
& facias secimduiii exemplar, quod tibi ^ Chris- 
to Domino monstratum est. Cilm dicis, Ac' 
cepit pantm in sanctas ac venerabihs manu9 
suas, considerabis, quam purce del^eant esse 
manus, qua^ tantum pignus atlreclant, & hinc 
disces hoc opus esse divinae omnipotentiae. 
Ciira oculos in coelum elevas, illiJc transfere» 
wjiiversas aninue vires & cogitalienes. Ciim 
dicis, g;ratias agtns, gratias iteni ai^es ol> 
hujiis sanctissimi sacramentl iiistitutionem. 
Verba cousecralionis .jwuialurus, considera te 
ea formaliter < t enunciative proferre in persona 
Christi. Ipsis autem prolatis, penctra oculis 
fidei id quod lalet sub speciebus sacramenta- 
libus : tum genua Hectens aspice iisdem ociH. 
Ms hdei exercitmii Angclorum le circumdantemy 
gt cuai illiii ade<^ proluudi^ revcrcntia Christuia 



TWACTATIT9 ASCrTIClS. ^ttj 

■»ik)rn, «it cor tnum uscpic juJ ahyssiun fiiintilitin. 
Ad Elovatioiifm, Chri?.tnm in crucc exaUatum 
roiilcm[»i;irc, ct c»ra utomnia traliat acl scipsuni. 
Varios eliam virtulum achi*, eosque intehsissi- 
mos elicic">, nunr; lios, inmc iilos, fiilei, s))ei, 
araoris, adorationis, humiliiulis, et simiiium, 
iiiente dicendo, Jesn^ Fili Uei, mii^erere mei. 
Dominvx meus Sf Dcm mevs. Amo fe, Drm 
tneus, £f adoro tofo eori/r <5f affeciu. Po- 
teris etiam ronovaro inlciUionem j)ro «jua ccle- 
bras, ct sacrum offenc secundMm <|Ualuor finos. 
Sjiecialiter vero cam caliceni elevas, racmor 
cris cum sensu doloris et larryrais Sanguiueju 
Christi pro te effusum fuisse, et k te sa^pe con- 
4emptum. ibsumqe adorabis veluli in coni- 
pensationem praDteritorum conlemptuum. 
Sanctus Petrus Martyr in calicis elevatione 
gratiam petebat marlyrii et obtiuuit : tu advei- 
«itatum incruentum martyrium posJulabis. 

Ad illa verba, H(BC quotiescumquefeccritis, 
passionis et mortis Christi recordaberis, quam. 
consecratio panis ^ consecratioue viui sejuncta 
Tepraesentat. Et quia peracla consecratione sta- 
tim adsunt sancti Angeli, et perseverant vene- 
rabundi, donec sacrilicium sit cQnsunnnatuni 
tu horum reverentiara aemulare. Nara si ccelum 



•14S D2 Mr"»5A 

esl, ubi est lyeus, OBluin sine dubio efficMwr 
sacrum altare in quo tantum peragis wysterium, 
tuque adniirabili sunimi boni parlicipatione 
quodammodo deificaris. Quolies vero hostiam 
tanges aut calicem, Christum complectere, et 
cordi tuo adstringe omni possibili amoris afFectn, 
Post consecrationem sequitur oratio, Ufide 
Sf memores : qua Chrisli passionem, resurrcc- 
lionem, et gloriosam ascensionem comniemoras, 
quibus mysteriis excitalur fides, spes robora- 
tur. Sperare enim debes per merita tara 
beatae passionis, h qua omnis beatitudo no^stra 
promanat, te aliquando participem futuruiH 
resurrectionis, et ascensionis in coelum, ac glo^ 
riae sempitcrnae. Nec nudam solummodo afFer» 
mysteriorum commemorationem, sed sinnU 
cum hostia pura, sancta, ct immaculata, Corf 
pore scilicet et Sanguine Christi ; licet enira 
propter species sacramentales panem, adhucno^ 
tnines, non tanien pancm qui prius erat, sed pa^ 
nem vita iElerncBy Sf «alicem salutls papetuie^ 
Elicies autem actus gaudii propter Christi glo- 
rificationem, et crun dicis, Supra qucc piopir- 
tio» ac sereno vultu, ofFerres Deo onam anti»- 
4jua sacrificia» • 



TRACTATUS A9GETICUS. 145» 

Crtm inclinalus Dcuni rogas, ut sacrificiun] per- 
ferri jubeat m sublime altare suuni per manus 
fancti Angeli sui, ad summam interiorem hu- 
niilitatem te excitabis, et ipsos beatissimoi 
^iritus orabis, ac nominatim sanctum Micba- 
ielem, ul opem tibi ferant. Cilm dicis, Omni 
benedictione ^ gratid rtpfeajnw\ ingens 
desiderium elicies consequendi ex nieritis Chris- 
ti omnia possibilia dona, quibus maxinie possis 
Deum glorificare. In Memento mortuorum, 
orabis prim5 pro consanguineis : ti)m pro iis, 
qui tibi causa fuerunt ahcujus crucis, seu mo« 
lestiae : deinde pro benefactoribus, postca pro 
Miquo recenter mortuo, aut specialiter com- 
mendato : demi\m pro iis, qui neminem habent, 
cujus sufFragiis nominatim Juventur. 

la illa oratione, Nohis quoque peccatoribus, 
0gnosce te peccatorem esse circumdatum infir- 
niitate, et timc : hcet enim nihil tibi consciu» 
lis, non tamen in hoc justificalus es. Spem 
igitur erige ob muttitudinem miserationum Dei, 
& magiio animi ardore partem ahquam et soci- 
ekitem cum sanctis tibi donari humiUime pete, 
atque in eorum consortium admitti, optando 
lexmiiam yitse sanctjtatem pro majori Dei gloria 



150 DE MIS5A 

m Chrislo Jesu Domino nostro, Per quemy ais 
consequenter, hac omniay Dominet semper 
bonay panera sciiicet et viniim, creaSy qnia per 
ipsum onmia facta suTit : san<:tijims, cum in 
prima oblalione sacrificio snnt destinata; vi\\h- 
^fas, mediante transsubstaatiatione : henedieis^ 
quia per htec sacramenta copiosam acquirimus 
^ratiam ; c^ prcestas nobis, in cibum et re- 
^emplionem. Porro haec verba valde ferventeir 
pronuntiabis, itemque sequentia, quia per 
Christum, cum Christo, et ih Christo est Deo 
Patri omnrpolcnti omnis honor Sf gloria. 
Hic autem gralulari poteris toii SS. Trinitali 
gloriam quam habet per Chiistum : et dum 
tenes hostiam suj>er cahcem, offeres SS. Eul- 
charistiam, quam sub utraque specie in mani^ 
bus habes, in laudem et gloriam Dci, pro om- 
liibus beneficiis, in expialionem culpftrum, el 
j)ro omuium bonorum impetratione. 

§. X. De Oratione Dominica usque 
ad Communionem, 

Absoluto Canone jam te ad Communi'- 
©nem praeparare debes facto uiitio ab oration^ 
Domiuica, quam cum trcmore, et filiaU^ ergft 



TRA,CTATUS ASCF.TICUS. 15'^ 

Deum afTectu recilabis, ocuiis iu sacraiuentuui 
mtentis, quia Christus siniul cuin Patre preces 
tuas audit, et exaudit. Septeiij sunt ejus 
petitioi.es, iii quibus summatiui coutijQeutur 
r«s ouuies a Deo petendae, et pro quai-um 
impetrdtione lioc sacriticium offertur. la 
prima petilione dcsideriuui excitabis eximiae 
Ime et aliorum saiiclitatis, ut gloria Dei au- 
geatur, ut ab omuibus ametur et timeatur, 
ejusque sanctitas, bonitas, sapicntia ubiqae 
iuuotescat. lu secuuda, optabis Deuni in tua, 
et Ccftcrorum voluntale reguare, simulque petea 
ad reguum iliius feiiciter pervenire. lu tertia 
rogabis, ut omues Iiomiuea sic Deo serviant et 
obediant iu terris, sicul ei ab Angelis servitur 
iii coelis, nunquam peccando, et quae illi .graU 
sunt semper iVrventissim*j faciendo. In quarta, 
omnia necessaria pro victu, vestitu, cseterisque 
teni|x»raiibus postulabis. In qiiinta, implorat;^ 
Dei liberalitate pro alimentis, ejusdem clemen- 
tiani pro remissione peccatoruin deprccaberis^ 
elicito actu coutritiouis, et siwcerae dilectioni* 
omnium ijiimicorum, et aliorum, qui tibi caus» 
ftterunt alicujus molestise, piire iUos amando 
j>¥opter Dcum. lu sexla, ditiidcas de proprii* 



152 UK MTSiA 

Viribus, ft timcns malitiam et incohStaritlaiBi 
tuam, |>etes k Deo, ut te praeservtt k tentationi- 
bus, ne forte in eas inductuS) ab ejus gratia et 
dmicitia txcidas. In scptima, k malis culpae 
& poena liberari precaberis, atque ab omnibus 
ddversitatibus, quas diabolus ct mundus contra 
te moliuntur. 

Haec postrenia pelitio fusivis explicatur in 
sequcnti oratipne, Libera nos, queesumuSi 
Domine, in qua mala euumerantur, ^ quibus 
postulas liberari, praeterila scilicet, praesentia 
et futura. JNIaia autem praeterita sunt peccata^ 
de quibus scriptum est : FiH, peccasti ? I\^e 
adjicias iterum, sed de prcsteritis deprecare 
ut tibi dimittantur. Ptaesentia suut quotidi*» 
ana peccata, et aliae calamitates. Futura suut 
tentationes, et aliae immiiieuti^s miseriae : quse 
eine speciali Dei adjutorio evitaji non possunt» 
Ad haec impetranda opem flagilas Beata; Vir- 
ginis, Sanctorumque Apostolorum Petri, Pauli» 
ct Andre», et omniam Sanctorum : et signans 
te signo crucis paccm petis, quam Ciiristus 
nobis sud passione promeruit. 

Sequitur fractio hosliae in tres partes, qua* 
rum unam dum calici immittis, intimani cum 
t)eo uuioucai po^tulabis. Paceia populo aa^ 



TRACTATVS ASCETICUS. 15$ 

tiuntianS) triplkeni cunrtis paceni dc^wderiibw^' 
«acem scilicet uniuscuius(|ue cum Doo, quoe 
in ejqs gralia & aniicilia consistil: paccm cum 
s«Mpso, quae in concordia appttitus cum recla 
ratione sita est, ut quod ista diclat, ille e\e- 
quatur: pacem cum proximo suo, ut nemo 
alteri praebeat oftenste occasionem, sed omnes 
potius Cliristianae charitatis oflicis sibi dcvinciat. 
Ad primum, Agnus Dti, elicito aclu lidei 
crija Christum ibi pra:senlem, qui est vcr^ 
Agnus Dei pro uobis in cruce innnolatus, libeia- 
ri & praeservari petes ab onmibus miseriis spi- 
ritiuihbus, quales sunt habitus pravi, tepiditas 
iu obsequio Dei, inconstantia in bene captis, 
Ad secundum, hberari itcm 6z praeservari petes 
k miseriis teraporabbus, a pesle, fanie, l)eIlo, 
niorbis, & perseculionibus, quatenus ;\ scrvitio 
\' cultu pacifico Doi nos impediunt. Ad ter- 
tium, pacem postulabis, quam parit bona 
conscientia, dominium sui, omniumque rerum 
creatarum contemplus. 

§. XI. De Communione» 

IvECTE Psalmographns de Doniino lof(uer.< 
dixit : Et factus est in pace locus ejns: Sc 

i; . . . 



154 BE MIS9A 

Apostolus etlam ait, Pacem habefe, Sf Deuif 
pacis (5)' ddeclionis erit vohiscum. Non erg» 
niirari debes, si seepius repetiti imploralione 
docet Ecclesia proxime ante Commnnionem 
pacem a Deo petere, quae & omnia bona in sc 
complectilur, & dignum Altissimo praeparat 
habitaculum. Hanc petitionem continet prima 
ex tribus orationibus, quae communionr prse- 
mittuntur ; post quam in secunda remissionem 
postulas peccatorum, & donuni perseverantiae. 
Tertia ver5 timorera in te excitat ne }3anis vitae 
& potus aeternae salutis proreniat tibi in judi- 
cium ^ condemnatiGnem : sed mox fiduciam 
concipies, sperans ut meritis Clirisli tibi prosit 
cd tutamentum mentis Sf corporis, S^ ad »?e- 
delam percipiendam. Tum genuflexus Deura 
adorabis, ardentissimum concipiens dcsideriui» 
ipsum in Sacramenfo suscfpiendi, eijrn versicu- 
lum illum profers : Panem ccclestem accipiani, 
Sf nomen Domini invocabo. 

Cum dicis, Domine, non sum dignns, cod- 
fitere indignitatem tuam, sed simul agnosce 
Dei omnipolentiam & misericordiam sequenli- 
bus verbis, sed tantam dic verbo, <5r sanabitur 
animaifi^a. Te aulem indignum fatcberis» 



% 



TRACTATl'S ASCETICUS. 155 

primo propter ))cccala lua : secundo ob vilita- 
teni naturde tu« ; terli^, quia ex te niliil es, 
niiiil halies, niliil potes. 

Ante Couimunioneni subsiste aliquantulCim, 
^ pra^cipuaruni virtutum, humilitalis, fidei, 
ipei, charitaiis, contritionis, abnegalionis &c ado- 
rationis aclus breviter elice, quos sequeuti, vel 
siniili modo formabis. Quamvis aulem longi- 
usculi videantur, si tamen memoriai bene im- 
pressos iiabebis, ficnt tibi ex ipso usu & agili- 
tate k Deo tributa ade6 familiares, ut quasi iii 
iustanti eos mente depromas, , 

lia est, Domine Jesu, indignissimus sum, 
■guia omnibus peccat^^ihusy &f ipsis damnatia 
deterior sum^ indignns omni bono, Sf dignut 
■^mni mah. Fretus tamen pietate 4* miseri' 
cordid tnd infinitd, te sumere prccsumo, 
Credoj Domine, quidquid credil H te edoct^ 
Sancta Romana Ecclesia, Sf quidquid illa 
damnafy ego pariter damno Sf anuthematizo. 
Spero d te, Sf peto vmnia auxilia necessaria 
pro consequendd med per/ectione et salute 
mternd tuis infinitis meritis, et Sanctorum 
tuorum opif ulationi ac communioni innixus» 
Oaudeo et ecculto de onmi bono et glorid titd. 



IS6 DE MISSA 

ejtisque propa^aiioiiem qvani mnxlmam desi- 
dero. Omnia peccata mea quuntdm pbssuui 
defestor propter te, parafus pro iis plehissi' 
me in hdc vifcl satisfacere, ut anima m.ea 
purissimum tuce majestalis hahitacnlum sem- 
per sit. Parco nmnibus qtii me aliqud moles- 
tid affecerunt, aut deinceps afflcient et eos 
propter te sincere amo. Offero mc ad omnia 
mala pcemejnxta henephuilnm tuum toleran- 
da, renuntians voluntati,judicio, amori pro- 
prio, ac lil/ertati, meque tibi lesignans cum 
QmrAmodd indiffere/itid. Te denique sum- 
mum honum meum supplicter adoro et precor, 
per illam amaritudinem quam sustinuisti pro 
mt in cruce, maxime in illa hora, quando 
anima tua egressa cst de corpore tufo, ut mi- 
serearis animce meti in egressu suo. 

Iljec postrema verba addita sunl, ut impc- 
tres bonam mortem, & cum ea dicis, Chribti 
corjius suraere intendes per modum Viatici, si 
ips^ die te mori contingat. 

Sumpturus Sanguinem, coBsidera te nihil 
habere, quo digne possis pro Christi Corpore 
quod sumpsisti, gratias agere ; & ideo paris 
▼aloris Sanguinem ofl^reiis, dices maguo spirilu 



TRACTATUS ASCRTICUS, 15/ 

veiba illu : Quid rctribuam Domino, cuuise- 
quentibus oraliouibus quae suuipto Sanguine 
dici debeut. 

Quia ven!^ post Coininunionem aliqua niora 
intercedit, dum abiuitur calix, coniplicalur 
ctjrporale, extenditur velum ; eA duraute eo» 
affectus breviter & ferventer elicies, qui magnis 
Priucipibus exhiberi solent, ciini alicujus 
donium dignantur inviserc. Prini6 itaque tau- 
tuni hospitem adorabis iu ejus Divinitate & 
Hunianitale. 2. Gratias ages, qu©d ad te tam 
indignum venire dignatus sit, ^ pro aliis benc- 
ficiis geueralibus & particularibus. 3. Splen- 
dide eum tractabis, pra^bendo illi onmia quae i 
te desiderat, detestando scilicet onmia peccata ; 
lenovaudo vota, & bona proposita ; proponen- 
do ab iis abstinere, quae illi displiceut, &c 
facere sertper quod melius esl ; ofierendo te 
paratum ad omnera crucem & molestiam. 4. 
Fetes d tanto Rege qui omnia potest, quidquid 
tibi h aiiis, vivis &i defunctis est necessariui^. 



15S IVB MISdA 

§. XII. De postremd parte Missa usque 
adjlnem, 

Peracta Commuuione sequitur graliarura 
actio, q«!e est ultinia Missje pars, incipiens i 
Versictdi^, q«i Commumo dicitur, e6 quM 
oiim caneretur, dum populus eommunicabat. 
Seqnieurtes autem orationes, non solian grali- 
aruiQ actionem continent„ sed eliv^m postula- 
tiionem ut dona accepta in t€ permaneant, 6c 
majus quotidie sumant incrementum. Tnm 
diraittitur populus, & dum ille respondet, Deo 
gi-ntiaSj ilerCmi gratias ages Deo, Ad orali- 
onem Placeat tibi, rursiim offeres sacrificium 
purissima inteutione, Sx. cum omni desijerio 
triumphantis ac militantis Ecclesiae, prout ipsa 
verba sonant Deinde populo benediceiis, 
uberem k Deo omnibus fidelibus benedictionem, 
Qmniuenqite coelestium gratiarum abundantiaui 
e\ animo precaberis, ut nunc in via, postea in 
patria sanctissimam Tnuitatem omnes glorifi- 
cent. 

Leges demvmi in fine initium Evangelii se- 
«^ndiim Joannem cum reverenlia & affectu 
gratitudinis pro benciicio Incarnatiouis &c voca- 



TRACTATUS ASCETICUS. \5§ 

tnmis ad ft<iem, el cuni desiderio ^loriae Dei, 

ut ab onniibus agiioscatur, & glorificetur. 

Sanctus Augnslinus, ut gravissimi autores tes- 

tantur, hoc Evan^elium aureis litleris coiiscri- 

bendum, (S: per onnies Ecclesias in loco emi- 

nenti proponendum esse dicebat. Mcm antiqu* 

Christiaui tanti faciebant, ut pferique coH» 

appcnsum ferrent, tanqirain alteruin Ciiris- 

tianae fidei Symbolum, ac veluti amuletum 

coiitra daEmcnum Texationes. In prima huju» 

Evangelii parte agnosces quantus sit hospes, 

quem sub paiiis & vini velaraine latenteiB sus- 

cepisti, nempe Terbum aetemum, |)er quod om- 

nia facta sunt, filius Dei, Patri consubstautialis, 

hominum lux & vita, per quem & in quo 

omnes vivunt & ilhiminantur. Ex^iendes dein- 

de ne forte »d te pertineant verba quse set^uun- 

tur: Lkx in tenebi^i lucet, et tevebr/e eani 

non comprrhenderunt. Sicut emm homini 

caeco praiseiis est sol, sed ipsi soli absens esl : 

sic homines tcrrenis aflectibus vduti tenebri» 

obvoiuti intiinam Dei lucem non vident, nec 

ab ea illuminanlur. Hsec etiam verba ponde^ 

rabis, /ffi mundo erat^ et mundus eum non cog^ 

no9it : in propria vtnif^ et xui eum non recep4- 



1(^0 DE MISSA 

runt : ne & liacc forsitan iii te locimi liabeftnt:, 
quod ne contingat, Deuni prccaberis et timebis. 
In ultimis denique verbis attendes quod dicilur, 
Dedit eis potestafem Fiiios Dei Jieri, el boc 
Hi te adimpleri rogabis : et quia Verbum divi* 
num plenum est gratise et veritatis, ex hac 
plenitudine ubertim haurire satages quidquid 
tibi ad saluteai et perfectionem cst necessarium. 

CAP. VI. 
Qiiid agendum Post Missam, 

§. I. Discessfts Sacerdotis ah Altariy Sf qu(B' 
dam exercitia post Missam. 

(JuiA finis bonorum oj>erum debet esse gra- 
tiarum actio, ab altari post sacrum discessuru^ 
Canticum incipis triura puerorum, quo ad gra^ 
tias pro tanto beneficio Deo agendas omnes 
creaturas invitas. Ipsum itaque recitabis dum 
pergis in sacrisliam, dum te sacris vestibus 
rxuis, omni possibiii devotione atque arden- 
tissimo affectu Deuni benedicendi et suj)ercxal- 
tandi propter ipsius iniinitam bouitatem. Quo 
absoluto in persona Ecclesiae, qu?e illo concludi 



TRACTATUS ASCETICUS. l0'l 

SBcrlficiuin pra^cepit, iii locmn te recipies al> 
onmi strepitu »S: clistractioiie remolum, in (\m0 
clanso oslio cordistui, cajlcnsnue coiritationihus 
cxclusis, soli Deo vatahis, pec alj eo reredes 
donec benedixerit tihi. Snnt quKflaui oratio- 
ncs variis atlectihus |>lenK, post Missani reci- 
taDdze, quas Sancti Doclores Tbonias & Bona- 
ventura coin}X)suerunt. Has si devote & seda- 
te recilaveris, pondcratis verbis 6c sensibui, 
ntt»! erunt inutiles &c infructuosa!. At sl eas 
celcriler percuireris, ut nonnulli solcnt, sta- 
timque recesseris, nulla protractA cuni Chri«ta 
niora, vide & considera quain plene tuae con- 
scientiae satisfacias. Nullum cert^ pictati» 
sensum habere comincitur, qui nou libenter cuni 
Deo manet. Nec valent pr?etcxtus negotiorum 
vel studii, quibus se tepidi excusant : quod 
eniin gravius & utilius negotium, quam de ani- 
niie salute cum Deo Irartare ? Vel quid pos- 
8Uirt docere libri, quod non Dcus pra^sens me- 
lii>s doceat ? Sicut igitur post prandium iieccs- 
saria est quies a neijotiis & laborihus, ut nati- 
vuscalor cibum subigat, & in subsiantiam aliti 
converlat ; ita post hoc convivium quies re- 
<][uiritur ab «xternis & humanis occupaiionibu?, 

X 



\Q2 DK MISSA 

ut divinum sacranientam vini suam »S: virtutem 

iu aniniam cliffundat. 

Et prim6 (jiiideiii diversarum virtutum actus 
elicies : Fiddy confifendrt Christuni a te sus- 
ceptura, esse vere Deum et liounneni, cujus 
divinitati & humanitati ea oinnia conveniant, 
quae credit & docet Ecclesia. Speij sperando 
ab eo multa bona, nalaree, gratide, & gloriae. 
Charitatis, elicito erga iilum ferventissinio 
anioris affectu : gaudendo quod ejus Divini- 
tas tantae sit eminentiae, ut nullo modo coni- 
prehendi possit : dolendo qu<Vl tot pcccata 
contra illuni & tu olim conimiseris, et passiii) 
commitlanlur. Hutnilitatis, consideritindo 
quis venerit, & ad quem : j)ondcrando ma;j;ni- 
tudinem hujus beneficii, attentis peccatis tuis 
pra:teritis, statu pra3senti, et perfectissimo giadu 
vitcE spiritualis, ad quem tendere debes, et k 
quo adhuc lougissime distas. Desiderii &; zelif 
optando ut cessent peccata, imj)ii convertantur, 
iusti uiultiplicentur et proliciant, et Deus ab 
oranibus gloriticetur. 

Deuide quinque sensus internos aniniie circa 
Doniinum j)raesenteni exercebis. Et prini6 in- 
spice illum in te, ejus majestatem, et sjilendo- 



TRACTATUS ASCKTTCtS. 1^3 

reiii, niaiius(}iie, pedes, et lalus cuni quinque 
Si^iendidi-siniis vulneribus : a^^pice quod ijjse 
sit Deus, s})lendor paternac Kloriap, et figura 
substantia^ ejus, tani excellentis pukhritudinis 
iit onines ij)suni videntes bcatos faciat. Con- 
iij>e attectus uuuc leverenliaj et luunililatis, 
avertens oculos ^ consperlu tuntse nrajcstutis: 
iiiox gaudii et exiiltalioiiis : tuin lyucHs, ct 
gratiaruin actiouis. 2. Audi quid loquatur in 
te, et disce ab eo verani uioruin emendatior.eni, 
et veras virtutcs. 3. Percipe odoieui virtutuni 
ejus, et post euin cune, alque ilium iniitare : 
coiisidera quoque (luaiita sit fra<;ranlia oblati 
sacriiicii, quod suavissinie olet ajlerno Palri. 
4. Gusta quani suavis sit Doniinus, ct dulcissi- 
mo convivio corj)oris et Sanguinis cjus recrcatus, 
propone mundi vilissimos cibos nunquam ain- 
plius degustare, cunique ipse sit sunima jucun- 
ditas, Slalue de caetero non atiici erjja ali<{uam 
creaturani. 5. Tange euni, et ora ut |)erlus- 
tret cor tuum et omnia inleriora tua, et virtus 
de ipso exeat ad sanandum et viviiicandum 
quidquid morbidum et vitiosum iu te repererit: 
Pctc etiam humililer osculum ejus, et dic cuin 
«ponsa: Osculetur me osculo oris ^ui; et 



l6i DE MISSA 

suspira ad intimara cam ipso unionx?iH. Osrn?a 
quoque spiiitualia figes pedibus, maiiibusqrte 
translixis, ^t caet^ris membris, quae »*raviofibu8 
tui causa doloribus et vulneribus excrmiata 
fuerunt. 

, His denium alia exercitia adjunges, velquae 
infrii describuntur, vel q»iye libi devotio sagges- 
serit ; quibus pei aclis, siiigulari cura cor tuum 
«Sc sensus custodire satages, tantam Dei digna-. 
lionem crebro per diem iu memoriam revocabis, 
piis affectibus et aspirationibus acceptam gra- 
tiain conservabis, atqne in omnibus te ita geres, 
Tit in Christum, quem suscepisti, omniuo trans- 
formatus videaris, virtutura ipsius imitatione, 
morum gravilate, et rerum omniuin abdicati- 
one, 

§. II. Actus amoris post Missam, 

Amo te, Domine Jesu, jucunditcis mea, et 
requies mea; amo te, summum et unicum 
bonuni nieum, ex toto corde, ex toia mente, 
ex tot^ anima, ex totis viribus meis: et si lii 
vides me in hoc deficere, saltera desider» 
fimare te : et si satis id non opto, saltem desi- 
^ro id tnuUum desideiare. Succende, Domi- 



TRACTATUS ASCKTICUS. iGS 

ne, igne tuo ardentis^^imo viscera mea, et 
quandoqui<leni non nisi ainorem petis ^ mc, 
(la quod jubos, et jnbe quod vis. Nisi enim 
dedcris milu velle et periicere, peribo utique 
in iniirmitate mea. Sonet vox tua in auribus 
meis, vox ilia dulcissima et etiicacissima, Volo. 
Nam si vis, potes me mundare, et illuminare ; 
potes me ad supremum amoris graduni elevare. 
Sicut voiuisti pro me pati et mori; ita etiani 
vclis, ut appareat in me fructus passionis et 
mortis tuce. Memento verbi tui servo tuo, in 
quo mihi spem dedisti : tu enim dixisli : Qui 
manducat meam caraem el bibit meum san- 
guinem, in me manet et ego in eo. O dulcis- 
simum verbuni, tu in me, et ego in te ! O quan- 
tus amor, tu in me vilis.simo peccatore, et ego 
in te, Deus meus, cujus majestasincomprehen- 
sibilis est ! Unum est mihi necessarium et hoc 
solum quccro, in te vivere, in te quiescere, i 
te nnnqnam separari. Felix est, qui te quaerit; 
felicior qui te possidet ; felieissimus qui in hac 
possessione perseverat et moritur. O dies 
infelices, (pios turpitei transegi diligens vanila- 
tem, et recedens ^ te ! Et nunc, Domine, qui 
Ycuisti iu hunc munduni, ut peccatores salvcts 



lf)6 DE MISSA 

faceres, redinie animam nieani iii sola fidiicia 
niiserationuni tiiarum respiiaiiteni, et aufer h 
me omuia amoris tui impediiiienta. Procul sit 
a me omnis tenena tielectutio, iiiliil sapiat 
railii, uiiiil me aliiciat um tu. Vive et regna 
semper in mc, lidefissime amalor anima; mea?, 
in te enim sunt omnia liona, et jam deinceps 
paralus sum omnia potius maia perpeti, quAm 
ut unquam cessem aniare te. O corpiis sacra- 
tissii\mm quinque valneribus sauciatum, pone 
te ut signacuium super cor raeum, et in)primc 
illi cliaritatcm tuam. Obsigna pedes mcos, ut 
secfuar vestigia tua : obsigna manus, ut bona 
sem|)er opera exerceam : obsigna latus, wt 
ferventissimos amovis tui actus proferam iii 
«iernum. O sanguis pretiosissime, qui om- 
nem hominem abiuis et pnriiicas, iava animam 
meam, ct pone signum in faoiem meanfi, ut nul- 
lum praeter te aiuatorem admittam. O dulcedo 
ccrdis mei et vita animae meae, sicut tu in Patre, 
ei; Pater in te est, ita ego per gratiani tuain 
unus tecum slm araore et voluntate : miliique 
rijuudus crucifixus sit, et ego niundo. Amen. 



THACTATUS ASCETICDS. iG/ 

^. III. Gratim^um Actio Post Misgam. 

Gkatias llbi Hgo, benignissjiiie Deus, qu<'Hl 
nie vilissimuni |)eccatoreiii adinillcre dignatus 
sis ad vivificuni luie niensie conviviuni. Et 
quis sum ego pulvis et ciiiis, ut apponeres erga 
nie cor tuum, inclitrajis ccclos tuos et descen- 
<iens, ut sanguine tuo purissimo sordes nioas 
lavares, et deficienteni prci; fame animani meam, 
non man:>a de c«lo, sed came tu^ iminaculata 
reficeres et saliares? Si cceli coelorum te caoe- 
re non possunt, et Augeii non suul nmndi in 
conspeclu tuo, quis ego sum, et qua» doraus 
niea, ut ad me venire, et indignis nianibus meis 
contiectari, ac iu nie conimorari volueris ? 
Quid iu me inveuisti, Ilex treniendae niajestatis, 
quod a templo gloriie luac tralieret te, et desr 
cendere faceret iii' abyssuni niiseriarum ? Vos 
Angtli sancli, vos onnies electi Dei, venite, au- 
dite, et narrabo vobis quanla fecit Deus animae 
niea? : c\\n\ eniin essein pauper et abominabilis, 
nec auderem orulos nieos levare ad coeluni prae 
niultitudine iniquitatem mearum, ille me de 
pulvece suscitavit, erexit de stercore, ut sederem 
cum Prbicipibus, et de meusa ejus comederein 



1^8 t)E ^issA 

nmnibus diebus vitae nieae. Gratias Illi agite 
ex nie, vos amici mei fidelissimi : ego eniin 
puer sura, non anuis, sed seusu, et nescio 
loqui, nec Verba invenio, quibus possim, ut 
par est, tam copiosura munus gratije extoUere, 
& praedicare. Quis enim amor infinitse charitati 
ejus k me reddi potest, qui frigus et gelu dici, 
non autem amor mereatur? Quae laus, quae 
adoratio, quale obsequium raeum erit, quod 
nullum Don reddat infinita ejus perfectio et digni- 
tas ; et ima ac summa indignitas mea ? Sed tu, 
Domine, njiserator et cl^mens, et immensw 
bonitatis, tu nosti figmentum meum, non des* 
picics humiliimam gratiarum actionem, qnam 
tibi offero de ]^auj)ertate mea, et sacrificium 
laudis meae honorificabit te. Tua est magnifi-* 
centia, tua est gloria, et tibi laus in |ierpetuivs 
aetemitates pro tam excelso & incon»parabiii 
beneficio. Tibi laudes concinant, tibi mecum 
gratias agant universi populi, tribus et linguje, 
omnes Angeli et Sancti tui ; quoniam misericor- 
dia tua magnificata est super me, et miserati- 
ones tuae super omnia opera tua. Jubilent 
tibi omnes creaturae, quaecunque coeli, terrae, 
et ab^ssi ambitu conlinentur, et laudem tibi 



tRACTATUS ASCETICUS. l6f) 

^^petuani dirant : quae a te fexit»ns in te reflu- 
«t onntium reium priuci{uum etjinem. Jubi- 
lent tibi et gratias agaiit eor nieum et anima 
niea, vires, seusus, poteuliie, et omnia niem- 
bra corporis mei ; tibique soli honor et gloria, 
a quo, per quem, et in quo omiiia : qui es 
Deus benedictus et laudabilis in siecuU sajculo- 
nun, Amen» 

§. IV. Oblatlo Post Missam, 

OERVUS tuus ego sum, Domine Deus meu?, 
ct pro tributo servilutis mese aliquid tibi offerre 
vellem, quod majestate tua diguum et accepta- 
bile foret : sed excedit omnem facultateni 
nieam debitum meum, quia tantum tibi debeo, 
quanti tu vales, qui intiuitus es. Et ex me 
(juidem nihil possum, niliil sum : liabeo tameii 
ex gratia tua donam praeclarissimum, quod 
nullo modo recusare potes : habeo dilectissi- 
inura Filium tuum Domiuum meum Jesuni 
Chrislum, qui ita se mihi connnunicavit, ut 
ego in illo et ille in me sit. Quare verba Pro- 
phetae tui a|>tissime usurpabo et dicam : JSeiie^ 
dlCf auima meay Domino, 4' omnia quoi intra 
me suntf nomini 90»cio ejus, Ipse enim 
y 



1*0 i)>E MrSSA 

'Filiiis tun^ dign^ pro me ndniini tuo l>enedicid> 
teqtie aniabit, et glorificabit ; nam intra me 
sacrdinentaliter existens factus est umim me- 
cum, et ego unum cum iHo. Ipsum igitur 
*)ffero tibi ut thyniiaiiia suavissimi ocJoris ad 
maximam tui gloriani et honorerfi, in grtitidrum 
actionem pro universis beneficiis tuis; in remis- 
sionem peccatorum meorum, et totius mundi ; 
ad impetrandum inihi et omnibus, pro quibus 
oravi Sc orare debeo, omnia subsidia vitae 
teniporalis et sfeteruae et pro animabus omnium 
"iidelium defunctorum. Snscipe, Domine, cum 
hac sacratissima obtatione uniinam meam ^t 
corpiis meum, oranes vires St aff^clUs me6s> 
ut Bim ;perpetuum holocaustum jugiter ardens 
Majestiiti tuae. 'Pi^aeska ut deinceps nec mem- 
bra, necs^nsus, nee potentiaa, nec vitam habe- 
am, nisi ut te aniem et serviam tibi. Tu sa- 
pieutia mea, tu lux mea es ; tu fortitudo mea 
€t robur meum : doce me, iUtimina nje, dorro- 
bora me, ut cognoscam Hi fHciatn volUntatem 
tuam. Offero me tibi fn servum perpetuum^, 
meque tdtum resigno in ^jeneplacitum tuum, 
abjectii de me oiiini cur^ et sollicitudine. 
Quidquid inihi evenirepefmis^fis, A divina ma- 
uu tiia aiiiautissimc suscii^iam. In lempore et 



\ 



TRACTATiUS ASCETICUS. 171 

in. SDteniitate id volo, «juod lu ab a^erno t!e nie. 
decrevisti, sive prosperum illud sit» sive advor- 
sum. Vivat semper et regnet supcr me 
beneplacituni tuura ; quod in omni verbo, 
aclione, cogilatione, et levissimo quoque nit/lu 
implere desidero. Domine, ante te omne desi- 
derium meum, et gemitus meus a te non est, 
absconditus. Desunt enini mihi verba, quibus 
expliccm affectum meum, sed projicio me iu 
ardentissimam fornacem amoris tni, quo suc- 
ceusus ad me venire dignatus es, et mansionem 
apud me facer,e. Succende me, Domine, in- 
flannna cor meum, viscera combure, ut jugiler 
ti})i ardeani, iu te vivani, et in te moriar. 
AraeD. 

§. V. Petitiones Po$l Missain, . 

DuLCissiMB amator, Domine Jesu Ghriste, 
qni me Corpore tuo inimaculato, et pretiosis- 
simo Sanguine refecisli, ignosce, obsecro, indig- 
nitati me^e, &c quidquid deliqui in huju^ Missa» 
celebralione, misericorditcr indulge. Agnosco. 
«nim Si confiteor praesumptionem nieam, quia 
ad hoc trempndun» mysterium ac<:edfire ansusr 
fttBi.sjp^ (JpbiMi prs^arutiOnc, reverentia, hur 



17^ DE MISSA 

militate, & charitate. Respice in me oculla 

misericordiae tuje, & supple excessu meritoruini 

tuorum meam nimiam imperfeclionem. Heu, 

quotidie veuisli ad me, ut pauperrimam ani- 

mam meam douis luis locupletares ! Ego autem 

contempsi te, & abii in regionem dissimilitudi- 

nis post prava desideiia cordis mei. Cumque 

inutiiiter dissipala omni substantia, ad le nudus 

& fame co*nsumptus reversus sum, tu suscepisti 

me, & omnium inicjuitatum mearum oblitus 

^s. Bonum raihi quod amasti me amore ae*er- 

iio & infinito ; nisi enim infinita esset bonitas 

tua, nuUo modo posses tolerare miseriam meam. 

Vincat igitur k absorbeat bonitas tua mahtiaia 

meam. Riga me lacryniis quas fudisli pro me ; 

unge me myrrh^ doloris tui, adslringe vinculis, 

ablue Sanguine, Cruce erige, morte vivifica. 

Penetret amor tuus viscera mea, & omnem 

ahenum amorem expellat. Abscedat phanlas- 

matum multitudo, meque totum iu t^ transfor- 

ma, ut in te pereat oninis substanlia mea, me- 

que ampHus non inveniam nisi in te. Imprime 

cordi meo amorera crucis & humiliationis, qui, 

ut me redimeres uno nequidem momento sine 

crwce esse voUiisti, Ne patiaris me siiie fructu 



TRACTATUS ASCETICUS. 1*3 

^ te recedere, sed operare mecum mirabilia tua, 
eicut cum Sanctis tuis operatus es : 6z fac me 
ambulare in fortitudine cibi istius usque 
ad montem perfeclionis. Succende me ignitA 
vi amoris tui, ut sim tecnm consummatus iu 
unum, omnino abstractus k nieipso, & ab omni 
creaturA. Omnibus quoque famuh*s tuis, pro 
quibus obtuli lioc sacrificium, & pro quibus 
orare debeo, seu tu rogari vis, da pacem, salu- 
tem, & tuam benedictionem. Converte mise- 
ros peccatores ad te, revoca liiereticos atque 
schismaticos, illumina Intideles te ignorantes. 
Adesto oninibus qui in aliqua necessitate, el tn- 
'Ijulatione constituti sunt, Esto propitius pro- 
pinquis et benefactoribus meis. Miserere om- 
nium adversantium mihi,* vel qui me aliquil 
molestia affecerunt. Succure illis qui se meis 
precibus commendarunt. Da vivis veniam et 
gi-atiam, da fidehbus defunctis lucem etrequiem 
sempilernam. Amen, 

§. VI. Aspiratlones post iMissam ad Beatam 
Virginem, AngeloSy «!y Sanctos. 

JxESPiCE in me, gloriosisshna Virgo Maria, 
quia dignum objectum oculorum tuorum nunc- 



174( D<5 MISSA 

faptug suui» Loquere pro uie bo»a dilpclissimo 
rilio tup, q|ii nie Corpore 6: Sanguinp jsuo 
siiavis^irae refecit, &z offer ei merita tp^: iu 
SLipplemeuUim imjjerfeciionis mea2. Gratias 
age ei pro me, Sc. inipetf^ miiii,, ut sacrameu' 
t^li sud prseseulia uou. (iiscedat a me, uisi reliu- 
quat* post se a^)iai^ rneag largissimam benedic- 
tipueuiii 

Aiigeli sancti, IMjuistri Pei altissimi, faoi- 
eutes verbujw illius, aspicite Primogeuitum 
Patris aBteriii, quem introeuutem in orbem 
terramm jugsu Fatris adoraslis, & facite me in 
eo spiritu & veritate illi senire, qji^ vos eidem 
inhac vila. miaistrastis, & nuuc in coelesti patria 
servitis. 

Sancti Patriarchae, & Frophetae, viri desi- 
deriorum, conscii secretorum Dei, intuemini 
promissum ab. ipilio muudi Redemptorem, 
queiii tam ardeuter de>sidcrastis, ik Xmt(\ tem- 
pore expectastis, nec vidfsre potui^tis: facite 
me toto affectu ad ipsum suspirare, ut reliquae 
proraissioues ejus fideles inveniantur, & senli- 
.am proraissos hujus Sacramenti eftectus-. 

. Apostoli Jesii Ghristi, ejusque Evangelii 
«laii&eim FriEidicatof 69, aspicite m m/^ i\is\m 



TRACTATTTS ATSCEtlCtJS. 1f5 

dllectissimum macistrinn vestriiin, quem tan- 
topere (liiexrstis: i^ imj>€trate mibi ut intiniij 
▼isceribus ipsum super oiimia amem, ejusque 
fervoris particeps fiam, quem tunc crxperimen- 
taliter gustastis, quando hoc cibo de manu 
ejus refecti fuistis. 

Invictissimi Maftyres, Christum respicitc 
crucifixum, pro cujus amore Sanguinem vesr- 
trum tam libenter fudistis, ipsumque orate, ilt 
tlie sempfer in cruce vivere & mori faciat, qua- 
tenCis viceni quam possum ejus dilectioiii 
ngpendahi. 

'Beali Pontifices, dominici gregis pastores, 
^A^num Cernite inmiUculatum, quem omnipo- 
^teiili Deo in sacro altari toties immolastis ; & 
^estris precibus facite liie tanti sacrificii dignum 
ministruni, ut TVieipsam bonis operibus per- 
|ietu6 immolem tan» sacrse oblationi asso- 
cialnm. 

Servi fidelcs Chri^ti, sancti Monachi & Ere- 
mitac, videte (hilcissimum Doniinum vestruin, 
pro quo omr.ia Inijns-mundi oble(!tainenla, & 
afteetu & reif^i reiiquistis, & fecite me 'pro 
ejtisdem amore pros|)era mundi despicere, rtulla 
ejus adversa formidare, & ad fastigiutn Baucli- 
talis quantociilis pervenire. 



ilP^rf bE Mi3SA 

Puiissimae Virgiiies, Spoiisum vestruni iritU- 
cmini, cui cum summa exultatione Virginitatem 
vestram consecrastis, illibatam mihi mentis et 
corporis puritatem obtinete, ut hujus vilae cursu 
peracto, mundus ab onmi labe in conspectu 
Domini merear praesentari. 

Omnes Sancti et Sanctae Dei, consolatio 
pauperculae animae meae, vos prsesertim Pa- 
troni et proteclores mei, aspicite magistrum, 
auctorem, et prsemium sanctitatis vestrse, ac 
universam vestram felicitatem intra viscera mea 
manentem, mihique ab ipso, cui vos tantoper^ 
verbo et exemplo in hac vita conformastis, 
vestris intercessionibus impetrate, ut vestra 
semper vestigia sequar, et ut ad scopum mibi 
propositae perfeclionis, ac tandem plenus me- 
ritis ad vestrum merear consortium pervenire. 

§. VII. Conclusio exercitiorum 
post Missam. 

Anima Christi, sanctifica me: Corpus Chris* 
ti, salva me : Sanguis Christi, inebria me, 
Aqua lateris Christi, lava me : Passio Chrisli, 
conforta me : O bone Jesu, exaudi me : Intra 
tua vuluera abscondu me ; Ke permitlas me 



TRACTATUS ASCKTICUS. 177 

Kparari a te :^ Ab Iioste nraligno defende me : 
Iti liora mortis meae voca me, et jube nie 
venire ad te, ut cum Sanctis tuis laudeni te iu 
saecula sajculorum. Amen. 

Kecedo a te modicum, Domine Jesu, sed 
Don siue te : consoiatio, feiicilas, et omne bo 
num animae meai, et me amplissimfle dilectioni 
tuae cum omnibus iValribus, amicis ct inimicis 
meis humillime commendo. Ama nos, Domi- 
ne, et transforma qukm simillime ia te. Totu» 
occuper in te, et propler te, nihilfjue sit objec- 
tum verborum, actionumque mcarum inlerna- 
rum et externarum, nisi tu amor meus, qui 
Tivis et reghas per onmia saecula sacculorum. 
Amen. 

§. VIII. Cur multi ex frequenti cdebratione 
non projiciant, 

C>UM multi siut Sacerdotes, qui frequenler, 
multi eliam quiquotidie celcbrant; 6i. nihilomi- 
n\lshujus vivifici ac divini sacramenti admirabiles 
fructus non percij)iunt, necessarium procul du- 
bio est tanti mali causas investigare. Unde 
cnim in curasalutis tanta tepiditas,. tauta in 
studio perfectionid negligentia] cOm dicgt 
z 



\%^^ 



ifi DE MiSSA 

Chrysostomus oportere nos ab hac mensa rede* 
ctere dasiiionibus terribiles, & ignera omni e» 
j^arte spirantes. Si Dous noster ignis consu- 
niens est, venitque in terras suuni ignein ferens, 
qui arcleat & omnium corda comburat: cur 
ipso intra nos recepto, nec frigus k tiohis ex[>cl- 
litur, nec ardorem ej is seutimusl Nonne moFti^ 
i^dicium est, vei gravissinrde aegritudinis ignem 
ere iu^inu, &c omni calore destitui? Si olim 
non potuit coram Arca Domini statua Dagon 
subsistere, sed statim corruit & contrifa est: 
ciir Christi piaesentia amoris proprii tjrannici 
iii anima dominantis idolum non atterit & coii- 
fFingit? Cur tanta Christi deuiissio superbiae 
spiritum non ehdit? Cur tanta ejus mansne- 
tudo irara non corapescit I Cur tantus amor ad 
ejus sequenda vestigia non impellit 1 Effectus 
Eucharistiae. sunt, prKservare a peccatis, augerc 
gratiam, terrenoram odium infundere, ad aeter- 
norum amorera mentem elevare, iiluminare in- 
lcllectum, succendere atfectuni, conferre anims 
&: eorpori purilatem, conrscientize pacera & Ize- 
titiam, atque inseparabile-m cum Deo unionem. 
Flcrique tainen post frequenlem celebiationem 
his efiectibtw noa- fruuntur, ad quos niinir^ 



TRACTATU» AsriLTirus. 179 

#f^.at Asgaei Prophetae objurj;atio diceiitw : 
Comedistit, Sf non f.sliM saiiati: bibistis, S^ 
mon estis intbriati, Defectus aiiteiD nou in 
cibo &i potu est, sed in prava edeutis & bibeiv* 
lis dispositione. £t hsec prim4 tanti niali causa 
esi, quia aUud comedimus, aliud esurimust 
comedimus panem Angelorum, ik inmiuodorum 
«mimaliuni siliquas esurimus» deteriores Israeli- 
tis, qui dum manna coniederent in deserto, ad 
ollas iEgypti suspirabant. Quid igitur mira- 
jnur, si fauces araaritudine infectae mellis dul- 
cedinem non p^rcipiunl ? Furganda est anima 
^ delccialionibus carnls et sensuum, ^ tepidilate, 
ab orani affcctu ad creaturas, ut possit divinum 
sacrameutum suos in ea affectus cperari. Naiu 
cor lerrenis oecuputura dtlectatio s^icta dccli- 
juat, uec datur divina cousuialio admittenllbus 
Jiltenam. 

Altera causa est omissio necessarlae praeparali^ 
«Miis : i^lerique enim ad tarauni miuesterium acr 
cedere non verentur perfunclorie, ex consuetu- 
diue, ex motivo humano, lucri potiitsqu^im devor 
)^ioniscau8ii,non considerantes quanti oneiis sitvei 
semel cclebrare Cilm vir Apostolici spirilus Jor 
i!Uu.e« Avila <juemdaip Sacfifdotio paulti anteiiu- 



tiatuiD inimaturdinorte<iecessisse audissetjstalim 
qua?sivit num alirt,uando celebrassetr respoil- 
dentiver6 semel dunfaxtat; multiim^ iwqui*, 
deferet ante Judicem.' Timere itaque: oportet, 
quia nemo digne Sacerdotio funjjji, neme 
rhujus sacramenti fructus percipere potest, nisr, 
quantum fert humana fragilitas, se ad illud 
disjionat ek puritate, amoi^, & dcvotione, quae 
supri h nobis explicatae sunt. 

Tertia demuracausa est, quia multi Sacra 
peracto ad exteiiora staiim divertunt, nec si- 
iiunt ut sacramentum suam in eis virtulera 
exerceat. Isii revera gratiam Dei in vacuum 
recipiunt, nec d« mens.i coelesti fructum repor- 
tant ; quia tantum Don jnum ad se venienlem 
indigne excipiunt, nec reverentur, aut gratias 
agunt; \mb proiiur.s ab eo recedunt, ipsumqu« 
contristant, mijestatem ejus, 6: incomprehen- 
sibileni dignitatem parvi]iendei>tes, nec adver- 
tentes quanla sit fieditas, vjlltas, & miseria 
ipsorum ad quos venire dignatus esl. Qu5d si 
adliibita omni diligentiil aid digne & devc^^ 
celebrdnduni, conlingal aliquem hujos convivii 
fructibus minime perfrni, id admiiabih sapien- 
tise Dei adscribeudum est, <jui hoc (Termittit 



TRACTATUS ASCTETICUS. 181 

fit siiBp Induslriae non tiibuat lionio hoc gn\tiae 
.donum, sed caule illud custodiat 6z se illo 
iKmikr iiidignuni protiteatur. 

CAP. VII, 

Prxixis celcbrandL ciim quis pro- 
f^; lixliis orare non patest. 

§. I. De Praparatione. 

CJuAMVis humana negotV» divinis functioni- 
bus nullo modo aequari, nedrim praEferri de- 
beant : quia tanien sunt alifjui Sacerdotes 
publicis utilitatibus iuaervientes, qui necessariis 
&inevitabitibus occupationibus ita aliquando de« 
linentur, ut prolixiils orare nequeant ; brevein 
illis et expeditam praxini proponere necessari- 
uni duxi qu^i. uti poshint, c''jn celehrare vohie- 
rint, ne miuus digne divinum sacrificium offe- 
rentes, ejus fructibus piiventur. Haec autem 
tria tempora complectitur id quod Missam an- 
tecedit, id quo perticitur, et quod proxime sub- 
sequitur. 

-^i Ante Mi^smn' tprneniitienda praeparatio du* 
pWx, remola el proxima. Fro remot^, haec 



!f-?2 DE MTSSA 

«ervanda. Vespere preecedetvti coglltt w <li« 
«rastini hosti«m salutarem omnipotenti Deo 
oblaturum, eique cogitationi indormiat. Addit 
brevem aliquera affectura reverentiae, amoris, et 
desideni. Sequeirti die in eldem cogitatione et 
affectu evigilet ; caveatque diligenter, oe animus 
ita se negotiis immergat, el ad exterca dilaba- 
lur, ut, cftm tempus celebrandi advenerit, ad 
se revocari, et recoUigi non possit. Proximfe 
ante Sacrum terrenis omnibus cogitationibut 
stbjectis, omnique seposita rerum agendaruia 
sotliciludine, meutem erigat ad coelestia. Fer» 
(>endat qu^ devoiione se sentiat ad celebrandum 
JHcitari, quo fine moveatur. CoDscientiani 
eiLcutiat, et si aliquam ei inaculiuu inesse de^- 
preheuderit, sacramentali confessione eluat cum 
iutimo doioris sensu, et iirmo proposito emen^ 
datioiiis. Tum breve aliquod tempus sumat, 
quo fidero mysle.ii exciiet, cbaritatem accen- 
dat, passionem Domiui commenioret, dirigat 
inteutionem, et Dei opera sibi et aliis flagitet. 
Auxilium quoque B. Virginis et Sanctornm 
ferventer et bumilite^ implorabit. Iloruia 
icliimti et affcctuiim formuJas supr^ desaip- 



TRACTATUS ASCtTICLS. 19S 

limin cap. 4. quus sibi quisque in brevissituiui 
dsprrationes redigere poleril pro suo captu e€ 
devotioiie. 

i, §. II. De Cchbratione. 

f^lissm celebralioiii tres coinites a(tjiifi»et, 
reverentiam, atteMtionem, iS: devotionero. Re- 
vereutia omnes nuitus exteriores componit, ut 
modest^ graviterque fiant, pracscri{)tis caErimo* 
ifiis exactissini^ servatis, suinmaquc adhibit^ 
Immilitale, quce oinniniV necessaria est Iiostiam 
inimaculatam ofterenti in conspectu Dei et 
Angelorum. Attentio mentem coercet, & iit 
quie aguntur affigit, ne ad alia detiuat & eva- 
gelur. Devolio voluntatem infiannnat, ue 
languid^ et ex consuetudine Sacris operetur, 
sed ciun ingen»i fervore, solertique studio Deum 
ptacandi et colcndi. Quia verc> animus parum 
tenax recti facile distrahitur, quibusdam quasi 
vinculis adstringi debet, el in se relineri, qualia 
sunt k me supra proposita capite 5. quic ut 
ibidcra notavi, brevilati Missae nulium alTerunt 
im|>edimentum. Sunt etiam aliqui, qui iu 
septem veluti stationes Missam partiuntur, ut 
iu singulis conjruos exeitent afiectus, et reuo- 



184 ' DE MISSA 

vent aUentionem. Prima dicitur Contritlonis, 
quae ante gradus Altaris peragitur, ubi Sacerdos 
tanquam reus se sumnii Judicis tribunali corde 
contrito pracsentat, et generali confessione 
noxias expiat. Secunda, Glorijficaiionis, qujB 
Missae mtroitu, Angelorura cantico, et reliquis 
usque ad Epistolam continetur. Tertia, Z)oc- 
tvincc sive instructionis, quae Epistolani, et 
Evangelium complectitur, monila scilicet salutis 
h. Prophetis, ab Apostolis, et ab ipso Christo 
nobis tradita, et cum ingenti reverentia susci- 
piendA. Quarta Fidd, quae Symbolo absol- 
vitur. Quinta Obiationis, hostiae sahitaris 
oblationem conlinens, omniumque fidelium pro 
quibus oramus et ofFerimus, commemorationem. 
Sexta Communionis, ab illis verbis Communi' 
cantes usque ad Postcommunionem, qu4 sa- 
cerdotis animus in sublime erigitur, variisque 
affectibus ad divinam unionem, quae conmiu- 
nione peragitur, se disponit. Septima Grati- ■ 
arum aciionis, a Postcomnmnione usque ad 
finem. Porr5 in singulis stationibus varii affec- 
tus excitari possunt, raptim quidem et breviter, 
sed brevitatem intensio affeclfis, atque ardur 
devotionis compensabuut. 



tRACTATUS ASCETICUS. 1 S5 

§. III. De Gratiarum actione. 

(JuATUOR post Mlssam praestanda sunt, 
quitrum prioium et prtvcipuum est, Gratiarum 
actio : secundunj, Oblatio : tertium, Pclitiu : 
quartum, Propositum digne coram Deo ambu- 
laiidi. Gratiarum aclio quanto exactius fiet* 
lanto coplosior oblati sacrificii fructu?. Sicut 
cnim ingratitudo roiilem divinae largitalis exsic- 
cal, iia ^ralitudo iorienlcm aperit ca^eslium 
benedictionum. Potcst autera hic aftcctus 
nntllis t\; variis modis excituri, quos unclio 
sugyeret, & ingeniosa pieias excogitabitJ Ho<? 
unum est, quod a n.obis expectat Deus: ut 
grali simus, Sc memores beneiiciorum ejiis. 
Sequitur oblatio, quu par pari Deo reddere 
Sacerdos potest, Filiiini ejns Uiiigenitum & 
consubslanlialem ei oti*erendo. Seij»si;ni quo- 
que ofieret Patri iSc Clnisto holocausium 
«cceptabile in odorem suavitatis: & qua 
gratior sit oblatio, nierita ei addet B. Virginis 
f^ omnium Sanclorum, ac ipsius Cliristi, qui 
€st salus, rectcnjptio, & tota fiducfe nostra. 
Quia vero cuui Filio omiiia nobis Pater donavit, 
ipsum pro suis k. aliorum necessitatibus hunti- 
A a 



15^ ' UB MlSSA 

liter & ferventer deprecabitur. Horum actunm 
formula in promptu habenda erit, potestque 
€x Iiis exccrpi, quee superiori capite descripta 
sunt. Tandeni concludet efficaci proposito 
eundi de virtute in virtutem in conspeclu Dei, 
donec ad apicem Ciiristianae perfectionis perve- 
uiat. Amcn. 

§. IV. Aspirationes post Missam stepe per 
ditm repetendce. 

CJu is me separabit a cbaritate t«A, Domine 
Deus meus 1 Non timor mortis, quia tu es vita 
inea : non amor mundi, quia ipsura spemo & 
omues pompas ejus : non tribulatio, cp.ua tu, 
dumtribulor, raecum es : non fames, non nuditas> 
Hon paupertas, quia tu es cibus meus, operi- 
mentum meum, 6c divitiae meae : non persecu- 
tio, non gladius, quia heec duicia mihi sunt 
propter te : non creaturae, quia ante te nihil 
»unt. r 

Quaudo educes nie de islo carcere, cui te 
Felicta adhaesit anima mea 1 Quando tralies me 
post te captum specie tua & pulchritudine tii^ ? 
Quando milii Ik toti mundo mortuus ero, itt 
VEL te solo VM^am, 6; tu vivat io u\t l 



TRACTATUS ASCETICUS. 1^7 

O si semj^r te aniarem, le semper posside- 
rera, k te nunquam discederem, in te inorsus 
converterer ! 

Quid possura extra te desidcrare, cum in te 
sint omnia bona ? Nimis avarus est, cui tu non 
su^cis. 

O amor qui omnia potes, quando facies ut 
diligam te toto corde, tota anini^, totis viribus. 

Quid mihi est in coelo, 6c k te quid volui su- 
perterram? Jamplenum est desiderium meum, 
plenum gaudium cordis mei, quia tu es plenitu- 
do mea, omne bonuni, & desiderium meuni. 

Refice, Domine, esurientem animam meam :* 
accende frigiditatem meam igue amoris tui: 
illumina csccitatem raeam claritate prassentiae 
tuae. 

Vcrle mihi onmia terrena in amaritudinem ; 
omnia infima & creata in contemptum et 
ofoiiviouem. 

Erige cor meum ad te in coelum, & ne per- 
mittas me vagari super terram. 

Penetret, quaeso, hujus Sacramenti virtus 
emnia intima mea, & quidquid in me pravum, 
^uidquid vitiosum cst, mortificet et cfadicet. 



-188 DE MISSA 

In te, Jesu siiavissinie, sit omnis delectalio 
rnca : tcEdeat nie gaadii quod cst siiie te: ama- 
ra niihi sit omnis quies quie nou est ia te. 

Emitte ex te, beuigiiibsime Jesu, amoris tui 
radios qui me succeudant, & quidquid terre- 
num in rae est comburant cx. consumant, ut 
jgne inextinguibili charitatis tuae ard«am, iSc 
vetus in me homo totus cieficiat. ^ 

Utinam me rapiat ignita vis amoris tui, qua; 
lue transformet in te, <ic in te absorbeat, ac me 
tecum unum eliiciat ! 

Lauda, Sion, Salvatorem, lauda ducem & 
Pastorem in hymnis et cantix^is. 

Quanti^m potes, taatum aude: quia niajor 
omni laude, nec laudare sufficis. 

Laudis thema specialis, panis vivus & vitalis 
hodie proponitur.. 

Quem in sacrte mcnsa coena?, turbac fratrum 
.duodenae datum non ambigitur. 

Sit laus plena, sit souora, sit jucunda, sit 
decora mentis jubilatio. 

Dies enim solemnis agitur, in qua rneusae 
prima recolitur hujus institutio. 

In hac mensa novi Regis, novum Pascha 
Bovae legis, phase vetus terminat. 



TRACTATUS ASCHTICUS. 1S9 

Vetustateni novitas, uinbiani fugat veiitas, 
Bocteni lux eliminat. 

QuodinccEna Christus gessit, faciendum hoc 
expressit, in sui memoriani. 

Docti sacris inslitutis, panera vinum in sahitis 
consecramus hosliam. 

Dogma datur Christiam's, quod in Camem 
^ransit panis, & vinum in Sanguincm. 

Quod non capis, quod non \ides, animosa 
iirmat fides, prceter rerum ordineni. 

Sub diversis speciebus, signis tantum & non 
rebus, lateut res eximiie. 

Caro cibus, Sanguis potus, manet tamen 
Christus totus sub ulraque specic. 

A sumente non concisus, non confractus, non 
divisus, integer accipitur. 

Sumit uuus, sumunt mille, quantum isti, tan- 
tum ille, nec sumptus consumitur. 

Sumunt boni, sumunt mali, sorte tamen 
inaequali, vitae vel interitus. 

Mors est maHs, vita bonis, vide paris sum|)- 
tionis, quam sit dispar exitus. « 

Fracto demiim Sacramento ne vacilles, sed 
raemento, tantCun esse sub fragmento, quantum 
loto tegitur. 



190 »E MISSA 

Nulla rei fit scissura, signi tanlitm fit fractu- 
ra, qua nec status, nec statura signati niinuitur. 

Ecce Panis Augelorum factus cibus viatorura : 
vere Panis filiorum, non mittendus canibus. 

In figuris praesignatur, citm Isaac imraolatur^ 
Agnus Paschae deputatur, datur mawa Palri^ 
t>us. 

Bone Pastor, Panis ver^, Jesu tiostti roiserere^ 
tu nos pasce, nos tuere, tu uos boua fac videre 
in terra viventiura. 

Tu^ qui cuncta scis & vales, qui nos pascis 
htc mortales, tuos ibi commensaies, cohaeredes 
^ sodales fac sanctorum civium. Amen. 



PR.EPARATIO 
AD MISSAM, 

Pro opportunitate Sacerdotls 
faeieiula. 

* Ant. Nc remiiiiscaris, kc. hi 
diiplicihus tantum duplicatur, c^* 
pariter ante Missas quce rifu du- 
plici celebrantur, ( hoc est) cum 
unica Oratione, sive sit rotiva pro 
re gravij sive pro defunctis (quam- 
quam pro defunctis omitti possunt 
Antiphona S^ Psalmi)^ ^^ temporc 
Fascfiali additur, Alleluia. 

Psalmus 83. 

(JuAM dilecta tabernacula tua ; 
Domine virtutum ! * concupiscit &; 
deficit anima mea in atria Domini. 

Cor meum & caro mea : * exul- 
taverunt in Deum vivum. 

Etenim passer invenit sibi do- 
mum, * & turtur niduni sibi, ubi 
ponat puUos suos. 



m ^ 

Altaria tua, DQinine virtutum, * 
Rex meu5>, Sc Deus meus. 

Beati qui habitant in domo tua, 
Domine : * in siEcuIa S2eculorum 
laudabunt te. 

Beatus vir, cujus est auxilium 
abs te : * ascensiones in corde suo 
disposuit, in valle lacrymarum, in 
loco quem posuit. 

Etenim benedictionem dabit Le- 
gislator, ibunt de virtute in virtu- 
tem : *' videbitur Deus deorum in 
Sion. 

Domine Deus virtutum, exaudi 
orationem meam : * auribus percipe, 
Deus Jacob. 

Protector noster, aspice, Deus : * 
& respice in facicm Christi tui. 

Quia melior dies una in atriis 
tuis : * super milfia. 

Elegi af)jcctus esse in domo Dei 
mei : * magis quam habitare in taber- 
naculis peccatorum. 

Quia misericoidiam & veritatem 
diligit Deus : * gratiam & gloriam 
dabit Dominus. 



193 

Non privabit bonis cos qui ambii- 
lant in innocentia: * Domine virtu- 
tum, bcatns liomo qui spcrat in te. 

Gloria Patria, k Filio * et Spiri- 
tiii Sancto. 

Sicut erit in principio, & nunc, & 
semper, * & in saicula Sceculorum. 
Amcn. 

Psalmus 84. 

.cJexedixisti, Domine, terram 
tuam : * avertisti captivitatem Jacob. 

Remisisti iuiquitatem plebis tua^; * 
operuisti omnia pcccata eorum. 

Mitigasti omnem iram tuam : * 
avertisti ab ira indisi^nationis tuoc. 

Converte nos, Deus, salutaris nos- 
ter: * & averte iram tuam a nobis. 

Numquid in aeternum irasceris no- 
bis ? * aut extendcs iram tuam a 
generatione in generationem ? 

Deus, tu convcrsus vivicabis nos, 
* & plebs tua leetabitur in te. 

Ostcnde nobis, Domine, miseri- 
cordiam tuam : et * salut^ire tuum da 
nobis. 

B h 



Audiam quid loquatiir in me Do- 
n)iiuis Dtus : * quoniain loquetur 
pacem in plebem suam, 

Et super Sanctos suos : * & in eos 
qui convertuntur ad cor. 

Verumtamen prope timentes cum 
salutare ipsius : * ut inhabitet gloria 
in terra nostra. 

Misericordia & veritas obviave- 
runt sibi : ''^justitia& pax osculat^e 
sunt. 

Vcritas de terra orta cst : *&jus- 
titia de ccelo prospexit. 

Etenim Dominus dabit benignita- 
tem : * & terra nostra dabit (Vuctum 
suum. 

Justitia anteeum ambulabit : * & 
ponet in via gressos suos. 

Gloria Patii. Sicut crat, 8cc, 

Psalmus 8J. 

Xnclina, Domine, aurem tuam ; 
&exaudime: * (juoniam inops & 
pauper sum e^o. 

Custodi animam meam, qtioniam 
sanctus sum : * salvum tac servum 
tuum, Dcus meus, spcrantcm in tc. 



195 

Miserere mcl, Doniine, quoniam 
ad te claniavi totil (iie : * jjetifica 
animani servi tui, quonfam ad te, 
Domine, aniniani nicani lcvavi. 

Quoniani tu, Doniine, suavis 8c 
mitis: *^ & nuiitee misericorciiae om- 
nibus invocantihus te. 

Aunbus percipe, Domme, oratio- 
Ticm meam : * & intende voci de- 
precatiouis mea^. 

In die tribuiationis meae clamavi 
ad te : * quia exaudisti me. 

Non est similis tul in diis, Domi- 
iie : * & non est secundiim opera 
tua. 

Omnes gentcs quascumque fecisti, 
venient, & adorabunt coram te, Do- 
mine : * & glorificabunt Domeu 
tuum. 

Quoniam magnus es tu, & fa- 
ciens mirabilia: * tu es Deus solus. 

Deduc me, Domine, in via tua, 
& ingrediar in veritate tua : * Ijete- 
tur cor nuum ut timeat nomen 
tuum. 



196 ^ 

Confitebor tibi, Domine Deus 
meus, in toto corde meo : * & glo- 
rificabo nomen tuum in seternum. 

Quia misericordia tua magna est 
super me : "^ Sc eruisti animam meam 
exinferno inferiori. 

Deus, iniqui insurrexerunt super 
me, & synagoga potentium qu«si- 
erunt animam meam : * 8c nou 
proposuerunt te in conspectu suo. 

Et tu, Domine Deus, miserator 
& misericors, * patiens, & multaj 
misericordi^e, & verax. 

Respice in me & miserere mei : * 
da imperium tuum puero tuo, & sal- 
vum fac iilium ancillse tuae. 

Fac mecum signum in bonum, ut 
videant qui oderunt me, & confun- 
dantur : * quoniam tu, Domine, 
adjuvisti me, & consolatus es me. 

Gloria Patri. Sicut erat, &:c. 

Psalmus I \5. 

C^REDiDi, propter quod locutus 
sum : * ecro autem humiliatus suin 
nimis. 



197 

Egodlxl in excessu meo ; * Oninls 
homo mcndax. 

Quid retribuam Domino, * pro 
omnibus qux rctribuit mibi ? 

Calicem salutaris accipiam, *'& 
iiomen Domini invocabo. 

Vota mea Domino reddam coram 
omni populo cjus : * pretiosa in con- 
spectu Domini mors Sanctorum 
ejus. 

O Domine, qula ego scrvus tuus : 
* ego servus tuus, (& filius ancillas 
tua?. 

Dirupisti vincula mea : * tibi sa- 
crificabo hostiam laudis, & nomen 
Domini invocabo. 

Vota mea domino reddam in con- 
spectu omnis populi ejus : * in atriis 
domus Domini, in medio tui, Jeru- 
salem. 

Gloria Patri. Sicut, &c. 

Psalmus 129/ 

JLIe profundis clamavi ad tc, Do- 
mine : * Domine, exaudi vocem 
meam. 



Fiant aures tiise inteiulentcs, * iu 
voccm deprecationis mcae. 

Si inquitates observavcris, Donii- 
ne : * Domine, quis sustinebit ? 

Quia apud te propitiatio est, * 8c 
pioptcr legem tuain sustinui te, 
Domine. 

Sustinuit anima mea in vcrbo 
cjua : * speravit anima mca in Do- 
mino. 

A custodia matutina iisque ad 
noctcm, * spcret Israel in Domino. 

Quia apud Dominum misericor- 
dia : * & copiosa apud cum re- 
dcmptio. 

Et ipse redimet Israel * cx omni- 
bus iniquitatibus ejus. 

Gloria Patri, & Tiiio, * & Spiri- 
tui Sancto. 

Sicut crat in principio, & nunc, 
& semper, * & in sascula sseculorum, 
Amen. 

Deincle repelitur Aiitiphoria : Ne 
reminiscaris, Domine, delicta nos- 
tra, vcl parentum nostrorum : neque 
vindictam sumas de peccatis nostris. 
Tanporc raschali additiu\ Alieluia. 



191 

Postea Sacerdus dicit, Kyrie, 
eleison Chiibte, eltison. Kyrie, 
eleison Pater noster. 

V. Kt ne nos indncasin tentatio- 
neni. r. Sed iibera nos k nialo. 
V. Ego Hixi, Doniine, miserere •lul. 
R. Sana aniniam nieani, quia pecca- 
vi tibi. 

V. Convertere, Doniine, aliqiian- 
tulum. R. Et deprecare super servos 
tuos. 

V. Fiat misericordia tua, Domine 
super nos. u. Quemadniodum spera- 
vimus m te. 

V. Sactrdotes tui induantiir jiisti- 
tiam. R. Et Sancti tui exultenr. 

y. Ab occultis mcis munda me, 
Domine. r. Et ab alienis parce scr- 
vo tuo. 

V. Dominc, exandi orationem 
meam. u. Et clamor meus acl te 
veniat. 

V. Dominus vobiscum. r. Et 
cum sp r-tu tuo. 



£00 

Oremus. 

AuRES tiice pietatis, mitissime 
Deus, inclina precihus nostris, 8c 
gratia Sancti Spiritus illumina cor 
nostrum ; ut tuis mystcriis dign^ 
ministrare, teque seterna charitate 
dilioere mereamur. 

o 

JJeus, cui omne cor patet, & 
omnis voluntas loquitur, & quem 
nullum latec secretum, purifica per 
infusionem sancti Spiritus cogitati- 
ones cordis nostri ; ut te perfect^ 
diliijere, & di^-ne laudare mereamur. 

O ' o 

iJ RE igne sancti Spiritus renes 
nostros, & cor nostrum, Domine, 
11 1 tibi casto corpore serviamus, & 
& mundo corde placeamus. 

,i\xENTES nostras, quassunuis, Do- 
mjne, Paracletus qui a te pzocedir, 
illuminet <Sc inducat in omnem, sicut 
tuus promisit Filius, veritateni. 



Adsit nobis, qujESumus, Domine, 
virtus Spiritus sancti, quae & corda 
nostra clementer expurget, et ab 
omnibus tueatur adversis. 

Ueus, qui corda Fidelium sancti 
Spirit{is illustratione docuisti, da 
nobis in eodem Spiritu recta sapere, 
A; de ejus semper consolatione gau- 
dere. 

C^ONSciENTiAs nostras, quassu- 
mus, Domine, visitando purifica; 
ut veniens Dominus noster Jesus 
Christus Filius tuus, paratam sibi 
in nobis inveniat mansionem. Qui 
tecum vivit & regnat in unitate 
SpiritAs sancti Deus, per omnia sse- 
cula sseculorum. Amen. 

FORMA INTENTIONIS. 

jtVlD laudem & gloriam sanctissimas 
Trinitatis, in memoriam Salvatoris 
nostri Jesu Christi vita?, Passionis, 
Mortis, Resurrectionis, ac in operum 
c c 



& meritorum suorum, omniumqne 
Sanctorum unionem. Ad lauderh 
quoque & exaltationem Beatissim^ 
Virginis Mari^, Cdelestium Ange- 
lorum, Sanctorum, atque Sancta- 
Tum, Sc signanter NN. & alioruni 
Sanctorum. OfFcro etiam cum ip- 
sorum beatorum Spirituum laudibus, 
Sanctorumque omnium precibus & 
meritis ; nunc & semper hoc, & 
omnia alia sacrificia, officia, oi*att- 
ones, & bona opera totius mundi, 
pro meis praesentibus & luturis 
animx & corporis necessitatibus iii 
auxilium et con-solationem meam, & 
in remissionem omnium peccatorum 
meorum, quorum verarn contritio- 
rem semper habere intendo, conor 
& cupio, omniumque vivorutli, & 
defunctorum meorum parentum, & 
consanguineorum, amicorum, ini- 
inicorum, benefactorum in spiritu- 
ahbus, & temporalibus, ac illorum 
quibus fui gravamen, scandahim, 
occasio peccandi. Pro omni gradii 
sanctce Cathohcse Ecclesise, ac illius 



203 
conservatione, augmento, et exal- 
tatione, Christianorum Principum 
unione, haereseum extirpatione, 
Summi Pontificis salute, Regis nos- 
tri Christianissimi incolumitate, Sc 
Animarum in Purgatorio existen- 
tium liberatione. Pro conservati- 
one & augmento omnium Religio- 
num. Pro conversione omnium 
Infidclium. Pro mihi commissis et 
commendatis. Denique pro illis 
omnibus vivis atque defunctis pro 
quibus Dominus noster Jesus Chris- 
tus, et ejus Mater sciunt et volunt 
me debere orare et sacrificare ; sic 
oro, obsecro, ac orare, obsecrare, 
sacrificare intendo, ac propono ; ac 
juxta intentionem sanctae Catho- 
iicas Ecclesiae, ego N. Minister 
lic^t indignus. In nomine Patris, 
ct Filii, et Spiritus sancti. Anicn; 
Pater. Ave, &c. 



204 

Gregorius XIIL Pontifex Maxi- 
mus, concessit cuilibet celebranti 
JHissam^ S^ dicenti quee sequun- 
tur^ 50. annorum indulgentiam, 

JliGO volo Missam celebrare, Bc con- 
ficere Corjius & Sanguinem Domini 
Jesu Christi jiixta ritum sanctas Ro- 
inanse Ecclesia^ : ad laudem omni- 
potentis Dei, totiusque Curi^e tri- 
umphautis ; ad utilitatem meajii, 
totiusque Curise miiitantis : pro om- 
nibus qui se commendaverunt orati- 
onibus meis in genere & specie, & pro 
felici statu sanctas Romanas Ecclesise 
i\men. 



AUDiUM cum pace emendatio' 
nem vit^, spatium verae, poeniten* 
tise, giatiam 8c consolationem sancti 
Spiritus, perseverantiam in bunis ope- 
ribus, tribuat nobis omnipotens & 
misericors Dominus, Amen, 



205 

Alia sancti Ambrosii anie Missam 
Oratio. 

Ad mensam dulcissimi convivii tui, 
pie Domine Jesu (niristc, ego pec- 
cator de propriis meritis nihil pr^esu- 
mens, sed de tu^ confidens miseri- 
cordi^ & bonitate, accedere vereor, 
& contremisco, Nam cor & corpu^ 
habeo multis criminibus maculatum, 
mentem & linguam non caut^ custo- 
ditam: Ergo, 6 pia Deitas ! 6 tre- 
menda Majestas ! ego miser inter 
angustias deprehensus, ad te fontem 
misericordiae recurro, ad te festino 
sanandus : sub tuam protectionem 
fugio, & quem JudTcem sustinere 
nequeo, Salvatorem habere suspiro. 
Tibi, Domine, plagas meas ostendo ; 
tibi verecundiam meam detego. Scio 
peccata mea multa & magna, pro 
quibus timeo. Spero in misericor- 
dias tuas, quarum non est numerus. 
Ilespice ergo in me oculis misericor- 
diag tuas, Domine Jesu Christe, Rex 
«terne, Deus & Plomo, crucifixus 



206 
propter hominem. Exaudi me spe* 
rantem in te : miserere mei pleni mi- 
seriis & peccatis, tu qui fons mise- 
rationis nunquam manare cessabis. 
Salve, salutaris Victima, pro me, & 
omni humano genere in patibulo 
Crucis oblata. Salve, nobilis et 
pretiose Sanguis, de vulneribus cru-, 
cifixi Domini mei Jesu Christi pro* 
fluens, et pcccata totius mundi ablu- 
ens. Recordarc, Domine, creatu- 
TX tu32, quam tuo Sanguine . rede- 
misti. Poenitet me peccasse : cupio 
emendare quod feci. Aufer k me, 
quagso, clementissime Pater, omnes 
iniquitates et peccata mea; ut 
purifitatus mente ct corpore, dign^ 
degustare merear Sancta Sanctorum : 
et concede, ut sancta praelibatio 
Corporis et Sanguinis tui, quam 
ego indignus sumere intendo, sit 
peccatorum meorum remissio, sit 
delictorum perfecta purgatio, sit 
turpium cogitationum eifugatio, ac 
bpnorum sensuum regeneratio, ope- 
rumque tibi placentium salubris 



207 
e^cacia, animce qiioque ct corporis 
contra inimicorum meorum insidias 
firmissima tuitio. Amen. 

Oratio adbeatam Virginem 
Mariam ante celebrationem Alissce, 

\J Mater pietatis et misericorrlige, 
beatissima Virgo Maria, ego miser 
et inclignus peccator ad te confugio, 
toto corde et affectu, et precor 
dulcissimam pietatem tuam, ut sicut 
dulcissimo Filio tuo in Cruce pen- 
denti astitisti ; ita et mihi misera 
Sacerdoti, et Sacerdotibus omnibus, 
li!c, et in tota Sancta Ecclesia ipsuni 
hodie offerentibus, clementer assis- 
tere digneris, ut tua gratia adjuti, 
dignam et acceptabilem hostiam in 
conspectu summaeet individuae Tri-' 
nitatis offerre valeamus. Amen. 

Ad Sajictum, *cel Sanctam cujiis eo 
die celcbratur, Oratio, 

O Sancte N. vel Sancta N. eccd 
ego miser peccator de tuis meritis 
confisus, offero nunc Sacratissimum 



208 
Sacramentum Corporis et Sanguinis 
Doniini nostri Jesu Christi pro tuo 
honore et glgria ; precor te humili- 
ter et devot^, ut pro me hodie in- 
tercedere digneris, ut tantum Sacri- 
ficium dign^ et acceptabiliter oiferre 
valeam, et eum tecum, et cum om- 
nibus Electis ejus, 2eternaliter lau- 
dare, et cum eo regnare valeam. 
Amen. 

Beda de Tenerabili Eucharistice. 
Sacramento, 

OACERDOS non legitim^ impeditus, 
celebrare omittens, quantum in eo 
est, T. Privat Sanctam Trinitatem 
laude et gloria. 2. Angelos laetitia. 
3. Peccatores venia. 4. Justos sub- 
sidio et gratia. 5. In Purgatorio 
existentes refrigerio. 6. Ecclesiam 
spirituali Christi beneficio. 7. Et 
seipsum medicin^ et remedio. 



209 
G R A T I A R U ]\I 

ACTIONES 

P O S T M I S S A Af . 

Ant. Tiium Puerorum. In Du- 
plicibus dicitur integra, 
Canticum trium puerorum. Dan. 3. 

xSenedicite, omnia opera Domi- 
ni, Domino : * Jaudate & superexal- 
tate eum in saecula. 

Benedicite, Angeli Domini, Do- 
niino : * behedicitc, coeli, Domino. 

13enedicite, aqua? omnes, quassu-, 
per coelos sunt, Domino : * benedi- 
cite, omnes virtutes Domini, Domi- 
iio. 

Benedicite, sol & luna, Domino :* 
henedicite, stellse coeli, Domino. 

Benedicite, omnis imber & ros, 
Domino : * benedicite, omnesspiri- 
tus Dei, Domino. 

Benedicite, ignis & sestus, Domi- 
no : * benedicite, frigus & aestus, Do- 
mino. 

Dd 



210 

Bencdlcite, rores & prulna, Dqmi- 
no : * benedicite, gelu & frigus, Do- 
mino. 

BenedicitCj glacies & nives, Domi- 
no, * benedicite, noctes&dies, Do- 
mino. 

Benedicite, lux & tenebrge, Domi- 
no : * benedicite, fulgura & nubes 
Domino. 

Benedicat terra Dominum : * lau- 
det & superexaltet eum in saecula. 

Benedicite, montes & colles, Do- 
mino : * benedicite, universa germi- 
nantia in terra, Domino. 

Benidicite, fontes, Domino: * be- 
nedicite, maria & flumina, Domino. 

Benedicite, cete & omnia quae mo- 
A^entur in aquis, Domino :*benedicite, 
omnes volucres coeli, Domino. 

Benedicite, omnes bestiaeet pecora, 
Domino :*benedicite, filii hominum, 
Domino. 

Benedicat Israel Dominum ;* laU- 
det & superexaltet eum in saecula. 

Benedicite, Sacerdotes Domini, 
Domino :* benedicite, servi Domini, 
Domino. 



Gll 

Dcnedicite, spiritus & animoe justo- 
rum, Domino:* bencdicite, sancti & 
liumiles corde, Domino. 

Benedicite, Anania, Azaria, Mi- 
sacl, Domino :* laudate & superex- 
altate eum in ssecula. 

Benedicamus Patrem & Filium cum 
Sancto Spiritu :* laudemus & super- 
exaltemus eum in secula. 

Benedictus es, Domine, in firma- 
mento cccli :* & laudabilis, & glorio- 
sus, & superexaltatus in sascula. 

Psalmus 15. 

XjAudate Dominum in sanctis 
ejus :* laudate eum in firmamento 
virtutis ejus. 

Laudate eum in virtutibus ejus :* 
laudate eum secundum multitudinem 
niagnitudinis ejus. 

Laudate eum in sono tubae :* lau- 
date eum in psalterio & cithara. 

Laudate eum in tympano 9c cho- 
ro :* lauclate eum in chordis & organo. 

Laudate eum in cymbalis beneso- 
nantibus ; laudate eum in cymbalis 



2i2 
jubilationis :^ omnis spiritus laudet 
Dominum. 

Gloria, Patri, &c. 

Ant. Trium Puerorum cantcmus 
Hymnum quem cantabant Sancti in 
camino ionis, benedicentes Domijio. 

Tempore Faschali additur^ Alle- 
luia. 

Kyrie, eleison. Christe eleison, 
Kyrie, eltison. Pater noster. 

V. Et ne nos inducas in tenta- 
tibncm. r. Sed libera nos a malo. 

V. Confiteantur tibi, Domine om- 
nia opera tna. k. Et sancti tui be- 
iiedicant tibi. 

V. Exultabunt sancti in gloria. 
R. Lastabuntur in cubilibus suis. 

V. Non nobis, Domine nonnobis : 
R. Sed nonnni tuo da gloriam. 

V. Domine, exaudi orationem 
meani. r. Et clamor meus ad te 
veniat. 

V. Dominus vobiscum. r. Etcum 
spiritu tuo. Oremus. 

Deus, qui tribus pueris mitigasti 
flammas ignium, concede propitius, 



£13 
ut nos famulos tuos non exurat flam- 
ma vitiorum. 

AcTiONES, nostras quacsumus, Do-. 
Domine, aspiranclo pracveni, & adju- 
vando prosequere : ut cuncta nostra 
oratio & operatio h te semper incipiat, 
8c per te coepta finiatur. 

jJa nobis, qutesumus, Domine, 
viiiorum nostrorum flammas extin- 
guere, qui beato Laurentio tribuisti 
tormentorum suorum incendia supe- 
rare. Per Cliristum Dominum nos- 
trum. 

Oratio sancti Thomce Aquinatis, 

(jrRATiAS tibiago, Domine, sancte, 
Pater omnipotens, jeterne Deus, qui 
me peccatorem indignum famulum 
tuum, nullis meis meritis, sed sola 
dignatione misericordiae tua^ satiare 
dignatus es pretioso corpore & san- 
guine Filii tui Domini nostri Jcsu 
Christi. Et precor, ut haec sancta 
Communio non sit mihi reatus ad 
poenam, sed intercessio saUitaris ad 



214 
veniam. Sit mihi armatura fidei, & 
scLitum bonae voluntatis. Sit vitio- 
iiim nieorum evacuatio, concupi- 
scentiae ac libidinis exterminaiio, cha- 
litatis & patientiae, humilitatis & obe- 
dicntiae, oraniumque virtutum aug- 
mentatio : contra insidias inimicorum 
omnium, tam visibilium, quam invi- 
sibilium,firma defensio, motUj^im me- 
orum tam carnalium quam spirituali- 
nm, perfectaquietatio,in te unoac vero 
JJeo firma adhassio, atque finis mei 
felixconsummatio. Et precor te, ut 
ad illud ineffabile convivium me pec- 
catorem perducere digneris, ubi tii 
cum Filio tuo & spiritu san^cto, sanc- 
tis tuis es lux vera, satietas plena, 
gaudium sempiternum, juclinditas- 
consummata, & felicitas perfecta. 
Per eumdem Christum, &c. 

Oratio dicenda post Missam, 

Omnipotens sempiterne Deus, 
conservator animarum, *niunc!ique 
Redeniptor, me famulum tuum anie 
n^ajestatem tuam prostratum benig- 
nio.:)im^ respice ; & sacrificium quod 



215 
in honore nominis tui pro salute ficJe- 
lium, tani vivoruni quini etiam cie- 
functorum, 8c pro peccatis <Sc offen- 
sionibus meis obtuli, piissim^respice, 
iram tuam a me remove, giatiam & 
misericordiam mihi concede, januam 
Paradisi m.ihi pande, ab omnibus 
malis me potenler eripe, & quidquid 
proprio commisi reatu, clemenier in- 
dulge. Sic in hoc saeculoin praeceptis 
tuis fac me perseverare, ut dignus 
electorum gregi copulari efficiar, te 
praestante, Deus meus, cujus nomeu 
benedictum, honor, atque regnum 
permanet in sajcula sxculorum. 
Amen. Qv 

RITHMUS S. THOM.E 

AD Sacram Eucharistiam. 

Ai^ORO te devot^, latens Dcitas. 
Quae sub his figuris ver^ latitas : 
Tibi se cor meum totum suhjicit, 
Quia te contemplans, totum deficit. 
Visus, tactus, gustus in te fallitur; 
Sed auditu solo tut6 creditur. 
Credo quidquid dixit Dei Filius, 



Nilhoc verbo veritatis verius. 

In cruce latebat sola Deitas ; 
At bic latet simul & liumanitas : 
Ambo taniencredens atque confitens, 
Peto quod petivit latro poenitens. 

Plagas, sicutTbomas, non intueor, 
Deum tamen meum te confiteor, 
Fac me tibi semper magis credere, 
in te spem liaberc, te diiigere. 

O memoriale mortis Domini 1 
Panis vivus, vitam pra^stans liomini, 
Pr^sta mciE menti de te vivere, 
Et te illi semper dulce sapere. 

Pie pellicane, Jesu Domine, 
IVIe immundum munda tuosanguine, 
Cujus una stillasalvum facerei 
Totum mundum quit ab omni scelere- 

Jesu, quem velatum nunc aspicio, 
Oro fiat illud quod tam sitio , 
Ut te revelata cernens facie, 
Visu sim beatus tuae gloria. Amen. 

Oratio ad Dei Filium. 

A. Nima Cbristi sanctissima, sanc- 
tifica me : Corpus Cbristi sacratissi- 
mum, salva me : Sanguis Christi 



pretiosissime, inebriame : aqua late- 
lis Ghristi purissima, muncla me : 
sudor vultus Christi virtuosissimi, 
sana me : Passio Christi piissima, 
conforta me. OboneJusu, custodi 
nie : Intra vulnera tua absconde me. 
Non permittas me separari a te. Ab 
hoste maligno defende me. Jube me 
venire ad te, & pone me juxta te : ut 
cum Angelis & Archangelis tuis lau- 
6etn te, per infinita sa^cula saeculo- 
rum. Amen. 

Obsecro te, mitissime Sc bone 
Jesu, ut h^EC immortalis hostia pro. 
me tibi gratias referat, me tibi recon-. 
ciliet, me tibi restituat, mihi pecca- 
tori veniam tribuat, & ad vitam 
perducat seternam. Amen. 

Gratiarum actio post Missam, 

O Dulcedo cordis mei, & vita ani- 
ina& meae, & jucunda requies spiritfis 
mei, dulcis Jesu. Immortales tibi 
ago gr^tias pro omnibus beneficiis 
E e 



218 
niihi coUatis ; signanter ver6, quia 
hodie me dignum fecisti, verum & 
immaculatum Corpus & Sanguinem 
tuum pretiosum consecrare, pertrac- 
tare, illudque tihbi offerre in memo- 
riam tuorum mirabilium, ad tuam 
gloriam, & in rem.issionem omnium 
peccatorum, tam meorum, quam 
illorum pro quibus orare et offerre 
proposui ; illoque in salutem & con- 
solationem animse meie cibari & nu- 
triri. Quapropter ver^ dicere audco : 
Cibus meus Christus & ego ejus. — 
Multiplico ergo, & quotiescumque 
tespiro, multiplicare intendo meam 
voluntatem in infinitum, in tuis lau- 
dibus ; precorque B. Virginem, An- 
gelos, Sanctos, Sanctas, & Creatu- 
ras universas, pro me immensas tibi 
referre gratias. Immo qiria ista mi- 
nim^, sufficiunt, te supphco, tibi 
ipsi gratias agere, te laudare & glo- 
rificare complaceas : & quia dignatus 
es istam indignam, tuam tamen fa- 
cere habitationem ; dignare quoque 
apud ipsam perpetuam facere man' 



219 
sionem. ElBce me bominem secim- 
cliim cor tuum. Uni me tibi intim^, 
& totum transforma, & transmuta in 
te. Salva me, Jesu Christe, & 
cunctam a me hostis antiqui depelle 
nequitiam, per innocentissimam tuam 
Passionem. Oro totidem, ut digne- 
ris o;ratias & induls^entias omnes, 
quas hoc sacrificio, vel communione 
mediante acquirere &*lucrari possum, 
concedere, tam mihi quam aliis vivis 
& defunctis, quibus applicare propo- 
sui : quia te ipsum, & pro ipsis 
exoro pro quibus, & tu vis, & sanc- 
tissimus Pontifex intendit hac de 
causa me debere orare. Amen. Pater 
noster, &c. Ave, &c. 

Alia Oratio post Missam, 

CtRatias ago tibi omnipotens et 
misericors Deus, gratiarum actiones 
tremendae majestati tua% piissime et 
immense Pater, habeo, quia meindig- 
nissimum & nefandissimum peccato- 
rempretiosoCorporeet SanguineFilii 
tui DoiiTini nostri Jesu Christi, conso- 



220 
lari et satiare dignatus es. Quasso igt- 
tur, dulcissime Domine Jesu, uthcec 
sanctacomnuinio non sit mihi adjudi 
cium et condemnationem, sed tua gra- 
tiaet pietate sitmihisuavitasetdqlce- 
do, animag mese salus et sanctitas, 
i.n omni tentatione pax et gaudium, 
in omui tribulatione lumen et virtus^ 
in omni verbo et opere solatium, et 
tutela finalis in morte, ad evadendaa 
omnium inimicorum meorem insi- 
dias ; et proficiat mihi ad salutem 
corporis et animae in vitam asternam ; 
et preesta, ut ibi nulla remaneat pec- 
cati macula, ubi tua sancta introie^ 
1 unt sacramenta. Qui cum Patre et 
Spiritu, &c, 

Precatiuncula Sacerdoiibiis quotidie 
legendq, ut in dies Deo ferventins 
deserviant. Ed\ Thorn. Kemp. de 
Imit. Chr. 

-AdJuvet nos gratia tua, omni- 
potens Deus, ut qui officium sacer- 
dotaie suscepimus, dign^ et devot^ 
tibi cum omni puritate et inconsci- 



S2l 
Cntia bona famulari valeamus. 

Etsi non possumus in tanta inno- 
eentia vitae conversari, ut debemus, 
concede nobis tam dignfe flere mala 
quaB gessimus, ut in spiritu humili- 
tatis, ac bonas voluntatis proposito, 
tibi ferventius deservire valeamus. 

Oratio ad B, Virginem Mariam. 

O Serenissima & inclyta Mater Do- 
inini nostri Jesu Christi Virgo Ma- 
ria, Regina mundi, quae eumdem 
Creatorem omnium creaturarum tuo 
sanctissimo utero fuisti digna por- 
tare, cujus idem sacratissimum Cor- 
pus & Sanguinem sumpsi, ad ipsum 
pro me misero peccatore intercedere 
digneris, et quidquid in hoc ineffabili 
sacramento ignoranter, negligenter, 
irreverenter & accidentaliter omisi, 
tuis precibus sanctissimis mihi iudul 
gere dignetur. Qui vivit. 

j4lia Oratio sancti Bonaventurce. 

XRAXSFiGE, dulcissime Domine 
Jesu, medullas & viscera animae meae 



<222 
suavissimo ac saluberrimo amoris tul 
vulnere, vera, serenaque & apostolic^ 
sanctissima charitate, ut langueat & 
liquefiat anima mea solo semper- 
amore & desiderio tui, te concupis- 
cat, & deficiat in atria tua ; cupiat 
dissolvi, & esse tecum. Da ut anima 
mea te esuriat, panem Angelo- 
rum refectionem ammarum sanc- 
tarum, panem nostrum quotidi- 
anum, supersubstantialem, haben- 
tem omnem dulcedinem & saporem, 
& omne delectamentum suavitatis : 
te in quem desiderant Angeli prospi- 
cere, semper esuriat & comedat cor 
meum, & dulcedine saporis tui re- 
pleantur viscera animae meas, te sem- 
per sitiat fontem vitse, fontem sapien- 
tiae & scientias, fontem asterni kimi- 
iiis, torrentem voluptatis, ubertatem 
domus Dei : te semper ambiat, te 
qurerat, te inveniat, ad te tendat, ad 
teperveniat; temeditetur, te loqua- 
tur, & omnia operetur in laudem et 
gloriam nominis tui, cum delectione 
et delcctatione, cum facilitate et af- 
f^ctu, cum perseverantia usque in 



223 
finem, ct tu sis solus semper spes mea, 
jucunclitas niea, gaudium meum, 
quies et tranquillitas mea, pax mea, 
suavitas mea, odor meus refectio 
Hiea, refugium meum, sapientia mea, 
portio mea, etpossessio mea, tbesau- 
rus meus, in quo fixa et firma, efe 
immobiliter semper sit radicata mens 
niea et cor meum. Amen. 

SANCTUS AUGUSTINUS 
Dc Dignitate Sacerdoium, 

S I C A I T. 

\J Veneranda Sacerdotum dignitas, in quorum 
nianibus Dei Filius, velul in utero Virginis in- 
carnatur! O felices Sacerdotes, sisacerdotaliter 
vixeritis ! O coeleste mysterium, quod per vos 
Pater & Filius & Spiritus Sanctus tam mirabili- 
ter operantur ! Sub tam iueffabili ministerio 
vestro, quod uno eodemque momenlo, idera 
Deus qui praesidtt in coelo, in manibus vestris 
est in sacrificio. Coelum miratur, horrescit iu^ 
fernus, coutremiscit diabolus, reveretur quam 
plurimum Angelica celsitudo. Quid retribuam 
Domino (ut taceamde c3eteris)quoretribuit mihi, 
pro tam singulari dono mihi sacrificii impenso, 
quod est datum oplinmui & omne donum per- 
fectum 1 O venerabilium sanctitudo manuum ! 
O felix exercitium ! ubi tractat Christum Sacer- 
dos Dei Filium, Cujus dehciw smit esse cura 



224 
filiis Ijominum. O, Sacerdotcs, altendite ! ma- 
jor est dignilas vobis collata, quam Angelis^ 
qui adorant quod vos conficitis ; nec ipsi con- 
ficere possunt. O altitudo sapientiae Dei ! O' 
ineffabilis clementia Salvatoris! qnod datuni 
non est Angelis, concessum cst homini. Sa-' 
cerdos hoc sacramentum ineffabilc conficit : 
Angelus couficienti , sibi quasi famulus assistit. 
O quam venerabiie, quam gloriosum, quam 
kisigne fuit apud antiquos nomen Sacerdotii ; 
sed hodie quid abjectius eo, quid vilius ! O Sa-. 
cerdotes ! si anima cujusUbet justi, sedes Dei 
sit ; multo magis sedes ac Templum Dei esse 
debetis niundum & immaculatum. Si beatus est 
veuter qui novem mensibus Christuni portavit, 
ita, etsi non tantum, tamen beata esse debent 
corda vestra, in quibus quotidie elegit sibi hos- 
pitium Filius Dei. Si beata sunt ubera quae par- 
vulus suxit ; ita debet & os esse beatum, quod 
camem ejus sumit, & sanguinem sugit. Car- 
lies ergo vestras cum timore ejus configite, 6c 
vobis dihgenter providete, ne lingua loquendo, 
quae vocat de coelo Filium Dei, contra Domi- 
num loqualur : & ne ilianus quae intinguntuif 
sauguine Cbristi^ polluantur sanguine peccati. 



FINIS. 



■m^ 



\v 



>% 



'^■'.m 




'■-iiiLiKi^:,z.*ii^: •,.,■■■«; ■:ifi>